Email   Print

Share

Eropuit!

Met het project Aarden in Uiterwaarden kunnen kinderen weer 'spelen en ravotten in de vrije natuur'.

Toen Kasper Heineke opgroeide, in de jaren vijftig en zestig, was de natuur nooit ver weg. Met zijn vriendjes bracht hij vele uren door in en onder een oude eik, waarvan de wortels deels uit de grond staken en waaronder je kon zitten als in een hol. De boom, aan de rand van het Spanderswoud, deed ook prima dienst als glijbaan, of als fort of slagschip. Voor Heineke stond ‘buiten’ gelijk aan fantasie, vrijheid en vertier.

Kom daar vandaag nog maar eens om. Televisie, internet, videogames, sporten, muziekles: kinderen hebben het nog nooit zo druk gehad in hun vrije tijd. In de dagelijkse beleving speelt de natuur voor de meeste kinderen nauwelijks een rol van betekenis.

Waar dat toe kan leiden, heeft de Amerikaanse journalist Richard Louv aangetoond in zijn verontrustende boek Het laatste kind in het bos (zie ook Ode 82, december 2005). Louv betoogt dat de jeugd steeds minder tijd doorbrengt in de natuur en dat dit dramatische gevolgen kan hebben: overgewicht, depressies, concentratiestoornissen.

Maar Heineke wil niet mopperen over hoe vroeger alles beter was. Hij heeft onlangs een project opgezet om deze moderne natuurtekortstoornis tegen te gaan. Aarden in Uiterwaarden heet zijn initiatief, en de deelnemers – tussen de acht en twaalf jaar – krijgen op woensdagmiddag de mogelijkheid ‘om in de vrije natuur te kunnen spelen en ravotten’, zoals Heineke het zelf omschrijft. Ze wandelen door de Bommelerwaard, struinen langs de Waal, kanoën op de Kil, leren vissen of vliegeren, en stoken een vuurtje op het strand om met een tosti-ijzer hun meegebrachte boterhammen met kaas (snoep is verboden) te verwarmen. Maar eigenlijk ligt het programma redelijk open, benadrukt Heineke, die muzikant-troubadour en vader van drie kinderen is in het Betuwse dorp Ophemert. Hij hoopt simpelweg op ‘een aantal onvergetelijke middagen, waarbij de kinderen voor het grootste deel zelf hebben bepaald wat er gedaan werd en hebben gezien hoe simpel het is om met “weinig” toch veel plezier te beleven. Ieder uur dat een kind minder achter de televisie of de computer zit, is mooi meegenomen; voor hun ontwikkeling acht ik vrij spel van groter belang’.

En dat vrije spel wordt volgens hem juist bedreigd. ‘In Vinex-wijken wordt op groen en speelruimte bezuinigd’, aldus Heineke. ‘Natuurgebieden zijn onder voorwaarden toegankelijk, zolang je binnen de paden blijft. Hutten bouwen en in bomen klimmen is op veel plaatsen niet toegestaan.’ Met zijn initiatief probeert Heineke een positieve bijdrage te leveren om de trend te keren. ‘Natuurbeleving biedt kinderen voeding voor de ziel, voeding voor het leven.’