Email   Print

Share

Eneco vindt zichzelf opnieuw uit

Decentraal en duurzaam: zo zal energie worden opgewekt in de toekomst. Nederlands derde energieleverancier treft maatregelen. Ode sprak met medewerkers en onafhankelijke experts over de ambities van Eneco.

Decentraal en duurzaam: zo zal energie worden opgewekt in de toekomst. Nederlands derde energieleverancier treft maatregelen. Ode sprak met medewerkers en onafhankelijke experts over de ambities van Eneco.

Door Mark van Baal

Kees-Jan Rameau, raad van Bestuur Eneco.

Op bezoek in de twee-onder-een-kapwoning van de familie Eijpe, aan de Nieuwlandseweg in Amersfoort, doet niets vermoeden dat we hier een glimp kunnen opvangen van de toekomst van de energiehuishouding. Er is vloerverwarming, de keuken heeft elektrische kookplaten en een manshoge koelkast, in de garage staat boven op de wasmachine zelfs een wasdroger, voor milieubewuste mensen het symbool van energieverspilling. Terwijl Herman Eijpe, een 58-jarige energieadviseur bij Eneco, met een afstandsbediening zestien zonweringen voor zijn dakramen wegschuift en de ochtendzon de vide binnenkomt, verklapt hij het geheim: ‘Alle energie die we gebruiken, is duurzaam -opgewekt.’

De 48 zonnepanelen op het dak en de twee meter hoge warmtepomp in de garage – die bodemwater gebruikt om water voor de kraan en de cv te verwarmen – leveren bijna driekwart van de energie die hij en zijn vrouw nodig hebben. De rest komt via de meterkast het huis binnen. Om te zorgen dat ook deze energie duurzaam is, heeft Eijpe met Eneco een contract afgesloten, zodat zijn verbruik door het energieconcern met windturbines wordt opgewekt.

Deze zogeheten energiebalanswoning in Amersfoort moet voor energieconcerns klinken als een nachtmerrie. Immers, waar komen de inkomsten vandaan wanneer woningen vanwege decentralisatie steeds minder behoefte hebben aan traditionele energieleveranciers? Nu stroomt energie nog in één richting: van grote elektriciteitscentrales via hoogspanningsmasten naar huizen en bedrijven. In de toekomst zal energie daarentegen alle kanten op stromen. Het is een scenario dat de potentie heeft de industrie te veranderen. Eneco, dat nu simpelweg kilowatturen levert en daarvoor een factuur stuurt, heeft een eigenzinnig plan opgesteld, waarin bovendien zowel energiebesparing als duurzame energiebronnen een cruciale rol spelen: in 2030 moet alle energie die het levert duurzaam zijn opgewekt.

‘Zijn we niet als een slager die tegen zijn klanten zegt dat ze minder vlees moeten eten?’, vraagt Kees-Jan Rameau van Eneco’s Raad van Bestuur zich verwonderd af. ‘De volumes aan elektriciteit en gas die wij leveren, zal je zien teruglopen. Dat is de consequentie als gebruikers decentraal gaan opwekken, misschien zelfs leverancier van hun buren worden. Dan verandert onze rol drastisch.’

In de Amersfoortse wijk Nieuwland heeft Eneco talrijke daken belegd met zonnepanelen.

Binnen de Raad van Bestuur is Kees-Jan Rameau verantwoordelijk voor deze ambitieuze toekomststrategie. De natuurkundig ingenieur, sinds 2004 werkzaam bij Eneco, heeft geen twijfels over de trend die nu al is waar te nemen. ‘De komende tien, twintig, dertig jaar zal energie steeds meer lokaal, kleinschalig en duurzaam worden opgewekt, heel dicht bij waar het verbruik is’, vertelt hij, terwijl hij wegrijdt van het hoofdkantoor in Rotterdam naar zijn huis in België. ‘Huizen zullen eigen duurzame energiebronnen hebben met zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen.’

