'Er zit te weinig Afrika in computers'

‘Afrika is alles wat klassieke muziek niet is. Klassieke muziek, of misschien moet ik zeggen ‘orkestrale muziek’, is zo ontzettend digitaal. Zo in partjes verdeeld wat betreft ritme, toonhoogte en de rol van de musici. Alles zit in kleine hokjes. Je vindt juist wonderkinderen bij dingen als schaken, rekenen en klassiek componeren omdat dit allemaal werelden zijn van de scherp omlijnde, los verpakte keuzemogelijkheden. En het stoort me dat orkesten keer op keer precies hetzelfde spelen. Klassieke muziek is Afrikaloos.

Maar wel verschrikkelijk spannend vind ik de botsing tussen niet-elitaire westerse muziek en Afrikaanse muziek. Heel veel waar ik binnen de muziek dol op ben, is ontstaan uit die botsing. Aan bijna al mijn werk ligt Afrikaanse muziek ten grondslag. Dat geldt zelfs voor ambient house, omdat die direct voortkwam uit de nieuwsgierigheid naar wat er gebeurt als je de geluiden binnen een muziekstuk ‘uit hun cel laat’, ze de vrijheid geeft en niet allemaal aan dezelfde klok vastketent. Dat soort ruimte om te zweven, die bijzondere mix van ongebondenheid en onderlinge binding, en de afwisseling daartussen, is kenmerkend voor de slagwerkpatronen van West-Afrika.

Weet je wat ik verfoei bij computers? Er zit te weinig Afrika in. Dat is het probleem en daarom kan ik er niet zo lang mee werken. Weet je wat een eikel is? Een eikel is iemand waarin niet genoeg Afrika steekt. Ik weet wel dat dit een soort omgekeerd racistische uitspraak is, maar ik vind de band met Afrika echt ontzettend belangrijk. Weet je waarom de muziek zo lang centraal heeft gestaan in ons leven? Omdat we op die manier Afrika binnen konden laten. Ik wil zo vreselijk graag dat die ontvankelijkheid binnendringt op andere terreinen, zoals bij computers. Ik baal van computers omdat slechts zo’n klein deel van mijn lichaam meedoet. Je zit maar te zitten, en dat wordt knap saai. Je hebt zo’n stom klein muisje dat één hand bezighoudt, plus je ogen. Meer niet. Wat moet je nou met de rest? Geen Afrikaan neemt genoegen met zo’n computer. Zoiets houdt je gevangen.’

Met toestemming bewerkt en overgenomen van Wired (mei 1995), een Amerikaans maandblad dat – zeker in zijn eerste jaren – een absolute journalistieke pionier is geweest in de rooskleurige beloftes van nieuwe technologie. Het complete interview met Brian Eno is eerder verschenen in Ode 3 (juli/augustus 1995).