Fotoreis tegen armoede

Peter Den Hond | 114 maart 2009 issue

Terwijl we rondlopen over de lokale stierenmarkt in een dorpje hoog in de Peruaanse Andes, bedenk ik me wat een bijzondere reisgenoten ik heb aangetroffen tijdens mijn reis. Iets verderop is Luis, een 15 jarig jochie dat vroeger op straat overleefde door het stelen van mobieltjes, foto’s aan het maken samen met Michiel, een nuchtere ijsverkoper uit Terschelling. Op een andere hoek van het modderige terrein zie ik Floor, een Nederlandse psychologe, samen met Mari-Luz heel erg haar best doen om een schattige kleine cowboy goed op de foto te krijgen. En dan te bedenken dat Marie-Luz vroeger, voordat ze fotografeerde, leefde van het verzamelen van afval op een grote vuilnisbelt. Op deze authentieke stierenmarkt zie ik verder geen enkele andere “toerist”, behalve mijn bijzondere reisgenoten.

Op zoek naar iets origineels en kleinschaligs, waarbij ik ook nog iets nuttigs kan bijdragen, ben ik dit jaar als proefkonijn mee gegaan op een nieuwe fotografiereis van FairMail. FairMail is een klein bedrijfje dat fair trade wenskaarten produceert met foto’s gemaakt door kansarme Peruaanse tieners. Met 50% van de winst van de verkoop van hun kaarten over de hele wereld, verdienen deze zeer gemotiveerde tieners geld om wél naar school te kunnen gaan en om hun huizen op te knappen. Om nieuwe kaarten te kunnen maken gaat FairMail een paar keer per jaar met de tieners op fotografie excursie naar bijzondere plekken in Peru, op zoek naar authentieke schoonheid. Dit jaar mogen er voor het eerst ook buitenlanders met op reis. Ik mocht als een van de 4 gelukkige reizigers mee!

Ondanks een klapband hebben we de reis vanuit de droge kustwoestijn naar de groene en vochtige Andes goed overleefd. Aan het einde van de kronkelende en onverharde weg ligt Celendin. Een klein bergdorpje waar eigenlijk nooit toeristen komen. Kinderen rennen achter elkaar aan op het sfeervolle plaza de armas terwijl hun moeders, uitgedost in poncho en sombrero, proberen de wortels en aardappelen van hun kleine veldjes te verkopen aan voorbijgangers. De voorbijlopende vacero die met zijn koeien onderweg is naar de weide in de omliggende heuvels lijkt weinig interesse te hebben in deze dagelijke rituelen. Ik daarintegen slurp de nieuwe indrukken allemaal gretig op, zittend op de stoep voor ons kleine hostalletje. Binnen zitten mijn reisgenoten bij te komen van de hobbelige tocht hiernaartoe. Naast drie andere Nederlanders reis ik met vijf Peruaanse tienerfotografen, een Amerikaanse vrijwilligster die fotografieles aan ze geeft, de Peruaanse coördinator van FairMail in Peru en een Nederlandse reisbegeleider die FairMail heeft opgezet. Een super interessante mix van mensen om mee te reizen en ervaringen mee te delen.

De volgende ochtend bespreken we na het ontbijt wat er voor vandaag op het programma staat. Eerst gaan we door de natuur wandelen naar natuurlijke warmwaterbronnen in het dal beneden. Onderweg kunnen de jongeren oefenen met het maken van natuurfoto’s. Beneden aangekomen laten we onze vermoeide voeten herstellen in het medicinale water. Voor ’s middags staat er een fotospeurtocht op het programma. Een heel leuk onderdeel blijkt later. Iedere volwassene krijgt één van de jongeren mee om door het dorp te lopen op zoek naar bepaalde foto´s. We krijgen een aantal thema´s mee, maar het moeten vooral mooie foto’s voor op kaarten worden. Zo loop je heel anders door de stad of markt. Een vrouw met kind is ineens een foto voor een potentiele geboortekaartje of moederdag kaart. Kippen en eieren op de markt kunnen als model dienen voor paaskaarten en die mooie rode bloemen en plastic hartjes voor een valentijnskaart. En ga zo maar door. Met zo’n doel voor ogen en meelopend met een van de tieners verken je op een heel andere wijze zo’n nieuwe plek. Ook krijg je veel meer contact met de lokale bevolking. Wanneer de jongeren een foto van iemand willen maken vragen ze eerst om toestemming. Zo raak je direct aan de praat met de fotogenieke marktkoopvrouw en de spelende kinderen.

