Imps&Elfs: eerlijk in de mode

Honderd procent katoen. Het staat in het label van veel kleding. Het klinkt heel natuurlijk, zelfs milieuvriendelijk. Maar wie een glimp heeft opgevangen van de katoenteelt weet beter. Omdat de katoenplant kwetsbaar is voor ziekten en plagen, wordt doorgaans een sterke cocktail van landbouwchemicaliën ingezet. Sommige van die gifstoffen zijn kankerverwekkend, andere worden in verband gebracht met hoofdpijn, duizeligheid, longontsteking, astma, depressiviteit en geboorteafwijkingen. In het Westen zijn veel van die landbouwchemicaliën verboden, maar in een land als India – waar een levendige katoenteelt de economie voortstuwt – worden ze nog altijd gebruikt. De bijwerkingen moeten op het etiket vermeld staan, maar veel boeren in ontwikkelingslanden kunnen niet lezen. De beschermende kleding die ze eigenlijk moeten dragen tijdens het spuiten, is ongemakkelijk in de snikhete zon. Trouwens, er is toch niemand die het controleert... En dan heb je nog de katoenboeren in Maharashtra in India, die zich diep in de schulden hadden gestoken om landbouwchemicaliën aan te schaffen, terwijl de oogsten tegenvielen. Omdat ze hun gezinnen niet meer konden onderhouden, ging een golf van zelfmoord door de regio; de katoenboeren hadden hun landbouwgif opgedronken. Katoen een natuurlijke stof? Niet dus. Tot zover de ontmaskering van een hardnekkige mythe. ‘Als je dit eenmaal weet, is het niet meer dan logisch dat je er alles aan doet om dit te voorkomen.’ Modeontwerpster Jacqueline Streng wéét het – en wil nu alleen nog maar met biologisch katoen werken. Voor het merk Imps&Elfs ontwerpt ze kleding voor baby’s en kinderen. Het is kleurrijke, innoverende kleding die contrasteert met het negatieve imago van biologische kleding. ‘Wij vinden dat je een kind in zijn waarde moet laten’, zegt Streng. ‘Daarom maak ik mode die op het lijfje is gemaakt, die de lichaamsvormen accentueren, zodat een kind er niet uitziet als een opgesierde pipo.’ Dat betekent dat extra de nadruk wordt geleged op bolle buikjes, holle ruggetjes en ranke schoudertjes. Streng is de creatieve helft van het directeursduo met de andere oprichter van Imps&Elfs, Fons Cohen. In de jaren negentig werkte hij in Hongkong voor bekende merken en winkelketens. Gigantische aantallen, lage prijzen. Zijn dagelijkse motto: veel voor weinig. Daar had hij het op een goed moment ‘helemaal mee gehad’, zoals hij het zelf zegt. In 1997 lanceerden Cohen en Streng een nieuw kinderkledingmerk: Imps&Elfs – waar de zakelijke werkelijkheid tegengesteld is: kleine aantallen, hoge prijzen. In Nederland is de kleding te koop in zo’n 150 winkels. Een eerste eigen winkel zal mogelijk dit jaar in Amsterdam openen. De buitenlandse markt vormt evenwel meer dan de helft van de afzet van Imps&Elfs, dat dit jaar ongeveer 350 duizend kledingstukken produceert. Het merk, met een hoofdkantoor in Amsterdam, heeft agenten en verkooppunten in twaalf landen, waaronder Frankrijk, Italië, Japan en de Verenigde Staten. Ode sprak met de twee oprichters van Imps&Elfs. Hoe komt het dat zoveel mensen nog geloven dat katoen een natuurlijke stof is? Jacqueline Streng: ‘Slechte informatie is overal.’ Fons Cohen: ‘Katoen is inderdaad niet erg natuurlijk. Er zijn aanwijzingen dat de landbouwchemicaliën uit de katoenteelt in contact komen met lichaamszweet, waardoor je huidirritaties kunt krijgen. Toch is katoen een sympathieke stof, prettiger op de huid dan synthetische stoffen. In de mode voor volwassenen zijn die synthetische stoffen een concurrent, maar voor baby- en kinderkleding is er nauwelijks vraag naar andere stoffen dan katoen. Uiteraard is biologisch katoen wél een schoon product: voor het milieu, en ook voor je huid.’ Kleding van Imps&Elfs is kleurrijk. Heffen milieuvervuilende verf en inkt de voordelen van biologische katoenteelt niet op? Streng: ‘Ja, er zit gewoon gif in de verf en de opdrukken die we gebruiken. Er zijn nu eenmaal geen natuurvriendelijke alternatieven van een goede kwaliteit. Er zijn wel natuurlijke pasteltinten te verkrijgen, maar wij willen kleur. Wij zijn verwend.’ Cohen: ‘Ongeverfde kleding is saai. Maar de kleurstoffen die we gebruiken, hebben een zo minimaal mogelijke belasting voor het milieu. Er is een lijst van wel honderd chemische stoffen die we níet in onze verf en inkt gebruiken.’ Hoe kijken jullie aan tegen de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie? Streng: ‘Wat een dramatische toestanden! Alle kledingmerken beknibbelen op de arbeidskosten, dus zie je overvolle, onverlichte fabrieken, er is kinderarbeid, slechte slaapvoorzieningen voor de katoenplukkers – noem maar op. Het is een vreselijk leven, als je zo moet werken.’ Cohen: ‘Het ligt iets genuanceerder. Als je die landen wat beter kent, kun je die omstandigheden plaatsen in de context van dat land. Je kunt niet alles in één keer verhogen naar het niveau dat wij gewend zijn. Met Imps&Elfs werken we alleen samen met fabrieken met het SA8000-certificaat, dat werknemers enkele basisrechten garandeert, zoals het recht op een onafhankelijke vakbond en veilige omstandigheden, maar dat ook kinderarbeid en seksediscriminatie uitsluit.’ Is het moeilijk om in de dagelijkse bedrijfsvoering verantwoorde keuzes te maken? Streng: ‘Het valt niet altijd mee en dat is ook logisch. Er zijn verschillende belangen. De productieafdeling wil een zo soepel mogelijk productieproces, de verkoper wil zo veel mogelijk verkopen. Die belangen botsen wel eens met onze ecologische en sociale uitgangspunten. Bovendien: alles moet altijd goedkoper. De productie moet bezuinigen, de klant wil minder betalen. Daar loop je continu tegenaan. Dat is in de dagelijkse praktijk van een verantwoord bedrijf niet anders.’ Cohen: ‘Toch zie ik die verantwoorde keuzes ook als een verkoopargument. Ik geloof dat het bewustzijn van consumenten aan het veranderen is. Kleding voor baby’s en kinderen zie ik als een goed vehikel in de voorlichting over biologische stoffen en een eerlijke productie.’ Waarom is kleding voor baby’s en kinderen daarvoor zo geschikt? Zijn jonge ouders zulke bewuste consumenten? Cohen: ‘Iemand die zojuist een kind op de wereld heeft gezet, is heel geconcentreerd en bewust bezig met dat nieuwe leven. In welke wereld groeit dit kind op? Toen ik in Hongkong woonde, was ik niet zo sociaal bewogen. Toen ik vader werd, werd dat anders. Niet toevallig heeft Imps&Elfs hetzelfde geboortejaar als mijn oudste dochter.’ Kijk op www.imps-elfs.nl om uit te vinden waar kleding van Imps&Elfs te koop is. Of stuur een e-mail: info@imps-elfs.nl.