Overigens ben ik van mening

De 'Oost-West-tegenstelling' uit het Romeinse tijdperk was een Noord-Zuid-conflict tussen het rijke Rome in het Noorden en het rebelse Carthago in het Zuiden, aan de andere kant van de Middellandse Zee op de Afrikaanse kust. De twee mogendheden vochten drie 'Punische oorlogen' uit. Zeer bekend werd de tocht van Hannibal namens Carthago rondom de Middellandse Zee - door het huidige Spanje en Frankrijk - waarna hij met zijn olifanten over de Alpen de vlakten van het tegenwoordige Noord-Italië binnentrok waar hij met moeite werd gestopt. Die agressie had een traumatische uitwerking op de Romeinen. Bevelhebbers die bereid waren om Carthago definitief het zwijgen op te leggen, bleken in Rome op een gegeven moment niet meer te vinden. De Romeinse geschiedschrijver Livius - wiens uitvoerige werk bewaard is gebleven - beschrijft in geuren en kleuren hoe alle vooraanstaande legeraanvoerders een expeditie naar Carthago schuwden, omdat zij ofwel een vader, een oom of een neef in de strijd met de Carthagers hadden verloren. In de senaat in Rome hield echter één vooraanstaande Romein stand. Cato de Oude besloot al zijn redevoeringen - of die nu gingen over de aanleg van de riolering of over de aanstaande Spelen - met de beroemd geworden woorden: Ceteram censeo Cartaginem esse delendam - overigens ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden…

Cato had invloed. Zijn tot in den treuren herhaalde standpunt, werd uiteindelijk overgenomen én uitgevoerd. Rome bestaat nog, Carthago niet meer. Soms worden meningen werkelijkheid. Daarom is het goed dat de afzender van een mening bekend is. Maar dat is tegenwoordig lang niet altijd het geval. Op de moderne informatiesnelweg worden feiten en meningen voortdurend door elkaar gehaald. Een belangrijk nadeel van de nieuwsuitzending en de voorpagina is dat de complexe werkelijkheid wordt verpakt in koppen en soundbites: hapklare brokken. Redacties maken steeds keuzes. En redacties bestaan uit mensen, zodat de keuze voor een onderwerp, een foto, een onderschrift en een citaat uiteindelijk in belangrijke mate wordt bepaald door de manier waarop de boodschapper naar de feiten kijkt. Zijn of haar humeur bepaalt de toon van wat de huiskamers bereikt. Objectiviteit bestaat dan ook niet. Maar als 'de waarheid' eenmaal is verkondigd, is deze nauwelijks meer terug te draaien. Zien is geloven en horen is weten. Nuances gaan verloren en oordelen worden geveld. Anonieme oordelen van een onbekende nieuwslezer of een correspondent. Die anonimiteit doet je verlangen naar de heldere opinie van Cato de Oude. Toen wist je tenminste wie wat vond.

Bijna drie jaar geleden begonnen wij in Ode deze rubriek. In De Stem van Ode kwamen de commentaren van Ode op het dagelijkse nieuws. In korte stukjes poogden wij de dagelijkse werkelijkheid van een vernieuwend perspectief te voorzien. Want dat past bij het streven van Ode om andere visies en andere meningen onder de aandacht te brengen, die mogelijk een uitweg kunnen bieden uit tal van vastgeroeste maatschappelijke - én persoonlijke - dilemma's. We begonnen drie jaar geleden enthousiast. Zonder de opgeheven vinger van de betweter met de wijsheid in pacht, maar met een vriendelijke schouderklop: wist u dat u er ook zo naar kunt kijken? Die aanpak heeft tot een reeks van frisse stukjes geleid die onlangs werden gebundeld in een mooi boekje, dat wij u zeer aanraden (zie ook pagina 86).

Toch is het nu tijd voor een nieuwe koers. Ook de stem van Ode is tenslotte een anonieme commentaarrubriek. En dat past niet meer bij ons streven om persoonlijk te zijn. Objectiviteit heeft Ode nooit in het vaandel gehad. Wij kiezen onomwonden voor nieuwe mogelijkheden en voor de visies van originele denkers. Ook zal de opinie niet uit Ode verdwijnen. Maar wij willen u wel laten weten wíe wat vindt, zodat u, lezer, zélf uw eigen waarneming van de werkelijkheid kunt scherpen.

Vandaar ons eerbetoon in deze laatste aflevering van De Stem van Ode aan Cato de Oude. En een vraag aan u. Geef de zin van Cato uw eigen vervolg: 'Overigens ben ik van mening dat…' Op www.ode.nl en in een komend nummer zullen wij de - niet anonieme! - inzendingen publiceren.