Een bedrijf in een doos

Andrew Tanswell, een Britse managementconsultant en noodhulpvrijwilliger voor Medair, en Adriaan Mol, voormalig landendirecteur bij Medair, ontdekten dat meer ontwikkelingshulp geen oplossing is. Dat zagen ze in de jaren dat ze werkten in de armste economieën van de wereld. Niet hulp, maar ondernemen bleek de beste kans op het creëren van welvaart en het opheffen van armoede. Dus richtten ze ToughStuff op, een initiatief dat een combinatie is van het model van het cosmeticamerk Avon (verkoop door mensen uit de eigen gemeenschap) en de nieuwste LED-technologie op zonne-energie.

ToughStuff verkoopt in ontwikkelingslanden een 'bedrijf in een doos' – een zonne-energiesysteem bestaande uit een LED-lamp met een zonnepaneel – aan klanten in plattelandsgebieden. Net als de Avon-dames moeten deze kleine ondernemers eerst een investering doen: tien procent van de inkoopprijs, ofwel zo'n twintig euro (de rest komt uit de verkoop van ToughStuffs LED-dozen in het Westen). Vervolgens verkopen ze de producten in hun eigen omgeving.

Tahiry Ramboa, een ToughStuff-ondernemer uit Ankandinondry, Madagascar, verhuurt zijn zonnelamp voor ongeveer tien cent per nacht. Voor dat bedrag komt hij de lamp 's avonds brengen en haalt hij hem 's ochtends weer op. 'Sommige mensen gebruiken wel drie kaarsen per nacht, en kerosine is duur', zegt Ramboa. 'Een zonnelamp huren is veel goedkoper.' Ramboa is begonnen met twintig lampen. Nu heeft hij honderdvijftig lampen op voorraad en twee mensen in dienst.

Het feit dat de ondernemer eerst moet investeren, zorgt voor 'een gevoel van eigendom en verantwoordelijkheid', zegt Mol. 'Als je het geld zelf niet hebt, zijn er andere opties, waaronder microfinanciering.' Het resultaat: de ToughStuff-vertegenwoordigers genereren een inkomen voor zichzelf terwijl ze algemene ondernemersvaardigheden leren, en dorpelingen zonder toegang tot elektriciteit krijgen schoon en goedkoop licht.