Het virtuele leven van de Nobelvredesprijs

Het nobelvredescentrum brengt laureaten tot leven

Foto: Wessel Kok

Een tentoonstelling over het leven in sloppenwijken overal ter wereld en de persoonsbeschrijvingen van Nobelprijswinnaars die hebben gestreden tegen onmenselijkheid, dat alles maakt een bezoek aan het Nobel Vredescentrum in Oslo allesbehalve vredig. Een bezichtiging kan je ontregelen en ontmoedigen, maar ook inspireren.

Alfred Nobel, de Zweedse industriemagnaat die de uitvinder van het dynamiet was, liet in 1895 de instelling van de Nobelprijzen opnemen in zijn testament. Alleen wie de Nobelprijs voor de Vrede krijgt, wordt door een Noors comité uitverkozen. De vredesprijs wordt jaarlijks op 10 december uitgereikt in Oslo, in het stadhuis aan de overkant van het Vredescentrum. De overige vijf prijzen worden in Stockholm toegekend en bekendgemaakt. Het Vredescentrum, gevestigd in een negentiende-eeuws station dat van de Londense architect David Adjaye een hedendaagse facelift heeft gekregen, ligt aan het water in een drukke, toeristische buurt. De tijdelijke tentoonstellingen hebben actuele internationale kwesties als thema. In de permanente tentoonstellingen staan de laureaten en Nobel zelf centraal. De nieuwste digitale snufjes en trendy museumwinkel zijn zo bij de tijd, dat ze jong en oud kunnen bekoren.

In de voorstelling The Places We Live, die nog tot februari te zien is, portretteert de Noorse fotograaf Jonas Bendiksen zestien huishoudens in sloppenwijken verspreid over de wereld in Nairobi, Mumbai, Caracas en Jakarta. In afzonderlijke ruimtes beslaan videobeelden en foto’s alle wanden, terwijl uit de luidsprekers getolkte interviews klinken. Sommige bewoners leiden een uitzichtloos bestaan, omgeven door geweld. Anderen hebben juist een eigen bedrijfje en zien de toekomst positief tegemoet.

De kern van het Centrum is de ’digitale tuin’, waarin laureaten tot leven worden gewekt. Op kniehoge stelen zijn lichten bevestigd die beelden en informatie projecteren. Zodra je langsloopt, floepen één voor één de foto’s en bijbehorende beschrijving van elke laureaat aan. Ze roepen reacties op die uiteenlopen van woede en sympathie tot verdriet en medeleven en – uiteindelijk - vrede.