Een goede vangst

Chungungo is een klein dorp in Chili. Maar dat is anders geweest. Tot het midden van de twintigste eeuw was het een belangrijke en bruisende handelshaven. Toen de Amerikaanse mijnfabriek Bethlehem Steel, die voor grote werkgelegenheid in de buurt zorgde, aan het begin van de jaren zeventig vertrok, leek het slecht af te lopen met het dorp. Hotels en restaurants gingen dicht; de bioscoop, het theater en het casino vertrokken. En erger nog: waterleidingen gingen kapot. Chungungo liep leeg - op zoek naar een betere plek om te leven. Maar de overgebleven dorpsbewoners hebben een creatieve manier gevonden om voor water te zorgen. Een knappe prestatie, want met maar vier centimeter neerslag per jaar behoort het tot de droogste gebieden ter wereld. Vanwege de buitengewoon hoge luchtvochtigheid bleek het mogelijk het water uit de nevel te halen. Op de berg, waar ijzererts werd gedolven en waar complete gezinnen woonden, staan zeventig panelen, die het vocht moeten opvangen. Ze zijn vastgemaakt aan palen en beslaan bijna vijftig vierkante meter per stuk. Eén paneel 'vangt' per dag 192 liter water uit de lucht. Zoals ochtenddauw in een spinnenweb blijven de waterdruppels in de kunststofmazen achter. De doeken worden snel zwaar en de neerslag druppelt langzaam naar beneden, waar het wordt opgevangen in plastic buizen. Daarmee kan een inwoner van Chungungo dagelijks dertig liter water gebruiken - nog altijd een schijntje vergeleken bij de tweehonderd liter die een gemiddelde Nederlander gebruikt, maar door slim hergebruik hebben de Chilenen geen watertekort.

Waterdeskundigen uit de hele wereld komen geregeld op bezoek in het dorp, schrijft Natur & Kosmos (januari 2000). Over één ding zijn zij het eens: dit is een uitstekend project, efficiënt en goedkoop. In Peru, Ecuador, Mexico en Oman is dit idee inmiddels ook uitgevoerd en thans wordt gekeken of dit mogelijk is in gebieden in Afrika en op de Canarische Eilanden. De Universiteit van Santiago, de hoofdstad van Chili, heeft berekend onder welke voorwaarden het 'nevel vangen' succesvol is. Bij veel voorkomende nevel en sterke winden kunnen gebieden op een hoogte tussen vijfhonderd en duizend meter op een afstand van ten hoogste vijfentwintig kilometer van de zee, uitstekend profiteren van deze goedkope manier van watermanagement. Tweeëntwintig waterarme landen in Latijns-Amerika, Afrika en Azië voldoen aan die condities en dat is een gunstige boodschap in een tijd waarin het lijkt alsof westerse ondernemingen de enige aangewezenen zijn om het veelbesproken waterprobleem op te lossen.