Email   Print

Veranderen in Hopenhagen

Max Christern | 121 november 2009 issue

De plaatsnaam die u de komende weken het meest zult zien opduiken in het nieuws is zonder twijfel Kopenhagen. De leiders van 192 landen moeten tussen 7 en 18 december in de Deense hoofdstad een nieuw klimaatverdrag met elkaar proberen te sluiten. Een verdrag dat, om het wat scherper aan te zetten, ‘het lot van onze aarde zal bepalen’. Een verdrag dat oproept tot verandering van ons gedrag, zodat de uitstoot van CO2 significant daalt.

Om ‘Kopenhagen’ tot een succes te maken, het verdrag krijgt de komende jaren de naam van de stad, net zoals we de afgelopen jaren spraken over Kyoto, waar in 1997 het laatste grote klimaatverdrag werd gesloten, zal de mens zijn gedrag moeten veranderen. En veranderen, dat vindt de mens eng. Liever houden we vast aan wat er is, wat we hebben, wat zeker is. Maar de paradox is dat als we willen dat de dingen zo blijven zoals ze nu zijn, er juist iets moet veranderen.

Nu heeft het begrip ‘verandering’ dankzij de Amerikaanse president Obama een veel positievere lading gekregen. Hij stond tijdens zijn campagne voor het presidentschap voor één begrip: Change! En omdat daar steeds een overtuigend Yes, we can! aan werd gekoppeld, hebben velen het gevoel gekregen dat ze het wel aankunnen, dat veranderen. Nu maar hopen dat Kopenhagen daar haar voordeel mee kan doen.

Ik merk om me heen dat een groeiende groep mensen en bedrijven wil dat de top straks slaagt. Het regent originele initiatieven. Zo zet energiebedrijf Essent eind november honderd jonge Nederlandse, Duitse en Deense mannen en vrouwen op een elektrische scooter en laat ze in colonne naar Kopenhagen rijden. Daar leveren ze halverwege de top een manifest met tips en onderweg opgedane ideeën af aan de vergaderende leiders. En ook op internet is een digitale beweging aan het ontstaan die het slagen van de top wil afdwingen. De naam voor die club is Hopenhagen en op de site www.hopenhagen.org kunnen bezoekers een petitie tekenen en hun boodschap van hoop achterlaten.

Zou James Lovelock dat al hebben gedaan? Wie het fascinerende verhaal over hem in deze Ode leest, op pagina 24, zou denken dat hij de eerste is om een klimaatverdrag af te dwingen, op welke manier dan ook. Deze negentigjarige Britse wetenschapper verwacht een regelrechte ramp voor moeder Aarde, als we niet snel ingrijpen. Zijn boodschap is uitermate somber, en toch krijg je een heel ander gevoel als je het verhaal leest. We staan aan de vooravond van een ramp en net als bij het begin van de Tweede Wereldoorlog, herinnert Lovelock, zul je zien dat er dan iets wonderlijks gebeurt: we raken opgewonden. En dat levert nieuwe energie voor oplossingen op, hoe enorm de veranderingen ook zullen zijn. ‘We zijn telkens in staat gebleken ons aan te passen’, zegt hij over de mens.

Aanpassen aan verandering is ook een rode draad in het prachtige leesverhaal dat successchrijver Jaap Scholten (De Wet van Spengler) speciaal voor Ode schreef (pagina 44). Scholten reisde naar een van zijn meest favoriete bestemmingen: Transsylvanië, het natuur- en cultuurrijke hart van Roemenië, en beschrijft hoe hij daar de lokale bewoners ziet worstelen met de nieuwe wereld die vanuit het Westen binnenwaait. De cultuur en natuur overweldigen Scholten steeds weer in hun schoonheid. En toch, zo schrijft hij, kent hij na urenlange tochten over hobbelige zandpaden ook het verlangen naar asfalt. Hoe behoud je het goede van het oude Transsylvanië, terwijl je tegelijkertijd ook de noodzakelijke modernisering binnen moet laten stromen? Wat moet je veranderen aan het gedrag van de mensheid om er zeker van te zijn dat bepaalde zaken op aarde juist nooit veranderen?

De dilemma’s van Lovelock en Scholten liggen straks ook op tafel in Kopenhagen. Een deel van het antwoord is verscholen in hun beider verhalen: opgewonden raken en soms verlangen naar asfalt als symbool van modernisering. Met die ideeën in het achterhoofd schrijf ik tot kerst de naam van de hoofdstad van Denemarken met een grote H.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief Save/Share:

Comments

Post a comment