‘Een ondernemer is niet succesvol omdat hij een duur pak draagt, maar omdat hij hard werkt’

De kredietcrisis kent veel verliezers. Maar er zijn ook opmerkelijke succesverhalen op te tekenen. Ode zoekt ze op. Deze maand: Yalçın Cihangir, de Turkse fietsenmaker die half Nederland op een bakfiets zette.

Arend Hulshof | 116 mei 2009 issue

Foto: Maartje Geels

‘Toen ik twaalf jaar geleden naar Nederland kwam, kon ik nauwelijks lezen of schrijven, en had ik nog nooit op een fiets gezeten. Wel kwam ik hier met een duidelijke missie: ik wilde de Europese cultuur leren kennen en een eigen onderneming opzetten. Het is zonde om mijn energie en tijd voor tweeduizend euro per maand te verhuren aan een baas. Veel mensen zijn bang om iets voor zichzelf te beginnen. Ze kopen hun onzekerheid af door voor iemand anders te werken.

De eerste paar jaar in Nederland deed ik dat ook. Ik werkte onder meer als bollenpeller en bordenwasser. Toen ik bij een fietsenmaker in Amsterdam aan de slag ging, wist ik dat ik daar verder mee wilde. Een fiets is een prachtig product. Je kunt jezelf en anderen vervoeren, zonder dat je afhankelijk bent van benzine.

Vijf jaar geleden nam ik de zaak over. Ik doopte hem om tot De Fietsfabriek en ging het anders aanpakken. Ik ontwierp nieuwe modellen en introduceerde de bakfiets in Amsterdam-Zuid. Het idee om in een bakfiets kinderen te vervoeren komt niet van mij; dat bestond al eerder in Denemarken. Wel heb ik het nieuw leven ingeblazen, door er een hipper ontwerp van te maken en hem van gordeltjes te voorzien. Belangrijk is dat mijn producten kwalitatief sterk zijn. Ze gaan een leven lang mee. Daarnaast vallen ze op. De meeste fietsen lijken op elkaar, maar een rijwiel van De Fietsfabriek is anders dan de gangbare modellen.

Fietsen kan ik inmiddels als de beste. De eerste jaren dat ik in Nederland woonde, zat ik nog achterop bij anderen, maar in een dronken bui heb ik het mezelf aangeleerd. Lezen en schrijven kan ik nog steeds niet goed. Om een goed ondernemer te zijn, hoef je niet per se te kunnen lezen. Doordat ik dat heb uitbesteed, houd ik tijd over en kan ik me focussen op waar ik goed in ben.

De meeste ondernemers dragen een mooi pak, hebben een dure auto, een mooi huis en gaan drie keer per jaar op vakantie naar Aruba. Ze investeren in zichzelf en bezuinigen op het product. Ze vergeten alleen dat je als ondernemer niet succesvol bent omdat je een duur pak draagt, maar omdat je hard werkt. Mij gaat het niet om het geld. Het gaat mij om het product, dat mooi en sterk moet zijn. Als je daarin investeert, komt het geld vanzelf.

Waarom laat iedereen tegenwoordig al zijn spullen in China maken? Omdat de kwaliteit daar beter is? Nee, we doen dat alleen omdat het daar goedkoper is. Ik heb met de Chinezen te doen, want ik weet zeker dat zij ook betere kwaliteit zouden kunnen leveren, maar dat willen we simpelweg niet. Als je een fiets koopt voor 150 euro, dan weet je dat er kinderarbeid in het spel is geweest of dat hij binnen een jaar van ellende uit elkaar valt. En meestal is beide het geval. We zijn de oude Hollandse kwaliteit kwijtgeraakt. Kijk naar de woningen. Oude huizen zijn vaak sterk en met duurzame materialen gebouwd. Maar de meeste nieuwbouw is even vlug met veel gipswandjes in elkaar gezet. Het moet zo goedkoop mogelijk. Vind je het gek dat de economie vervolgens instort?

Zelf heb ik geen last van de crisis. De zaken gaan uitstekend. Inmiddels heb ik filialen in Berlijn, Tokio, Chicago, Toronto en Parijs. Met die uitbreiding naar het buitenland begon ik al snel. Een jaar nadat we in Nederland waren begonnen, reed ik met mijn compagnon met twee busjes vol fietsen naar Kopenhagen, waar een neef van mij een groentezaak had. Ik klopte onaangekondigd bij hem aan en vertelde hem dat ik zijn leven ging veranderen. We liepen zijn winkel in, schoven alle groenten naar achteren en stalden de fietsen uit. Mijn neef keek ons verbouwereerd aan. Ik vertelde hem dat hij fietsen ging verkopen, en hoewel hij twijfelde, stemde hij toe. De eerste zes maanden verkocht hij vervolgens nauwelijks een fiets, maar inmiddels loopt ook die zaak heel behoorlijk.

Wat mijn geheim is? Mijn product moet exclusief blijven. Hoe ver we ook uitbreiden, we zullen nooit meer dan vijfduizend fietsen per jaar maken. Het mag geen lopendebandwerk worden. Bovendien doe ik niet aan marketing. Ondernemers die hun producten alleen kunnen verkopen via reclameleugens, verkopen veelal troep. Dat De Fietsfabriek een hit is geworden, komt omdat we met iets nieuws kwamen, dat bovendien oersterk bleek. Toen bekende Nederlanders als Beau van Erven Dorens en prins Maurits ermee gingen fietsen, wilde iedereen zo’n ding. We kregen opeens aandacht in de media en zo is het balletje vanzelf gaan rollen.

Ook in mijn geboortedorp in Turkije staat sinds kort een fietsfabriek. Toen ik het plan aan de gemeente voorlegde, lachten ze me daar nog om uit. Maar inmiddels hoeven veel dorpsbewoners niet meer naar de stinkende stad voor hun werk. Ik leg er verder fietspaden aan en heb nog vele andere plannen. Het liefst zou ik er een klein Amsterdam van maken, maar dan nog veel mooier en beter. Een mooie droom die misschien wel nooit uit zal komen. Toch kan het soms raar lopen. Want wie had tien jaar geleden kunnen denken dat heel Amsterdam-Zuid zijn kinderen naar school zou brengen in een bakfiets?’