Jodelahihi

Ton Maas | 118 juli/augustus 2009 issue

Het is de Zwitsers er natuurlijk nooit om begonnen geweest om met hun gejodel de rest van de wereldbevolking een glimlach op het gezicht te toveren, maar zoals uit de documentaire Heimatklänge van filmmaker Stefan Schwietert blijkt, ziet jodelaar-stemkunstenares Erika Stucky de humor er wel van in. Haar vocale capriolen doen bij het publiek de tranen over de wangen biggelen. Zozeer zelfs, dat haar negenjarige dochter in een interview verzucht: ‘Ik geneer me als mijn moeder op het toneel staat. Maar ze zingt gelukkig vooral in het buitenland; dan is het niet zo erg.’

Het jodelen behoort samen met de boventoonzang van de nomaden uit Centraal-Azië en het joiken van de Sami in Scandinavië tot de merkwaardigste vocale kunstvormen ter wereld. Maar anders dan bij de twee laatstgenoemde genres laat de emancipatie van het jodelen nog op zich wachten. Heimatkläng kan daar beslist verandering in brengen. De film gaat niet alleen in op de oorsprong en de traditie van het jodelen, maar portretteert vooral drie kunstenaars die met de traditie in hun achterzak op zoek gingen naar nieuwe vormen. Christian Zehnder doet dat met zijn duo Stimmhorn door spirituele dimensies aan te boren – zo bedrijft hij zelfs healing met de klank van de stem – en dwarsverbanden te leggen met Tuvaanse boventoonzang. In de film maakt hij een reis naar Tuva, een kleine republiek in Siberië nabij de grens met Mongolië, om samen te zingen met zijn vrienden van de groep Huun-Huur-Tu, een wereldbefaamd kwartet van boventoonzangers.

Minstens zo interessant is het portret van Noldi Alder, telg uit een van de beroemdste jodelaarsgeslachten van Appenzell. Het familie-ensemble Die Alderbuebe bestaat al sinds 1884 en trad overal ter wereld op met traditionele Appenzeller muziek, -uitgedost in klederdracht. Noldi’s broers en vader -beklagen zich in de film over het schaamteloos mengen van traditie met rare technieken als -gekras en arpeggio’s op de viool, maar stiekem zijn ze toch apetrots op het feit dat Noldi de oude jodelkunst nieuw leven heeft ingeblazen en jongeren als Stucky en Zehnder heeft geïnspireerd tot hun eigen -experimenten.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief
Save/Share:

Comments