Hooptherapie in Nederland

Marco Visscher | 120 oktober 2009 issue

Het is geen toeval dat de termen uit de hooptherapie – high-hopers, low-hopers, waypower – uit de Engelse taal komen. ‘Decennialang al geeft Amerika de toon aan op het gebied van de psychologie’, zegt Djoerd Hiemstra, een psycholoog die aan de Noordelijke -Hogeschool Leeuwarden (NHL) de cursussen Positieve Psychologie en Levenskunst en Geluk geeft. ‘Daar vindt het meeste onderzoek plaats en daar komen de nieuwe ontwikkelingen vandaan. Vervolgens zie je dat een dergelijke ontwikkeling een aantal jaren later in Nederland -doorsijpelt.’

Volgens Hiemstra is positieve psychologie in Amerika al een aantal jaren ‘hot’, zowel onder praktiserend psychologen als wetenschappers, met bekende exponenten als Mihaly Csiksentmihalyi, bekend van zijn boeken over flow, en Martin Seligman, auteur van Gelukkig zijn kun je leren. Inmiddels begint de positieve psychologie ook in Nederland vaste voet onder de grond te krijgen, meent Hiemstra. ‘De eerste instellingen beginnen methodieken te ontwikkelen, onderzoekers zetten projecten op, praktiserend psychologen gaan interventies uit de positieve psychologie opnemen in hun repertoire, de eerste cursussen worden georganiseerd.’ Eerder dit jaar toonde het wetenschappelijk instituut van de GGZ (de brancheorganisatie van instellingen voor geestelijke gezondheidszorg), zich tijdens een zelf georganiseerd symposium een pleitbezorger van de positieve psychologie.

Maar je moet goed zoeken om iemand te vinden die zich ‘positief psycholoog’ noemt – laat staan ‘hooptherapeut’, meent Hiemstra. ‘Het is meer zo dat psychologen zich laten inspireren door ideeën uit de positieve psychologie en bepaalde interventies op eclectische wijze opnemen in hun repertoire’.

Voorbeelden van de toepassing van positieve psychologie in Nederland zijn de programma’s Mentaal Vitaal van het Trimbos Instituut en Lessen in Geluk van het Verwey Jonker Instituut, zegt Hiemstra. Ook verwijst hij naar het zogeheten strengths-based development-project van zijn eigen NHL, waarin een persoonlijk ontwikkelingprogramma wordt ontwikkeld dat mensen helpt hun talenten en persoonlijke kwaliteiten te -identificeren en deze meer, effectiever en op nieuwe manieren te gebruiken in hun werk, studie en privéleven. Dit is volgens Hiemstra vergelijkbaar met wat er gebeurt in hooptherapie. Maar, zegt hij: ‘Wij noemen het geen therapie. Het zijn methodieken die gezonde mensen helpen nog beter te functioneren.’

Lees ook het artikel Waar hoop is, is een weg