'Tv-series dagen ons intellectueel uit'
Leiden Amerikaanse tvseries tot vervlakking? Welnee, ze bieden juist zulke complexe verhalen, dat ze eerder kunst dan entertainment zijn, betoogt televisiewetenschapper Jason Mittell in zijn boek Complex TV.
Dewi Gigengack
| 147 juni 2012 issue
Amerikaanse tvseries zijn toch vrij licht vermaak?
'Dat waren ze wel. Traditionele series als Law & order bestaan uit afleveringen die elk een afgerond verhaal vertellen. Je kunt ze in elke willekeurige volgorde bekijken. Zo waren veel series decennialang. De laatste jaren is de manier waarop series hun verhaal opbouwen veranderd. Dat begon al met Twin peaks en later The wire, en meer recent 24, en Lost. Elke aflevering is onderdeel van een groter verhaal. Bovendien zaaien de makers verwarring. In The wire komen er elk seizoen nieuwe personages bij. Er wordt niet uitgelegd wie ze zijn en wat hun onderlinge relatie is. De makers laten de complexe wereld van drugshandel, politie en politiek zien en de kijker moet daar zelf iets van maken.'
Wat doet dat met de kijker?
'Het stereotype beeld is dat de kijker passief is en niet hoeft na te denken. Maar nieuwe series nodigen uit tot een heel andere manier van kijken, waarbij je ook iets kunt doen. In Lost ging het bijvoorbeeld om een reeks mysteries die moesten worden opgelost. Er bestaan websites waarop kijkers na elke aflevering met elkaar in discussie gingen. Alsof je met z’n allen een plaats delict aan het onderzoeken bent.'
Worden we slimmer van tvseries?
'Van die school ben ik niet zo. Ik ben er wel van overtuigd dat tvseries ons intellectueel uitdagen. Ze kunnen educatief zijn omdat ze ons aspecten van de samenleving laten zien die we nog niet kenden.'
Dus tv kijken is geen tijdverspilling?
'Zeker niet. De afgelopen twintig jaar zijn tvseries een steeds meer geaccepteerde vorm van cultuur geworden. Sommige tvseries zijn kunst. Commerciële kunst, maar dat geldt ook voor literatuur en theater. Series als The wire of Breaking bad doen niet onder voor welke roman of film dan ook. Hun makers zijn de verhalenvertellers van nu, net als Charles Dickens dat honderdvijftig jaar geleden was.'
Ode aan de superzuinige auto van Wijnand Zwart
Auto of mobiel: overal draadloos opladen
Kritieksessies: het nieuwe brainstormen
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €15,-
