Anita Roddick, handel en hartstocht

Haar man vertrok in 1976 voor een trektocht van een half jaar naar Zuid Amerika. Om haarzelf en haar kinderen in leven te houden, begon zij - vanuit de keuken van haar huis in Littlehampton - met de verkoop van natuurlijke huidverzorgingsproducten. Er was een visie noch een missie en van het ware zakenleven had ze geen enkel verstand. Een moeder die simpele en eerlijke producten op een integere manier wilde verkopen. Geen verkooptrucs, geen dure verpakkingen, geen marketing, geen dierproeven, geen enorme winstmarges - maar wel hartstocht, enthousiasme, betrokkenheid en liefde. Zo begon The Body Shop van Anita Roddick. Een experiment dat inging tegen alle regels van het zakenleven en misschien juist daarom een succes werd. 'We geloofden dat het mogelijk was om een waardensysteem dat draait op steeds maar groeiende winsten, te vervangen door een systeem dat in essentie werd bepaald door menselijke en sociale problemen en dat was gebaseerd op vrouwelijke waarden als liefde en zorg. We waren allemaal buitengewoon optimistisch en deelden de vaste overtuiging dat onze onderneming in samenspraak met haar klanten kon dienen om het algemene bewustzijn te vergroten, dicussie aan te moedigen en actie te stimuleren.'
Tegenwoordig is The Body Shop een wereldwijde onderneming met meer dan 750 winkels in meer dan veertig landen. Een bedrijf dat zich bewust is van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid en haar succes gebruikt om de samenleving te veranderen. Een bedrijf dat ondanks de beursnotering en de aandeelhouders nog steeds op de barricade staat en politieke standpunten durft in te nemen. 'Wij communiceren met hartstocht - en hartstocht verkoopt altijd'. Roddick is ervan overtuigd dat een bedrijf geen neutrale functie heeft in de huidige samenleving. Handel is tegenwoordig de sterkste kracht in de samenleving en deze kracht moet worden aangewend om sociale veranderingen door te voeren. Maatschappelijke problemen en milieuproblemen zijn ingeweven in het netwerk van onze onderneming. Zij komen noch op de eerste noch op de laatste plaats, maar we houden er bij alles wat we doen rekening mee. Zij maken ons het leven eindeloos moeilijker en dagen ons steeds opnieuw uit, maar we worden er in menselijk opzicht veel en veel rijker van'.

The Body Shop ontstond twintig jaar geleden in een klein winkeltje in Brighton. Hartstocht en plezier zijn de drijfveren van het succes. Het blijft de vraag of dit ook te vinden is bij alle bedrijven die zich in 1996 aangetrokken voelen tot 'maatschappelijk ondernemen'.