Door hun achtergronden zijn de tieners vaak nog nooit zo ver van huis geweest en gaat er op reis voor hun, net als voor mij, een hele nieuwe wereld open. Zo was ik met Mariluz op de stierenmarkt toen we zagen dat een koe gemolken werd en bleek dat dat voor haar was de eerste keer was dat ze dat zag in haar leven! Voor mij waren de gefrituurde cavia´s vooral heel raar, maar voor haar de normaalste zaak van de wereld!

Na tien prachtige dagen is de reis afgelopen. Het waren 10 dagen gevuld met prachtige fotos, nieuwe vriendschappen, dansen in de regen op straat en het gevoel dat ik een bijdrage heb kunnen leveren aan de groei van de tieners. Op het busstation worden we opgewacht door de ouders van deze talentvolle tieners die mijn hart hebben gestolen. Naast de jongeren heb ik ook FairMail en Peru beter leren kennen en is mijn spaans ook met sprongen vooruit gegaan! Het voelt geweldig dat ik deze jongeren ook heb kunnen helpen om betere foto’s te maken voor de westerse markt. Niet dat ik nou zo veel van fotografie af weet, maar ze hebben wel kunnen zien wat ik als westerling mooi vindt en wat voor soort fotokaart ik zou kopen in de winkel. Het lijkt me helemaal te gek om over een paar maanden een van de foto’s die ik heb helpen maken terug te zien op een kaart bij de kaartenwinkel bij mij in het dorp! Dan kan ik nog eens terugdenken aan deze bijzondere reis en mijn bijzondere reisgenoten.

ODE LEZERS ACTIE Wilt u ook een van de gelukkigen zijn die mee mag op fotografieexcursie met FairMail? In samenwerken met ODE biedt FairMail u 25% korting op de 5 beschikbare plaatsen voor de “Het Verloren Rijk van de Chachapoyas” fotografiereis in het nevelwoud van Noord Peru. Deze afwisselende rondtocht leidt uiteindelijk naar het hart van de mysterieuze Chachapoya beschaving, het wolkenvolk, en hun belangrijkste machtsbasis het spectaculair gelegen fort Kuelap. Deze bestemming wordt nog maar nauwelijks bezocht vanwege de afgelegen ligging in het nevelwoud van het Andes gebergte en omdat de toeristische infrastructuur nog in haar kinderschoenen staat. Dit staat garant voor een avontuurlijke reis ver van het gebaande pad vol met authentieke fotomomenten. Die reis begint in het vriendelijke vissersdorpje Huanchaco waar bewoners nog steeds vissen op de gracieuze rieten vissersbootjes, een traditie die vele eeuwen teruggaat. In Huanchaco heeft u de mogelijkheid om wat te wennen aan het leven in Peru. U kunt ontspannen aan het strand liggen of actief de attracties in de omgeving bekijken. Zoals de grootste pre-colombiaanse modderstad Chan Chan en de verschillende pyramides van de Moche beschaving. Ook maakt u in Huanchaco nader kennis met FairMail, de tieners en hun dagelijks leven. Na een aantal dagen reist u met de gehele groep met het openbaar vervoer het Andes hooggebergte in. We settelen in de Utcubamba vallei waar de Chachapoya vroeger heersten. Hier hebben we ruim een week om de overblijfselen van het krijgshaftige wolkenvolk te ontdekken, vaak nog overwoekerd door het dichtbegroeide nevelwoud vol orchideeen, bromelia´s en baardmossen. Omdat de bewoners van dit gebied nog nauwelijks in aanraking zijn gekomen met toeristen zult u al snel gegrepen worden door hun authentieke vriendelijkheid en gastvrijheid. Kijk voor meer informatie over dit initiatief en over de exclusieve Ode-reisaanbieding op www.fairmail.info