Regenwoud management

In 1994 bezochten de topmannen van Mitsubishi en Global Futures, Tachi Kiuchi en Bill Shireman, het regenwoud in Borneo. Hun doel: het onderzoeken van de economie van de natuur. Zij ontdekten dat het regenwoud niet alleen interessant is vanwege zijn bomen en planten, maar vooral ook vanwege zijn organisatievormen. Ze schreven samen het boek What We Learned in the Rainforest: Business Lessons from Nature Today (Berrett-Koehler, 2002) over de lessen die zij leerden en die zij vervolgens toepasten in hun eigen bedrijf. ‘Hadden bedrijven als Enron, Arthur Andersen, Kmart en anderen maar geweten wat wij hebben geleerd’, aldus Shireman. Het regenwoud laat zien hoe je een eco(nomisch) systeem over langere tijd draaiende houdt. Shireman: ‘Het regenwoud is het beste waardegenererende systeem ter wereld. Het is het tehuis van tweederde van onze mondiale biodiversiteit. En al duizenden jaren. Het is een voorbeeld innovatie en duurzaamheid. Geen enkele zakenman kan zich veroorloven een systeem met zo’n capaciteit te negeren.’ Shireman bezocht vele regenwouden en geeft het voorbeeld van de mangrovebossen die langs de rivieren in Costa Rica staan. Mangrovebomen vermenigvuldigen zichzelf razendsnel. Hun overlevingsstrategie is simpel: hoge vruchtbaarheid en snelle groei. Ze hebben een enorme eetlust en veranderen hun omgeving binnen de kortste keren in een soort moeras. Vreemd genoeg is juist dit milieu ongeschikt voor de bomen, waardoor ze sterven. Echter: het wortelsysteem dat zij achterlaten, is een oase voor insecten, vissen, planten en vogels die er snel verschijnen. Deze blijven achter, terwijl de mangrovebomen zich elders voortplanten. Shireman: ‘Ook Enron en K-mart zijn als mangrovebomen: zij groeien explosief. Maar in tegenstelling tot de mangrovebomen, laten zij geen netwerk achter waar iets nieuws of iets anders waardevols kan groeien of gedijen. Als we bereid zijn de lessen van het woud te leren, kunnen we streven naar een meer divers en veerkrachtig economisch systeem.’ Het gaat niet om het overleven van de best aangepaste (Darwin) maar om het overleven van allen die zich aanpassen, aldus Shireman en Kiuchi. Enron en K-mart waren er op uit de markt zodanig te verpletteren, dat niets anders meer kon gedijen. Kiuchi en Shireman hebben begrepen, dat het toelaten van diversiteit een sleutel is tot duurzaamheid. Feedback systemen – communicatie dus – binnen een bedrijf en naar andere bedrijven toe zijn cruciaal voor het overleven van het hele systeem. Volgens Kiuchi en Bill Shireman kan er van het begin van een duurzame economie pas sprake zijn als verschillende fasen van een levend systeem worden gehonoreerd. Shireman: ‘Het regenwoud leert dat er vier essentiële managementsystemen zijn: innovatie, groei, verbetering en aftakeling. De directeur die alle vier beheerst, kan vrijwel iedere uitdaging waaraan zijn bedrijf wordt blootgesteld het hoofd bieden. 3M is een meester gebleken in alle vier en floreert nu al een eeuw lang. Hewlett-Packard beheerst innovatie, groei en verbetering al zestig jaar, maar heeft het nu moeilijk met de neergang. Er zijn maar heel weinig bedrijven die alle vier in de vingers hebben, vandaar dat vrijwel geen bedrijf het langer dan vijftig jaar uithoudt.’ Nee, dan het regenwoud…