Laat de immigranten maar komen

Een conservatieve aanhanger van de vrije markt heet nieuwkomers van harte welkom: hun bijdrage aan de samenleving versterkt de economie. Maar wat ontbreekt aan zijn betoog is een morele grond.

Nathalie Rothschild | 120 oktober 2009 issue

Jason Riley, commentator van The Wall Street Journal, mist Ronald Reagan. Met instemming haalt Riley een uitspraak van Reagan aan over het land waarvan hij president was: ‘Iedereen die de moed en het verlangen heeft huis en haard te verlaten om in een ander land op een vreemde plaats te gaan wonen en de halve aardbol over te reizen, is hier welkom.’

Als conservatief aanhanger van de vrije markt vindt Riley de huidige discussie over immigratie deprimerend. ‘De nationalistische stemming, die de laatste jaren in bijna alle gesprekken op de radio, de televisie en de pers overheerst, staat haaks op [Reagans] stijl’, schrijft hij in Let Them In: The Case for Open Borders. Riley betreurt het dat schreeuwerige nationalisten en reactionaire populisten – soms als misplaatste verkiezingsstrategie – immigranten de schuld geven van de maatschappelijke en economische problemen. Voorstanders van immigratiebeperking begrijpen niet, stelt Riley, dat migranten de voorspoed van hun nieuwe land juist helpen.

Voor Riley zijn open grenzen onlosmakelijk verbonden met de ideologie van de vrije markt. Hij beklaagt zich erover dat ‘geen enkele zichzelf respecterende aanhanger van de vrije markt het in zijn hoofd zal halen wetten te steunen die het vrije verkeer van goederen en diensten over grenzen belemmeren, terwijl maar al te veel conservatieven tegenwoordig hun klassieke liberale principes verloochenen als het gaat om wetten die het vrije verkeer van de arbeiders die deze goederen en diensten produceren verhinderen’.

Net als vroeger worden buitenlanders tegenwoordig vaak schadelijk voor de samenleving genoemd: ze zouden banen inpikken, de lonen drukken, de sociale voorzieningen en natuurlijke reserves belasten en een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid en identiteit. In dat klimaat vormt Let Them In, zoals de titel al zegt, een tegendraadse en positieve bijdrage aan het immigratiedebat. Het is een rationeel pleidooi om de grenzen open te stellen. Het huidige denken dat zich tegen immigratie en overbevolking keert, wordt in het boek in historisch perspectief geplaatst, zodat duidelijk wordt hoe schrikbarend weinig er is veranderd aan de taal, toon en vooroordelen van de tegenstanders van immigratie.

Toch is er een discrepantie tussen Rileys lof op de homo economicus en zijn bewondering voor de idealen en principes waar het Vrijheidsbeeld met zijn toorts van hoop voor staat. Net als Reagan in de jaren tachtig houdt Riley geen ethisch, maar een economisch pleidooi voor immigratie. Het is geen verdediging van de rechten van migranten, maar van de -behoeften van het bedrijfsleven. Zijn verhaal heeft niets van een beroep op de universele -vrijheid van verkeer.

Bij een onlangs gehouden debat onder auspiciën van de denktank International Policy Network in Londen begon Riley zijn inleiding met een voorbehoud. Hij is weliswaar voor open grenzen in de VS, maar dat is naar zijn mening geen praktische mogelijkheid voor de Europese Unie. Het stelsel van sociale voorzieningen in Europa gaat niet samen met vrij verkeer, betoogde hij, aangezien het migranten ervan weerhoudt toe te treden tot de werkende bevolking, waardoor de drang tot assimileren afneemt.

In de VS, zei Riley, wordt armoede beschouwd als een toestand die door hard werken kan en moet worden overwonnen, maar in Europa heerst een heel andere houding tegenover armoede. Riley legt in zijn boek uit dat migranten net zozeer op de economische kansen als op de principes en idealen van Amerika afkomen. ‘Buitenlanders vinden het prettig dat je meer kunt verdienen met hard werken, inzet of intelligentie’, schrijft hij. De sleutel tot het -succes van het Amerikaanse assimilatiemodel ligt volgens hem in het feit dat het er ‘niet -zozeer om gaat dat migranten onze cultuur overnemen, als wel dat ze onze principes overnemen’.

Hoewel Riley aloude vooroordelen en misvattingen over immigratie in Amerika – waaronder de ‘magneetwerking’ van de sociale voorzieningen – vakkundig ontkracht, ziet hij niet dat zijn redenering ook prima in Europa opgaat. Net als in Amerika zullen illegale migranten in Europa proberen ieder contact met de autoriteiten te vermijden. Bovendien kunnen buitenlanders toch al geen aanspraak maken op veel sociale voorzieningen. Bijvoorbeeld, in veel landen hebben tijdelijke migranten, werknemers uit andere dan EU-landen en migranten met een visum op grond van gezinshereniging geen recht op een uitkering, alleen in een enkel geval op huursubsidie. Mensen voor wie een immigratieverbod geldt – inclusief arbeidsmigranten met een tijdelijke werkvergunning – hebben geen recht op uitkeringen.

Wanneer migranten overheidssubsidies krijgen aangeboden, is het logisch dat ze daar gebruik van maken. In Groot-Brittannië mogen asielzoekers bijvoorbeeld niet werken, maar krijgen ze wel bonnen ter waarde van veertig euro per week. Hoewel dat nauwelijks genoeg is om van te leven, zijn die bonnen de enige bron van inkomsten voor asielzoekers. Het is niet bepaald eerlijk om hen ervan te beschuldigen dat ze ‘op de welvaartsstaat parasiteren’, zoals hun vaak wordt verweten, als die staat hen zelf verbiedt productief te zijn en hun daarvoor in de plaats een fooi geeft.

Ook in de Europese landen waar migranten meer aan sociale steun kunnen krijgen dan ze zouden verdienen als ze thuis waren gebleven, zouden ze nog meer verdienen als ze in het nieuwe land zouden werken. Zolang migratie kostbaar, riskant en emotioneel belastend is, heeft het weinig nut om naar een rijker land te gaan, slechts om een uitkering te krijgen. Het is een mythe dat het lucratiever is om van de steun te leven dan te werken. Er zijn misschien uitzonderingen, maar er zijn weinig mensen die de wereld af reizen louter en alleen om een beetje geld in een ander land op te strijken.

1 2 NEXT >>
view as a single page