Email   Print

Share

Je bent Stef en je wilt wat

Stef van Dongen inspireert duizenden jonge mensen om hun idealisme te koppelen aan gezond zakenverstand. Het doel: de wereld een beetje mooier maken.

Stef van Dongen inspireert duizenden jonge mensen om hun idealisme te koppelen aan gezond zakenverstand. Het doel: de wereld een beetje mooier maken.

Naast de badkamerspiegel van Stef van Dongen hangt een strip. De stripfiguur bekijkt zijn ‘to do-lijstje’ van die dag. Vandaag ga ik de wereld redden, staat erop. ‘Oh God’, schrikt hij, om zich meteen te herstellen: ‘Gelukkig ben ik vroeg opgestaan!’ Van Dongen is zelf ook vroeg opgestaan. Zijn wake up call kwam op z’n 21ste, toen de student bedrijfskunde samen met zijn beste vriend een gletsjer beklom in Ecuador. Vlak onder de top verloren ze hun evenwicht en gleden honderden meters naar beneden. Toen Van Dongen eindelijk tot stilstand kwam, zag hij zijn vriend even verderop met een been boven de afgrond hangen. Ze kwamen er zonder kleerscheuren vanaf. Toen hij begon na te denken over de levensgevaarlijke val, bedacht hij: ‘Als je talent en passie hebt, dan moet je die benutten.’ Zelf is hij goed ‘in dingen van niets naar iets brengen,’ wist hij, ‘in het aanjagen van creativiteit.’ En zo ontstond jaren later Enviu, een wereldwijd virtueel netwerk van zo’n drieduizend ondernemende jonge mensen uit allerlei beroepsgroepen, die innovatieve oplossingen bedenken voor sociale en milieuproblemen.

Nu, twaalf jaar later, zit hij in de vroege avonduren aan een langwerpige vergadertafel in een verlaten casco-kantoorverdieping in de Rotterdamse binnenstad. In zijn grijze schipperstrui en met zijn blonde krullen ziet hij er niet uit als de baas van twintig vaste medewerkers en aandeelhouder van een handvol bedrijfjes. Hij praat gedreven over wat hij doet en buigt zich soms voorover over tafel om zijn punt duidelijk te maken, en dan leunt hij weer achterover op zijn stoel en luistert aandachtig.

Met Enviu heeft hij in vijf jaar tijd innovatieve, duurzame projecten ontwikkeld op heel verschillende terreinen: van ecotoerisme als alternatieve inkomstenbron in een verpauperende havenstad, de duurzame tuktuk voor Indiase taxichauffeurs, en een wedstrijd waarbij architecten ontwerpen maken voor duurzame, flexibele en betaalbare woningen voor bewoners van de sloppenwijken van de grote steden van Ghana.

Enviu brak onlangs internationaal door met een baanbrekend concept: de Sustainable Dance Club. Sinds club Watt in Rotterdam de deuren heeft geopend, komen clubeigenaren uit alle windstreken daar kijken naar ’s werelds eerste dansvloer die beweging omzet in elektriciteit, de afvalloze bar, waterloze urinoirs, het warmtehergebruik. Ook zakelijk is het een succes: inmiddels zijn er zo’n honderd clubs die een of meer aspecten willen overnemen.

Dit voorjaar wordt in India een ander Enviu-project gelanceerd: de Hybrid Tuktuk. ‘Dit gaat de wereld op z’n kop zetten’, belooft Van Dongen enthousiast, die meldt dat er in Azië zo’n honderd miljoen gemotoriseerde riksja’s rondrijden, die voor veel luchtvervuiling zorgen. Bovendien, vertelt Van Dongen: ‘De chauffeurs verdienen maar drie tot vier dollar per dag, doordat ze zoveel geld kwijt zijn aan benzine.’ Dat moet beter kunnen, dachten ze bij Enviu. Een jaar lang kauwden studententeams van zeven technische opleidingen in Nederland en India op een oplossing. Het resultaat: een upgradekit voor de tuktukmotor, zodat die minder brandstof verbruikt.

