Email   Print

Immigratie en compassie

Max Christern | 120 oktober 2009 issue

Gespot deze zomer op het strand: een man in een T-shirt met opdruk Stop illegal immigration! Daaronder in kleine letters, tussen haakjes: make it legal. Een kledingstuk voor intelligente optimisten, dacht ik. Het is een slogan die je even aan het denken zet. Het geeft voeding aan de hoop dat het debat over immigratie na een lang Haags reces met frisse blik kan worden opgepakt.

Zo’n frisse blik is in het geval van immigratie ook hard nodig, want de populisten domineren doorgaans dit debat, dat voorspelbaar negatief en monotoon is geworden: een tendens in de media waar Ode graag tegenwicht aan biedt. Het is immers voor de meeste mensen nauwelijks meer verrassend dat in tijden van economische neergang strenger wordt gekeken naar het immigratiebeleid. Uit angst voor zetelverlies in de schijnbaar allesbepalende peilingen durft niemand het onderwerp eens radicaal anders te benaderen.

Jason Riley durft dat wel. Hij is dan ook geen politicus, maar commentator en opinieredacteur van een van ’s werelds meest gezaghebbende kranten, The Wall Street Journal. Riley schreef een boek over immigratie met de veelzeggende titel Let Them In: The Case for Open Borders. Het is een boek dat het debat over immigratie kan voorzien van de zo benodigde positieve draai. Volgens Riley zijn de voordelen van vrije migratie – net als die van de vrije markt – veel groter dan we geneigd zijn te denken. En meer immigranten is, zo toont hij overtuigend aan, uiteindelijk ook heel goed voor de economie.

Die visie lokte reacties uit. Soms waren ze voorspelbaar: een echo van de standpunten die we al zo vaak in de krant en op televisie vernemen; andere waren verrassende geluiden die de onderstroom vormen waar een debat werkelijk mee verrijkt kan worden. Naar die onderstroom kijken wij altijd graag. Ter inspiratie. Zo ontdekten we Nathalie Rothschild, verbonden aan het Britse online magazine Spiked, die het boek in deze Ode bespreekt (zie pagina 42). Met haar analyse van Rileys denken voegt ze nog iets extra’s toe aan een andere kijk op immigratie. Haar belangrijkste punt is dat Rileys visie wel erg economisch georiënteerd is, waardoor de morele kant van het verhaal onderbelicht blijft. Mensen zijn geen goederen, ze geven een samenleving kleur en karakter, beweert ze onder meer. Wie immigratie blijft benaderen vanuit economisch perspectief, komt uiteindelijk weer uit in een debat dat de menselijke maat uit het oog heeft verloren. En daarmee is het debat niet gediend. Er moet, zo vindt Rothschild, vooral ook vanuit ethisch oogpunt naar immigratie gekeken worden..

Die benadering van deze humane kwestie klinkt Karen Armstrong ongetwijfeld als muziek in de oren. De Britse religie-expert is bezig met de opzet van een internationaal Handvest voor Compassie. Met dit handvest wil zij bereiken, zo vertelt ze in dit nummer, dat mensen zich realiseren dat compassie niet zomaar een gevoel is; het is essentieel voor ons voortbestaan. ‘Onze generatie moet een wereldwijde gemeenschap tot stand brengen, waar mensen van elk geloof en elk ras in vrede kunnen samenleven’, zegt ze in deze Ode. Zie het interview met haar op pagina 30.

Armstrong haalt zelf graag de Gulden Regel van Confucius aan: ‘Wat u niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’. Die eeuwenoude overtuiging kan het immigratiedebat alleen maar verrijken. Je zult ‘m niet zo snel terugvinden op een T-shirt , maar het is in feite de moeder van de opdruk die deze zomer mijn aandacht op het strand trok – en die mij inspireerde.

P.S.: Wij zoeken lezers die een paar keer per jaar willen meedenken en -praten over onderwerpen die we in Ode bespreken. In dit panel willen we u digitaal een verscheidenheid aan kwesties voorleggen en vragen we om uw mening, over plannen en producten. Wilt u meedoen, stuur dan een e-mail naar panel@ode.nl.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief Save/Share:

Comments

Post a comment