Email   Print

Share

Karrenvrachten vol boeken

Foto: Ethiopia Reads

In het stadje Awassa op het platteland van Ethiopie zijn ezelkarren een dagelijks verschijnsel. Normaal vervoeren ze groente en landbouwgereedschap over de stoffige, onverharde wegen. Boeken zijn minder normaal. Veel kinderen hebben nog nooit een boek gezien, laat staan buiten school een boek gelezen. Ook op scholen zijn leerboeken schaars. Toen Yohannes Gebregeorgis de bevolking buiten Addis Abeba kennis wilde laten maken met de genoegens van het lezen, bedacht hij dan ook iets wat perfect paste bij het platteland. Gebregeorgis stichtte de Mobiele Ezelbibliotheek, een vrolijk gekleurde, door ezels getrokken kar vol boeken.

Gebregeorgis keerde, na acht jaar als bibliothecaris in de VS te hebben gewerkt, terug naar zijn geboorteland en stopt twee keer per maand met de Mobiele Ezel-bibliotheek in de schaduw van een boom op het centrale plein, waar hij voorleest voor de kinderen - en de paar ouders - die komen luisteren. Ze gaan in een kring zitten op de beschilderde stoeltjes die hij heeft meegebracht. 'Kinderen kunnen bijna niet aan leesstof komen', vertelt hij. 'De meeste scholen hebben geen bibliotheek.' Bovendien kunnen de meeste ouders - zo'n 72 procent - zich niet veroorloven de kinderen naar school te sturen. Gebregeorgis is ervan overtuigd dat extra lezen essentieel is voor scholing. 'Onderwijs zonder lezen buiten school is als eten zonder zout en kruiden', stelt hij. 'Er is niets aan.' Met zijn ezelwagen brengt hij niet alleen plezier en verwondering, maar ook de middelen die net zo onmisbaar zijn voor zelfredzaamheid als landbouwgereedschap.

Gebregeorgis heeft zijn stichting Ethiopia Reads uitgebreid met een uitgeverij die Ethiopische sprookjes publiceert in de officiele taal van het land, het Amhaars. Ethiopia Reads heeft nu acht titels. Die liggen in de ezelwagen naast bekende Engelstalige klassieken als Winnie the Pooh en The Wizard of Oz. De voorraad van de ezelwagen wordt aangevuld met geschonken boeken van schoolkinderen en bibliotheken in het Westen. Andere internationale organisaties voor boekdonaties -�­ zoals Biblionef, een Nederlandse stichting zonder winstoogmerk - doen ook mee aan het microleesproject ter ondersteuning van kleine bibliotheken voor kinderen in de hele wereld. Het project trekt veelal de wereld door op de geduldige rug van lastdieren. In Kenia brengen kamelen kisten vol boeken, die op hun flanken zijn vastgesjord, naar halfnomadische volken in afgelegen gebieden. Voor de inwoners van Awassa lijkt het wel feest als de boeken worden gebracht, soms door Nigist Helina, de 'Koningin van alle ezels in Ethiopie'. Gebregeorgis geeft haar een koninklijk uitdossing en als zij het stadje binnenkomt, lopen de kinderen uit en juichen: 'Leve de koningin!'

Gebregeorgis boekt zulke goede resultaten, dat hij nog een aantal wagens heeft ingericht. Maar lezen en schrijven moeten een normaal verschijnsel worden in Ethiopie, vindt hij, en dat betekent dat er blijvender oplossingen moeten komen. Op dit moment is hij bezig zestien schoolbibliotheken op te zetten. Toen Gebregeorgis merkte dat sommige plattelandsschooltjes te klein waren voor een bibliotheek, bedacht hij het Draagbare Bibliotheek-project: een kist waar tweehonderd boeken in kunnen voor kinderen in het eerste en tweede leerjaar. 'Eerst houden de meeste kinderen de boeken verkeerd om', vertelt Gebregeorgis. 'Maar later leren ze ermee om te gaan, te bladeren en langzamerhand ook de verhalen te lezen. Nu zijn het toplezers.'