Het mes snijdt aan twee kanten: de uitstoot van CO2 en fijnstof wordt met veertig procent verminderd en de tuktukbestuurder houdt aan het eind van de dag meer geld over. ‘Minder benzine, minder aflossing, minder onderhoud en een sterkere familie’, vat Van Dongen de effecten samen. Een sterkere familie? Jazeker, want zelfs volgens de meest conservatieve schatting verdient de tuktukchauffeur met zijn hybride model straks zes tot zeven dollar: extra geld voor het onderwijs voor de kinderen.

De Nederlandse zakenman Casper Dickmann kwam vier jaar geleden in contact met Van Dongen, toen zijn zoon meedeed aan een project van Enviu. Hij raakte betrokken, werd voorzitter van het bestuur van Enviu, en sinds kort is hij lid van de Raad van Inspiratie. ‘Een warme vent, een mensenmens, open, eerlijk, bindend, bescheiden, soms wat te naïef’, zegt Dickmann over Van Dongen. Een van zijn sterkste kwaliteiten, meent Dickmann, is dat de bedenker van Enviu openstaat voor kritiek. ‘Hij verzamelt mensen om zich heen die hij om raad vraagt, luistert er goed naar en pakt eruit wat hij bruikbaar vindt.’ Dat typeert volgens hem de open cultuur bij Enviu. Dickmann verbaast zich er wel eens over dat ze er ‘de meest afgrijselijke dingen tegen elkaar zeggen die vervolgens positief worden opgepakt’, terwijl het in een ‘normaal bedrijf’ zou leiden tot ruzies.

Thuis bij de familie Van Dongen in Strijen, een polderdorp onder de rook van Rotterdam, ging het aan tafel veel over zakendoen: de beide ouders van Stef van Dongen waren ondernemers in de financiële dienstverlening. Die kant wilde hij ook uit. Op z’n zeventiende richtte hij zijn eerste bv’tje op – een supermarktboodschappenservice via de fax – en na de middelbare school verhuisde hij naar Haarlem om de businessschool te volgen. Zijn ambitie: op z’n dertigste ‘binnen’ zijn, zodat hij de handen vrij zou hebben om goede dingen te doen voor de wereld.

Van jongs af had Van Dongen een diepe band met de natuur. Als polderjongen in de Hoeksche Waard was het platteland natuurlijk nooit ver weg. Sinds hij een kleine jongen was, hielp hij op de boerderij van vrienden van zijn ouders, keek door zijn verrekijker naar vogels en ging zo gauw hij kon avontuurlijke reizen maken: kamperen, bergbeklimmen, met een boot de rivier op. ‘Ik kom in de natuur tot rust’, zegt hij. ‘Ik put er inspiratie uit.’

Vanwege zijn liefde voor de natuur en zijn bedrijfsmatige achtergrond was het niet verwonderlijk dat het eerste project voor Enviu (dat staat voor environment and you) alles te maken had met bescherming van het milieu en versteviging van de lokale economie. Na hun gletsjerervaring in Ecuador reisden hij en zijn vriend door naar Antarctica. In de Chileense havenstad Punta Arenas moesten ze wachten op het vertrek van de ijsbreker. Zo ontmoetten ze de gouverneur en een aantal ondernemers, die vertelden hoe de plaatselijke economie te lijden had onder overbevissing. Na hun terugkeer van het bevroren continent stelde Van Dongen de plaatselijke notabelen voor om een nieuwe inkomstenbron voor Punta Arenas te zoeken naast visserij: als ecotoeristische bestemming voor vakantiegangers. De reacties waren enthousiast en na alle oeverloze pogingen van de Chileense overheid en non-gouvernementele organisaties om de regio erbovenop te helpen, wilde Van Dongen de bedrijfsmatige aanpak graag eens uitproberen.

1 2 NEXT >>
view as a single page