Van 'ik' naar 'wij'

Ode organiseert op 14 juni een evenement met Lynne McTaggart. Lees meer via www.odenow.nl
Praat mee op twitter! Gebruik #mctaggart in je tweet.

Ik weet uit de eerste hand hoe een omvallende wereld eruit ziet. Mijn vader, het pientere jongste kind uit een Iers arbeidersgezin, was meer uitvinder dan louter technicus. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog ontwierp hij een revolutionair verwarmingssysteem voor alle nieuw huizen die werden gebouwd voor teruggekeerde veteranen. Om de opstart te financieren vond hij twee partners die bereid waren te investeren. Zij zouden het financieel beheer voor hun rekening nemen, terwijl hij zich concentreerde op de ontwerpen en de werkvloer. Mijn vaders zaak groeide snel. Mijn moeder en hij verhuisden van de stad ­Yonkers en van de wijk The Bronx in New York naar het mooie voorstadje Ridgewood in New Yersey. Jaar na jaar plukten ze de vruchten van een steeds toenemende welvaart: een speedboat, een tweede auto, een tweede huis.

In 1970 was de ene partner inmiddels gestorven en werd mijn vaders overgebleven partner ziek. Met het bedrijf ging het hollend achteruit. Toen de overgebleven partner overleed en mijn vader de leiding nam, ontdekte hij de reden: twee boekhoudingen, een officiële voor mijn vader en een andere waarin de waarheid over de financiële manipulaties van de andere twee partners aan het licht kwam. Voordat het bedrijf voor een schijntje werd opgekocht, werd er nog wel een fors bedrag aan levensverzekering uitgekeerd – de weduwe van de ene partner haalde een miljoen dollar binnen, terwijl mijn vader, inmiddels midden vijftig, werk moest zoeken bij de concurrent. Toen ik op een gegeven moment ’s zomers thuiskwam na mijn studiejaar waren de tweede auto en het tweede huis weg en stond het huis in Ridgewood dat hij en mijn moeder steen voor steen hadden gebouwd te koop.

Mijn vader bleef altijd geloven dat hij weer helemaal opnieuw kon beginnen. Op een reisje naar Florida zag hij een nieuw probleem dat om een oplossing vroeg – de schade die kleine plezierbootjes opliepen als ze continu in het water werden gehouden. Mijn ouders verhuisden naar Florida, waar mijn vader aan de slag ging met het ontwerp van een ingenieuze bootlift, die met één druk op de knop een boot omhoog en uit het water kon tillen. Op een hete zomerdag viel hij flauw terwijl hij bezig was een van de prototypes te lassen. De lasbrander in zijn hand viel op zijn gezicht en hij overleed ter plekke. In tegenstelling tot zijn vroegere partner stierf hij zonder levensverzekering. De polis die hij die avond zou ondertekenen, lag klaar op het ladekastje in de slaapkamer.

Het hele levenstraject van mijn familie werd gedefinieerd door onrechtvaardigheid – door ‘ik win/jij verliest’. Zoals bij veel mensen die onze huidige spelregels voor lief nemen, veranderde mijn vaders droom in een nachtmerrie. Die nachtmerrie speelt zich elke dag af, zonder reddingsactie voor degene die toevallig over de rand wordt geduwd. Mijn eigen ervaring heeft me ervan overtuigd dat er om de vele problemen waar we in deze tijd mee worden geconfronteerd op te lossen niets anders voor ons op zit dan onze spelregels te verscheuren en opnieuw te beginnen, gebaseerd op een ander uitgangspunt dan ‘ieder voor zich’. De sleutel tot het realiseren van die wedergeboorte, tot het verbeteren van je ­relaties, je buurt, je dorp of stad en zelfs tot de succesvolle aanpak van de vele crises waar de wereld nu voor staat, is te vinden in een kentering in de kernovertuiging waar elk aspect van onze maatschappij op is gebaseerd: ik win, jij verliest.

