De helende werking van hilariteit

Mary Desmond Pinkowish | 118 juli/augustus 2009 issue

Gendry en anderen die zich met lach-yoga bezighouden, raden juist af om er grappen en grollen in op te nemen, omdat die het alleen maar moeilijker maken om gewoon, domweg te lachen zonder de last van ego, machtsstrijd, conflicten en oordelen. Het verband met andere, bekendere vormen van yoga is dat bij lach-yoga de lach als ademhalingstechniek wordt gebruikt en dat het net als alle vormen van yoga harmonie en balans tot doel heeft. Lachyoga is voortgekomen uit onderzoek naar de gezondheidseffecten van de lach door de Indiase Madan Kataria, een huisarts in Mumbai, die deze techniek samen met zijn echtgenote Madhuri, een yogalerares, in 1995 heeft ontwikkeld.

Uit onzekerheid over mijn eerste ervaringen besloot ik de volgende dag lachyoga uit te proberen op een groep tieners die mijn schrijfcursus volgen. De jongens zijn nog niet helemaal wakker. We beginnen met klappen en ha-ha-ha zeggen. Langzaam ontwaken ze uit hun toestand van lijdzame slaperigheid, wakker geschrokken van de matineuze gekte van hun lerares. Het is leuk – veel leuker dan met onbekenden – en het is waarschijnlijk gezonder dan koffie. Is de bijbelse wijsheid uit Spreuken dan toch waar? ‘Een vrolijk hart bevordert de genezing, maar een verslagen geest doet het gebeente verdorren.’

Salomon – of wie het ook maar was die de Spreuken heeft geschreven – had gelijk. De afgelopen twintig jaar hebben wetenschappers gegevens verzameld over de verdiensten van de lach. De lach haalt de scherpe kantjes van stress en verdriet af; van welgemeend grinniken krijg je meer endorfinen, de ‘blij stemmende’ chemische stoffen in je hersenen. De lach houdt zwartgalligheid op afstand, die slecht kan zijn voor je hart en de kans op een hartaanval kan vergroten. Door de lach daalt de concentratie cortisol, het stresshormoon dat is gerelateerd aan allerlei gezondheidsrisico’s, waaronder vetafzetting in de buikstreek, de gevaarlijkste plaats voor vet. Lachen kan angststoornissen verminderen. De melk van moeders die veel -lachen bevatten meer melatonine, waardoor de kans op eczeem bij baby’s mogelijk afneemt. Lachen kan ook de schadelijke effecten tegengaan van het ontstekingsproces dat in verband wordt gebracht met hartaanvallen, artritis, allergie en andere aandoeningen. De ontwikkeling van door diabetes veroorzaakte nieraandoeningen kan door de lach tot stilstand worden gebracht, en de lach schijnt ook te kunnen leiden tot een betere ademhalingsfunctie bij mensen met chronische longaandoeningen. En het mooiste is dat je met lachen extra veel calorieën verbrandt. (Dit is misschien wel een goed moment om even te ontspannen. Toe maar – neem even de tijd voor een flinke neplach.)

‘Je leven verandert als je je humorquotiënt verbetert’, aldus Steven Sultanoff, hoogleraar psychologie aan de Graduate School of Education and Psychology van Pepperdine University in Malibu, Californië, en een expert op het gebied van de therapeutische waarde van humor. ‘Lachen is een lichamelijke reactie op humor’, stelt hij. ‘De spieren trekken samen, de doorbloeding verbetert, de ademhaling versnelt en de bloedsomloop wordt gestimuleerd.’ Het afwisselende aanspannen en ontspannen van spieren geeft de meeste mensen een prettig gevoel. Eigenlijk is aanspannen en ontspannen een standaardtechniek in veel ontspanningstherapieën – maar dan zonder te lachen. Lachen kan zelfs de pijndrempel verhogen. Sultanoff zegt zelf dat hij op weg naar de tandarts altijd naar bandjes van zijn favoriete stand-upcomedian luistert. Maar is de lach alleen maar een hulpmiddel in moeilijke momenten?

Het beste bewijs voor het gezonde effect van de lach komt uit psychiatrisch onderzoek. In de loop der jaren is steeds duidelijker geworden dat mensen die aan chronische angst, woede en depressiviteit lijden, verscheidene fysiologische aandoeningen hebben. Woede en depressie hangen samen met hart- en vaatziekten, terwijl maag-darmproblemen zouden voortkomen uit onbeheerste angst. De American Heart Association (AHA) waarschuwt patiënten die een hartaanval hebben gehad, dat depressiviteit het herstel kan vertragen en dat de kans op nieuwe hartproblemen er groter door wordt. De AHA raadt cardiologen ook aan psychiatrische hulp in te schakelen voor hartpatiënten die symptomen van depressie vertonen. Wat heeft dat allemaal met lachen te maken? ‘We weten dat in het menselijk lichaam negatieve en positieve emoties niet samengaan’, legt Sultanoff uit. ‘Als je vrolijk bent, ervaar je geen depressie, angst of woede.’ Vrolijkheid remt de negatieve effecten van woede en andere ontwrichtende emoties af.

<< PREVIOUS 1 2 3 4 NEXT >>
view as a single page

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief
Save/Share:

Comments