Volgens Rameau is de energiebalanswoning van de familie Eijpe een voorbeeld van hoe Eneco-klanten dan aan hun energie komen. Dat heeft niet alleen grote gevolgen voor de energierekening, die lager zal uitvallen. ‘Het gebruik van gas in nieuwe woonwijken is in de toekomst niet meer vanzelfsprekend’, weet Rameau. Eneco, dat stroom en gas levert aan ruim twee van de zeven miljoen huishoudens in Nederland, zal het verlies aan energieverkoop op andere terreinen moeten compenseren. Een van de manieren is door het plaatsen van duurzame installaties. Een afdeling met zo’n duizend installateurs heeft nu ook kennis over de installatie van zonnepanelen en warmtepompen. Rameau: ‘Voor ons verschuift de business van geld verdienen aan het leveren van elektriciteit en gas naar geld verdienen met het installeren, onderhouden en administreren van decentrale duurzame installaties.’

Het zal nog ‘een vrij complexe functie’ zijn om al die energiestromen te regisseren, meent Rameau. ‘Het zal nooit zo zijn dat iedereen precies opwekt wat hij gebruikt. Wij zijn er goed in om die stromen te balanceren en te administreren. Iemand moet bijhouden wat Dorpsstraat 4 levert aan Dorpsstraat 9.’

Die nieuwe rol vereist decentrale en kleinschalige opwekking – en dat is een van de redenen waarom Eneco zich weigert te laten overnemen door een buitenlandse energiereus, zoals is gebeurd met Nuon en Essent. Terwijl de twee nutsbedrijven menen dat alleen grote energiebedrijven de toekomst hebben, gelooft Eneco juist niet in schaalgrootte. In een gesprek met Het Financieele Dagblad zei bestuursvoorzitter Jeroen de Haas eerder: ‘Grootschalige en centrale energieopwekking heeft zijn beste tijd gehad.’

Met duurzame installaties in huizen alleen haalt Eneco zijn doelstellingen voor 2030 niet. Er zal, net als in de energiebalanswoning in Amersfoort, ook duurzame energie moeten worden geleverd. In Eneco’s jaarverslag, waarin saaie pagina’s met financiële resultaten worden afgewisseld met foto’s van vrolijke kinderen met kleurrijke tekeningen tegen een achtergrond van windturbineparken en zonnepanelen, staat te lezen: ‘Eneco wil de meest duurzame energieonderneming in Noordwest-Europa zijn.’ Inderdaad zijn de ambities hoog. Terwijl het Nederlandse kabinet over 10 jaar 20 procent van alle energie duurzaam wil zien, wil Eneco het snelste jongetje van de klas zijn, door dan al op 70 procent te zitten.

Daarvoor is er nog wel wat werk te verrichten. Op dit moment is slechts 7 procent van alle energie die Eneco levert, duurzaam opgewekt. Concurrent Nuon zit op 14 procent, Essent op 34 procent, overigens vooral dankzij het bijstoken van biomassa in kolencentrales. Eneco zet zijn kaarten op windenergie. ‘Nederland is een land van wind en water’, zegt Rameau. ‘Een belangrijk deel van de grootschalige duurzame energievoorziening in Nederland zal komen van windparken op zee, waar ze niemand in de weg staan.’

Hiermee heeft Eneco een begin gemaakt. Vanaf het strand van IJmuiden zijn bij helder weer aan de horizon zestig windturbines te zien. Via een dikke kabel in de zeebodem gaat die energie naar land om te worden ingevoerd in het elektriciteitsnet. Dit Prinses Amalia Windpark, waarvan Eneco voor de helft eigenaar is, levert jaarlijks ruim vierhonderd miljoen kilowattuur, voldoende om alle huizen in de stad Utrecht van energie te voorzien. Toch is het slechts anderhalve procent van de totale hoeveelheid energie die Eneco jaarlijks levert. Eneco zal tientallen Amalia’s moeten bouwen om zijn ambitie waar te maken.

1 2 NEXT >>
view as a single page