Blogologie

‘Blog’ is een begrip dat tegenwoordig op ieders lippen ligt. Sommigen vinden dat helemaal niet zo’n prettig gevoel, omdat ze ten onrechte denken dat blogs brutale indringers zijn, zonder enige traditie achter zich. Dat klopt allebei niet, zoals dit korte geschiedenislesje – dat vanzelfsprekend begint met wat de blogologen ooit als ‘paleo-bloggen’ zullen omschrijven – duidelijk maakt. De eerste voorbeelden van bloggen die we kennen, afgezien van prehistorische grotschilderingen – het vroegste bewijs van de menselijke blogbehoefte – zijn waarschijnlijk de Sumerische kleitabletten: prille prototypen van de harddisk waarbij de gegevens werden ingevoerd met een houten pen in plaats van een toetsenbord. De tabletten werden vervolgens opgeslagen in bergruimten waar ze – bij gebrek aan een deugdelijke zoekmachine en door de totale afwezigheid van Random Access Memory – duizenden jaren lang niet werden afgelezen, totdat een paar specialisten ze uiteindelijk met behulp van schoppen en een pikhouweel wisten op te roepen, een vroege vorm van data-reconstructie. De wanden van graftomben van de farao’s zijn nog een voorbeeld van paleoblog-technologie, zelfs voorzien van een virtuele hypertext die verwees naar het dodenrijk. Bij andere vroege pogingen om een virtuele hypertext te creëren hoort ook de bijbel, door velen gezien als de eerste blog waar verschillende auteurs aan werkten. Daarna raakte alles iets meer op de schrijver zelf gericht en komen we hele persoonlijke projecten met ganzenveer en perkament tegen. In historische zin valt daarbij Caesars verslag van zijn veroveringen in Gallië op – een van de eerste politiek getinte blogs. Als we een beetje doorsurfen langs de hoogtepunten in de bloghistorie stuiten we op Samuel Pepys. Pepys was een ware pionier op het terrein van de versleuteling, die om redenen van zijn eigen privacy blogde in een oude versie van SHTTP die bijna driehonderd jaar lang door niemand kon worden gekraakt. Vergelijk dat eens met de beveiligingssystemen van tegenwoordig! Een tweede markante oerblogger was Henry Thoreau, die met zijn eerdere handgeschreven blogs knipte en plakte tot de op dode bomen geprinte versie ontstond, die lieden die nog steeds boeken lezen, kennen als Walden. En nu er kennelijk drie miljoen blogs in Japan zijn – een aantal dat snel toeneemt – moeten we onder zeer veel anderen drie Japanse oerbloggers noemen: Murasaki Shikibu (de Genji-blog), Sei Shonagon (de Pillowbook-blog) en natuurlijk Basho, grootvader van de reisblog, die tientallen jaren draadloos door Japan heeft gezworven en zijn vele avonturen op dichterlijke wijze vastlegde met inkt zonder handige links, die desondanks een directe link vormen met de dag van vandaag. En zo blijkt uit dit korte historische overzicht dat bloggen slechts één klein bloesempje vormt aan die immense, stokoude, diepgewortelde boom die de menselijke methoden van expressie tot bloei laat komen. Eén van de vele schrijvers die hierboven werden genoemd, had het zo kunnen formuleren, als hij op dit moment had geleefd: ‘Er is niets nieuws onder de zon, en dat geldt ook voor blogs.’ Voor een direct toegankelijke demonstratie van één klein verschil tussen Sumerisch bloggen en de hedendaagse versie, klik je hier. Robert Brady houdt al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw een dagboek bij, en heeft als logisch vervolg de vorm van de blog gekozen. Hij is daar vrijwel dagelijks mee bezig op www.purelandmountain.com.