Spullen en hun geheimen

Computer

Mijn computer staart me veertig uur per week aan.
Samenstelling: Mijn computer bestaat uit vijfentwintig kilo kunststof, metaal, glas en silicium. Maar het kloppend hart ervan wordt gevormd door ongeveer tien gram silicium en metaal in de vorm van geïntegreerde schakelingen die 'chips' worden genoemd. Hoewel ze bijna niets wegen, levert het productieproces van deze chips de meeste vervuiling op. Dit proces omvat vierhonderd stappen en er komt van alles bij kijken: silicium, koolstof, zoutzuur, waterstof, ultraviolette straling, fosfor, borium, goud, zilver, diverse chemische verbindingen en precisieapparatuur. Verder bevat mijn computer koper, fiberglas, epoxyhars, nog meer chemicaliën, energie, water en soldeertin. In het beeldscherm zijn bovendien glas, chemicaliën en lood verwerkt.
Impact: Bij de fabricage van deze computer werd 63 kilo afvalstoffen geproduceerd, was 27.700 liter water nodig en werd 2.300 kilowatt energie verbruikt.
Actie: In plaats van het apparaat te vervangen, kan ik beter besluiten om het geheugen verder uit te breiden. Verder kan ik mijn computer uitzetten als hij niet wordt gebruikt. Maar eigenlijk had ik meteen al een laptop moeten kopen, want die genereert de helft minder afval tijdens het productieproces en verbruikt bijna driemaal minder energie om zijn werk te doen.

T-shirt

Ik draag een T-shirt van katoen en polyester uit de buurtsupermarkt, gewoon omdat de kleur me aanstond.
Samenstelling: De polyester in mijn shirt is afkomstig uit enkele eetlepels Venezolaanse petroleum. In een raffinaderij op de Nederlandse Antillen werd die petroleum bij hoge temperaturen 'gekraakt', aangezien de moleculen vanwege hun grootte ongeschikt waren voor de productie van polyester. Vervolgens werd de stof bewerkt in een chemische fabriek in de Amerikaanse staat Delaware, een proces waarbij cadmiumacetaat en andere zware metalen als katalysator werden gebruikt. Het veld in Mississippi waar de katoen voor mijn shirt werd verbouwd, was vooraf ontsmet met een giftig bestrijdingsmiddel. De katoenplant zelf werd vijfmaal bespoten met pesticiden, meestal organofosfaten, die het centrale zenuwstelsel aantasten. Ten slotte werd er bespoten met het ontbladeringsmiddel paraquat om verkleuring door bladeren te voorkomen. De katoen- en polyestervezels werden samengevoegd in een textielfabriek. Arbeiders bleekten, verfden en behandelden de stof met industriële chemicaliën, waaronder chloor, chroom en formaldehyde. Het shirt werd in elkaar gezet in een fabriek in Honduras - met een Taiwanese eigenaar - waar het uurloon van de vrouwen ongeveer twee kwartjes bedraagt.
Impact: De totale productie van mijn shirt ging gepaard met een kwart van mijn eigen gewicht aan afvalstoffen, zoals nitrogeen, zwaveldioxide, koolwaterstoffen, koolmonoxide en zware metalen. Deze zijn schadelijk voor de luchtwegen, veroorzaken long- en hartziekten en tasten het immuunsysteem aan. Katoen is verantwoordelijk voor tien procent van het totale bestrijdingsmiddelengebruik wereldwijd. Vele daarvan zijn schadelijk voor de gezondheid.
Actie: Het beste is om synthetische stoffen zoveel mogelijk te mijden en te kiezen voor producten die zijn gemaakt van biologisch geteelde weefsels - hoewel die voorlopig nog nauwelijks verkrijgbaar zijn.

