Op zoek naar onze innerlijke leider

Nederland is het meest geschikte land om een nieuw paradigma rond leiderschap te ontwikkelen, meent managementdeskundige Joseph Jaworski.

Max Christern | 126 mei 2010 issue

Volgens Jaworski houden nieuwe leiders zich bezig met maatschappelijke verantwoordelijkheid en bewustzijn.

Joseph Jaworski voelt zich thuis in Nederland. Naar eigen zeggen omdat de mensen met wie hij hier sprak en werkte zijn speurtocht naar nieuw leiderschap in de wereld begrijpen. ‘Nederlanders willen altijd als eersten meedoen met mijn experimenten’, zegt hij. ‘Dat komt door jullie open mind. Jullie staan sneller dan heel veel andere nationaliteiten open voor nieuwe manieren van denken.’

De Amerikaanse bestsellerauteur van de managementboeken Synchroniciteit en Presence wijdt zich al bijna drie decennia aan het thema leiderschap. Waar draait het om? Hoe versterk je het? En vooral: wat voor soort nieuw leiderschap is er nodig in organisaties en bedrijven in de huidige, in crisis verkerende wereld? Sinds Presence uitkwam in 2001 is hij zijn kennis rond dat onderwerp aan het verdiepen. ‘Ik was nog lang niet tevreden’, zegt Jaworski. ‘Ik wilde nog veel meer weten.’

De afgelopen anderhalf jaar nam hij een sabbatical, om zich daar volledig op te kunnen concentreren. Al zijn bevindingen heeft hij vastgelegd in een boek dat eind dit jaar verschijnt. Nederland krijgt de primeur; hij wil in persoonlijke gesprekken en workshops zijn inzichten dit voorjaar delen met de mensen die in zijn ogen dat nieuwe leiderschap al uitdragen.

Veel van die ontmoetingen hebben plaats op de plek waar hij ook vandaag ontvangt: het oude, gerenoveerde klooster Zin in het Brabantse Vught. Het is een symbolische plek waar oude waarden en nieuwe inzichten worden vervlochten — een inspirerend centrum voor zingeving en werk. De kamer waar we elkaar spreken, brengt meteen een lach op het gezicht van Jaworski: de Heilige Kamer. Met een knipoog naar de synchroniciteit van dit moment, zegt hij: ‘Dan kan er weinig meer fout gaan met ons vandaag!’

Nederland is voor hem uitgegroeid tot een interessante laboratorium voor zijn studie. ‘Bij de mensen die ik heb gesproken voor mijn onderzoek zaten opvallend veel Nederlanders’, vertelt hij. ‘Het heeft, denk ik, te maken met jullie wortels, jullie geschiedenis. De mensen in het kleine Nederland moesten altijd slim en innovatief zijn om te overleven tussen de grote reuzen. Daardoor ontstond een enorme innovatiedrift en die is altijd blijven bestaan — evenals jullie brede kijk op de wereld, dat is ook een belangrijke factor.’

Jaworski ziet hier ook de ‘nieuwe leiders’ ontstaan, de mensen die via hun dagelijkse keuzes meewerken aan de ontwikkeling van een nieuw paradigma over leiderschap. Hij noemt mensen als Tex Gunning, lid van de Raad van Bestuur van AkzoNobel; Peter Bakker, bestuursvoorzitter van TNT; Feike Sijbesma, bestuursvoorzitter van DSM; Peter Blom, bestuursvoorzitter van Triodos Bank; en uiteraard Herman Wijffels, voormalig topman bij de Rabobank en oud-voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER), ‘vader’ van al die nieuwe leiders.

Volgens Jaworksi leiden zij hun organisaties op een ‘nieuwe, minder traditionele manier’. Ze zijn bewuster bezig met de wereld om hen heen en met de verant-woordelijkheid van hun bedrijf. Ze zetten een nieuwe toon. Hij verwijst naar de plannen bij DSM en TNT waar de bonussen voor het management mede worden bepaald op basis van een aantal duurzaamheidscriteria. ‘Dat is nu echt nieuw leiderschap’, vindt Jaworski. Vandaar dat Jaworski hier volgend jaar een nieuw centrum zal openen: de European Leadership Foundation, naar het voorbeeld van wat hij dertig jaar geleden in Amerika deed. ‘Dit is voor mij echt de beste plaats om verder te gaan met studies naar het nieuwe denken rond leiderschap’, legt hij uit. ‘En ik voel in de gesprekken die ik nu met de leiders hier voer dat het klopt. We zijn het vaak eens met elkaar.’

Aanvankelijk leek hij een tamelijk traditionele carrière als advocaat tegemoet te gaan, in de voetsporen van zijn vader, Leon Jaworski, de beroemde openbare aanklager van de Amerikaanse president Richard Nixon in het Watergate-schandaal in de jaren zeventig. Maar rond zijn veertigste sloeg Joseph Jaworski rigoureus een ander pad in. Hij stopte met de advocatuur en ging op zoek naar het antwoord op de vraag waarom dingen in het leven gaan zoals ze gaan. Welke rol, vroeg hij zich af, speelt toeval in het leven — of beter gezegd: synchroniciteit, belangrijke gebeurtenissen die op een ongewone wijze zo gelijkertijd verlopen, dat ze eigenlijk geen toeval meer kunnen zijn.

Hij schreef er de veelgeprezen bestseller Synchroniciteit over, die hij als ondertitel meegaf: De innerlijke weg naar leiderschap. Want daar zit uiteindelijk zijn focus in de zoektocht: leiderschap. Als sommige gebeurtenissen in het leven op een wonderbaarlijke manier de weg wijzen, hoe kunnen we dan het best de voorwaarden scheppen voor die wonderen? Wat zijn de essenties van succesvol leiderschap? De vragen brachten hem hier in Nederland. Maar daar ging een weg aan vooraf, en een reeks anekdotes die hem richting in het denken gaven.

1 2 3 NEXT >>
view as a single page