Email   Print

Geestesgymnastiek voor het wetende lichaam

Op scholen in het zuiden van India krijgen leerlingen les in het bewustzijn van het lichaam. Door ontspannende meditatie- en concentratie-oefeningen komen leerlingen makkelijker in contact met de inherente wijsheid van hun eigen lijf.

Foto: Awareness Through the Body

‘Evenwicht is altijd een kwestie van onevenwichtigheid’, instrueert Joan Sala zijn twaalfjarige leerlingen. Zij staan wankelend op een schijf boven op een welvend stuk rubber. Sala is mede-oprichter van Awareness Through the Body (ATB), een initiatief waarmee in 1992 op een school in Aurovill werd begonnen. Langzamerhand wint ATB ook in Europa en Amerika aan populariteit. Het helpt kinderen beter in hun lichaam te aarden, contact te maken met hun geestelijke kern en vertrouwd te raken met een staat van hoger bewustzijn. Dat is een opmerkelijk rijtje doelstellingen in een schoolklimaat dat veelal wordt bepaald door streefcijfers, schoolkeuzetoetsen en beroepsgerichte vakkenpakketten.

Toch is volgens Sala de ultieme doelstelling van elk curriculum hetzelfde, namelijk jongeren te leren hoe ze een vervullend leven kunnen leiden. Met als verschil dat hij en mede-oprichter Aloka Marti ervan overtuigd zijn dat je dat via het lichaam bereikt en niet via het verstand. In hun boek Awareness Through the Body, uitgegeven in 2006, schrijven ze: ‘We leven in een wereld vol zorgen en spanningen. Maar moeilijk kunnen we onze aandacht vasthouden en onze emoties in de hand houden. Soms hebben we zelfs moeite met onze verantwoordelijkheden. De meeste van die problemen vloeien voort uit de manier waarop we zijn opgegroeid en uit onze levenservaring. Maar het komt ook door een gebrek aan inzicht in onze ware natuur en drijfveren.’

Om daar wat aan te doen, hebben de twee zeventien jaar lang aan het ontwikkelen van tientallen oefeningen gewerkt. Die zijn bedoeld om van onze intellectuele, lichamelijke, emotionele en geestelijke intelligentie een samenhangend geheel te maken. Tweehonderdvijftig leerlingen van vijf tot achttien jaar, uit twintig verschillende landen, voerden wekelijks gedurende een uur of twee de serie voorgeschreven oefeningen uit, waarbij ze onder andere staande op een aluminium plaat op een houten deuvel moesten balanceren en gevraagd werden geblinddoekt een hindernisparcours af te leggen. Ook speelden ze een groepspel, met als onderdeel: slingerend aan een touw een vol glas water aan je medespelers doorgeven. Alle oefeningen zijn gericht op het ontwikkelen van wat Marit en Sala tot de vijf elementen van ons wezen rekenen: het fysieke lichaam, het energetische lichaam, levenskracht (waar ook emoties en persoonlijke drijfveren deel van uitmaken), geest en ziel. Het volgen van hun regime verbetert het concentratievermogen en koestert de ‘getuigenhouding’, het vermogen om onszelf objectief gade te slaan, zowel innerlijk als uiterlijk. Een benadering die ook in Nederland, Frankrijk, Spanje en de VS aan populariteit wint.

Veel leerlingen, ouders en leerkrachten zijn ervan overtuigd dat Sala en Marti iets op het spoor zijn. Nicola Mukta Martens (22), tweedejaars Internationale Betrekkingen aan de Engelse University of Sussex, doet de oefeningen sinds de kleuterschool en verwoordt haar ervaringen als volgt: ‘ATB is een van de meest invloedrijke factoren op mijn wezen. Ik zou niet weten hoe mijn leven er zonder zou uitzien.’ De hamvraag is natuurlijk: wat zou het voor de levens van anderen betekenen als het vak wereldwijd op scholen zou worden ingevoerd? Karin van der Plas, de drijvende kracht achter de introductie van ATB in Nederland: ‘Stel je eens een toekomst voor die met behulp van dit oefenprogramma wordt vormgegeven: minder geweld, meer samenwerking en intimiteit tussen mensen en gemeenschappen onderling.’ Marti vult aan: ‘Je vergroot de kans op een harmonieus leven door al op je tiende aan verruiming van je bewustzijn te beginnen, in plaats van pas op je veertigste.’