Auto

Als ik met mijn gewicht van 64 kilo alleen in de auto zit, gaat 95 procent van de verbruikte energie op aan het verplaatsen van de 1450 kilo zware auto.
Samenstelling: Mijn auto bevat 800 kilo staal, 180 kilo ijzer, 86 kilo vloeistoffen en smeermiddelen, 85 kilo aluminium en 62 kilo rubber. Bijna de helft van het staal is afkomstig van schroot dat in een elektrische oven werd gesmolten. Daarbij kwam vier kilo giftige stoffen vrij. De rest van het staal is afkomstig van een nog veel smeriger plek - een dagbouwmijn in de naaldwouden van Minnesota. In totaal werd 1590 kilo ijzererts gewonnen, waarvan 955 kilo als afval werd gedumpt. Het restant werd naar een staalfabriek getransporteerd, waar het in een met cokes gestookte oven werd verhit. Daarbij kwamen koolmonoxide en -dioxide vrij. De complete auto bestaat uit 10.000 onderdelen, die op 4.000 punten aan elkaar zijn gelast. Bij de productie werd bijna 150.000 liter water verbruikt - meer dan honderdmaal het gewicht van de auto. Daarna werd de carrosserie van mijn auto in een fabriek in Detroit gespoten. Daartoe werd hij in baden met detergens, zinkfosfaat en chroomzuur gedompeld en vervolgens behandeld met zeer giftige grondverf. Vervolgens werden nog eens zes lagen lak aangebracht, waarin pvc-oplosmiddelen zijn verwerkt. De onbruikbare afvalresten uit de spuiterij werden naar een stortplaats gebracht.
Impact: Mijn auto bestaat voornamelijk uit staal - de grootste industriële producent van koolmonoxide en schadelijke afvalstoffen. Van de hele assemblage is het aanbrengen van de lak het meest vervuilende onderdeel, aangezien daarbij vluchtige organische verbindingen vrijkomen die verantwoordelijk zijn voor smog. Maar het milieu wordt het zwaarst belast, wanneer ik plaatsneem achter het stuur. Tijdens zijn geschatte levensduur van negen jaar zal mijn auto ongeveer achtmaal zoveel energie gebruiken als nodig was om hem te maken en bij elkaar opgeteld zijn auto's 's werelds grootste bron van giftig broeikasgas - koolmonoxide.
Actie: Heb ik echt een auto nodig? Als het antwoord 'ja' is, dan moet ik hem zo weinig mogelijk gebruiken en hem zoveel mogelijk met anderen delen. Verder zou ik moeten kiezen voor onderhoud en reparatie in plaats van vervanging.

Fiets

Als ik met de fiets naar het werk ga, verbruik ik per kilometer minder energie dan enige andere vorm van vervoer - inclusief lopen!
Samenstelling: Mijn fiets van veertien kilo bestaat voornamelijk uit staal, aluminium, rubber en plastics. Het staal voor het frame is gemaakt van ijzer en kleine hoeveelheden koolstof, chroom en molybdeen om het harder te maken. Dergelijke legeringen worden vervaardigd in kleine fabrieken die schroot omsmelten. De zeven kilo staal die nodig was voor het frame, vond zijn oorsprong op een schroothoop in Chicago, niet ver van de fabriek. Staal maken uit ijzererts kost viermaal zoveel energie als staal maken uit schroot. Het schroot werd gesmolten in een elektrische oven. Onzuiverheden zorgden daarbij voor de uitstoot van geringe hoeveelheden gas, 60 gram giftig stof en een laag afvalstoffen die boven kwam drijven en kon worden afgeschept. De verwijdering ervan leverde een paar gram bezinksel op dat zware metalen bevat. De vier kilo aluminium die in mijn fiets is verwerkt - versnelling, remmen en spaken - is afkomstig uit een smelterij in Siberië. Overigens bevat de hele fiets minder aluminium dan één autowiel. Verder bevat mijn fiets ongeveer vier kilo synthetische materialen: de nylon kabelgeleiders kwamen uit Delaware, de polyurethaan handvatten uit Italië en het zadel (vinyl en polyurethaan) en rubber banden (butadieen) uit Taiwan.
Impact: Op mijn fiets veroorzaak ik geen luchtvervuiling en lever ik geen enkele bijdrage aan de opwarming van de atmosfeer. Ik verbruik geen fossiele brandstoffen en stoot geen giftige chemicaliën uit. Ik heb slechts een fractie van de ruimte nodig die een rijdende auto inneemt en een twintigste van de ruimte van een geparkeerde auto. Daar komt bij, dat fietsen per gereden kilometer veiliger is dan autorijden.
Actie: Geheel vanzelfsprekend!