Email   Print

Share

Griekse kansen

Jurriaan Kamp

Protestpartijen domineren de Europese politiek. Niet alleen de Grieken kampen met het failliet van de traditionele politiek. Frankrijk heeft Marine le Pen en maakt een wederopstanding van de communisten (!) mee. Itali beleeft de opmars van een komiek als politiek leider. Duitsland heeft zijn PiratenZ. Wij hebben Geert Wilders en de van origine 'proteststerke' SP. De democratie ligt onder vuur. Maar hoe zeer gevestigde politieke partijen het ook hebben verbruid, de kans dat piraten en komieken beter zullen presteren, is minimaal. Het probleem is ook niet zo zeer de democratie, het gaat erom dat burgers teleurgesteld zijn in economische systemen en structuren. Hoe wijs een sober economisch beleid ook is, je kunt niet een hele generatie wegbezuinigen.

Daarom is het zo interessant om de situatie in Griekenland diepgaander te bekijken. Maarten van der Schaaf reisde voor Ode naar Athene en kwam terug met een inspirerende reportage (zie pagina 52). De Grieken vallen noodgedwongen terug op buurtmaaltijden, ruilwinkels, complementaire valuta en ruilhandelinitiatieven. Onder druk van de zware omstandigheden ontdekken de Grieken dat ze spullen of talenten hebben die ze kunnen aanbieden in ruil voor spullen of diensten die ze door geldgebrek niet kunnen kopen. Zulke activiteiten versterken de gemeenschap en – hoe wonderlijk dat ook klinkt in het licht van de jammersignalen over Griekenland in het dagelijkse nieuws – ze maken mensen blijer en gelukkiger.

In de nieuwe Griekse initiatieven ligt de nadruk op samenwerking en solidariteit in plaats van op competitie en persoonlijk gewin. De initiatiefnemers van de elektronische munt TEM zeggen dat het project alleen werkt als het aantal deelnemers niet te groot wordt. Zij zijn van plan hun netwerk te splitsen zodra hun netwerk tweeduizend leden heeft. Eckart Wintzen maakte in de jaren negentig in Nederland furore met een vergelijkbare aanpak binnen zijn softwarebedrijf BSO. Zijn inzicht was dat zodra een organisatie te groot wordt, er behoefte ontstaat aan 'afdelingen' die dingen gaan 'regelen'. Historisch blijkt dat die bureaucratische trend nauwelijks te keren is en van die goedbedoelde ‘afdeling’ kom je uiteindelijk vanzelf terecht in de democratische lacune die nu een gevaar voor Europa vormt.

'De crisis heeft veel Grieken tot het inzicht gebracht dat kleinschalige, horizontaal gestructureerde gemeenschappen beter functioneren dan massale centraal georganiseerde gemeenschappen', schrijft Maarten van der Schaaf. Dat is een dure en uiterst kritieke les. Maar het goede nieuws voor de Grieken is dat zij nu de pioniers zijn op weg naar een betere economie. De directe pijn is er niet minder om, maar Griekenland loopt wel voorop.

Het zomernummer van Ode ligt nu in de winkel en is te verkrijgen bij AKO, Bruna of de boekhandel en voor de iPad via de app 'Tijdschrift'. Bestellen kan ook via 0251 257927.

Meer lezen?
Geen bedrijfsleven maar levende bedrijven
Geld volgens de principes van de blauwe economie
Slimme innovatie als weg uit de crisis

Follow @JoinOptimism
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode: 3 nummers voor slechts €15,-