Deze misvatting – dat winnen gelijkstaat aan winnen van iemand anders – is de kwaadaardigste kanker van onze tijd, en verantwoordelijk voor letterlijk alle crises waar we in het Westen mee geconfronteerd worden. Buiten het sportveld is de competitiegeest waarschijnlijk de grootste belemmering voor vooruitgang. Uit de nieuwste onderzoeken blijkt dat mensen gelukkiger, gezonder en veel productiever zijn wanneer ze samenwerken. Als we in onze relaties en onze samenleving de nadruk verschuiven van 'ik' naar 'wij' worden onze individuele rechten, capaciteiten, prestaties of vrijheid van meningsuiting op geen enkele manier uitgehold. Evenmin vereist het dat we ons zuurverdiende geld of bezit prijsgeven, ons economische systeem afwijzen of onze democratische levenswijze omverwerpen. Het enige gebruik dat we opgeven, is de behoefte om naar individuele prestaties te streven ten koste van iemand anders.

Omdat de meeste research naar self talk – de innerlijke monoloog waarmee mensen zichzelf mentaal aanmoedigen als voorbereiding op een prestatie – zich concentreerde op aanmoedigingen gericht op het 'ik' om het eigen zelfvertrouwen op te bouwen, besloot een groep onderzoekers van Michigan State University te testen hoe de individuele prestatie beïnvloed zou worden als de deelnemers hun self talk concentreerden op de prestaties van de groep als geheel. Ze deelden tachtig deelnemers aan een dartswedstrijd willekeurig in bij een van drie groepen: de eerste groep gebruikte self talk die gericht was op de individuele vaardigheid en prestatie van de afzonderlijke deelnemers; de tweede gebruikte innerlijke affirmaties die de capaciteiten en prestaties van de groep benadrukten, en de derde, de controlegroep, kreeg geen specifieke gedachten mee. Toen de onderzoekers de resultaten berekenden, bleken zowel het ­persoonlijk zelfvertrouwen als de prestatie het hoogst onder degenen die zich op ­groepsaffirmaties hadden geconcentreerd. De deelnemers die groepsgerichte self talk gebruikten, toonden meer vertrouwen in het team, maar presteerden ook individueel beter. Deze studie heeft enorme implicaties voor ieder aspect van ons leven, omdat eruit blijkt dat door concentratie op de groepsprestatie iedereen vanzelf een tandje hoger schakelt.

Alleen al door 'wij' te denken kan 'ik' beter presteren. Willen we dat het ons goed gaat, individueel en collectief, dan moeten we het gevoel van schaarste, gebrek, competitie en extreem individualisme waarmee we op dit moment geprogrammeerd zijn van onze mentale harde schijf wissen. Daarvoor moeten we de kern van die concepten en overtuigingen aanvechten: de aannames en denkprocessen waar ze op zijn gebaseerd. Een goed startpunt is het model van ‘het beste wat we voor de maatschappij kunnen doen, is alleen aan onszelf denken’ te vervangen door het idee dat we er goed aan doen in elke situatie te kiezen voor wat niet alleen maar het best is voor onszelf, maar ook voor de rest van de groep. Neemt u dit nieuwe paradigma aan in uw omgang met anderen, dan stimuleert u uzelf om die innerlijke 'ik win/jij ­verliest' programmering te doorbreken en een ­instrument voor spirituele verandering te worden, thuis en op het werk.

Dit is een bewerkt fragment uit The bond: how to fix your falling down world (Free Press) van Lynne McTaggart, een ­vernieuwde herdruk van het boek dat in Nederland bij uitgeverij Ankh Hermes verscheen als De verbinding.

Ode organiseert op 14 juni een evenement met Lynne mcTaggart! Kijk op www.odenow.nl voor meer informatie. Het meinummer van Ode ligt nu in de winkel en is te verkrijgen voor de iPad via de app ‘Tijdschrift’. Bestellen kan ook via 0251 257927.

Meer lezen van Lynne McTaggart?
Er bestaat niet zoiets als een 'ding'
De kracht van intentie
Het nut van supplementen

Follow @JoinOptimism
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €3,33 per maand