Email   Print

Share

Niet zomaar een weekje op het strand

Steeds meer mensen gebruiken hun vakantie om voor anderen te werken.

Diane Daniel | 111 november 2008 issue

Voordat Victor en Marlene Benard, woonachtig in Boskoop, vertrokken voor een acht weken durende fietsvakantie in India, lazen zij iets over Children Walking Tall, een Britse liefdadigheidsorganisatie in Goa die zich richt op kinderen die op straat en in sloppenwijken leven. ‘Ik heb ze een mailtje gestuurd met de datum waarop we verwachtten er te zijn’, zegt Victor Benard. Rond die tijd was de organisatie bezig een vervallen gebouw om te toveren tot kindercentrum Mango House. ‘We kwamen daar aanfietsen en zeiden: “Hier zijn we! Wat kunnen we doen?” Binnen een uur waren we kleding aan het sorteren die bestemd was voor de kinderen’, vertelt hij.

Twee weken lang fietsten de Benards, die dertig kilometer buiten de stad overnachtten, elke dag naar het centrum om te werken aan het huis en in de tuin. ‘Dagelijks kwamen er mensen uit Engeland langs om kleding en geld te overhandigen’, zegt Benard. Hoewel hij en zijn vrouw daarna nog zes weken hebben rondgereisd, waren die twee weken vrijwilligerswerk het meest gedenkwaardig en betekenisvol, aldus Benard, die mede-eigenaar is van Free Spirits, een reis- en kledingwinkel in Amsterdam, waar hij gelijkgestemde reizigers ontmoet. ‘Er komen bij ons heel veel klanten die zich voorbereiden op vrijwilligerswerk.’

Victor Benard en zijn klantenkring maken deel uit van een snel groeiende industrie van zogenoemde vrijwilligersvakanties, reizen die een combinatie zijn van vakantie en dienstverlening. Dat kan op allerlei gebied zijn – noodhulp, gezondheid, onderwijs, natuurbescherming en bouw – en het werk kan variëren van het vasthouden van weeskinderen tot Engelse les geven en huizen bouwen. Volgens vrijwilligersorganisaties is de interculturele uitwisseling het meest waardevolle onderdeel van elk programma.

De meeste reizigers plannen hun reis van tevoren via non-profitorganisaties, tegen betaling. Bij gevestigde organisaties variëren de bedragen van zo’n 300 tot 1300 euro voor een week vrijwilligerswerk. Dat bedrag is voor de administratiekosten, reiskosten exclusief vliegtickets, eten en onderdak, en soms een gift voor de gemeenschap waar de vrijwilligers te gast zijn. Lonely Planet publiceerde onlangs Volunteer: A Traveller’s Guide to Making a Difference Around the World voor een internationaal publiek.

Volgens Doug Cutchins – co-auteur van een ander boek, Volunteer Vacations: Short-Term Adventures That Will Benefit You and Others – hebben diverse factoren bijgedragen aan de toename van internationaal vrijwilligerswerk. ‘Denk aan de driedubbele klap van 11 september, de tsunami in Azië en de orkaan Katrina. Er zijn krachten in de wereld waar we geen controle over hebben, maar we kunnen een aantal van de problemen helpen verlichten. Verder heeft iedereen het druk, dus misschien is het ook een vorm van “multitasking”. Iemand zou kunnen denken: ik wil graag naar Suriname. Ik doe thuis niet genoeg vrijwilligerswerk. Dit is een manier om het allebei te doen, en het geeft een goed gevoel.’

Over het algemeen, zegt Cutchins, vormen Amerikanen, Australiërs en Britten het grootste deel van de internationale vrijwilligers. ‘Lange tijd zag je alleen maar studenten, of mensen die net afgestudeerd waren, en gepensioneerden. Nu zijn het vaak mensen die midden in hun werkzame leven zitten. De andere grote groep die we zien, bestaat uit gezinnen. In de tiende druk van ons boek komt er ook informatie speciaal voor hen.’

Het gezin van Ginna Portman Amis past precies in de omschrijving van Cutchins. Ze hadden al buitenlandse reizen gemaakt, en thuis in Apple Valley, Minnesota, meegedaan aan vrijwilligersprojecten, toen Ginna besloot die twee dingen te combineren. ‘Het leek me geweldig om vrijwilligerswerk te doen in een andere cultuur’, zegt ze. Nadat ze op internet de mogelijkheden had onderzocht, koos ze voor Global Volunteers, dat al sinds 1984 actief is en zich als eerste vooral richtte op kortetermijnprojecten. In 2006 bracht Ginna, met haar man Allan en hun drie dochters Mary (9), Alison (13) en Julia (16), twee weken door in Ecuador, en het jaar daarop een week in Roemenië, steeds in een groep van twaalf tot achttien vrijwilligers. ‘De eerste keer werkten we met z’n allen bij een kinderdagverblijf in Calderón, net buiten de stad Quito’, vertelt ze. ‘Allan deed bouwwerkzaamheden en wij vieren hielpen met de kinderen. De meiden vonden het zo leuk in Ecuador dat ze nog een keer terug willen.’ In Roemenië deed de familie vrijwilligerswerk bij een ziekenhuis. Allan gaf er Engelse les en Ginna en haar dochters pasten op kinderen. ‘Het waren allebei fantastische reizen. Als je met kinderen werkt, maakt het niet uit welke taal je spreekt’, zegt ze. De vrijwilligers overnachtten allemaal op dezelfde plek en spraken ’s avonds uitgebreid over hun ervaringen. ‘Je leert elkaar echt goed kennen. Beide vakanties hebben ervoor gezorgd dat mijn dochters nu zeer geïnteresseerd zijn in andere culturen. Het is zo anders dan gewoon toerist zijn.’

En dat is precies waar de oprichters van Global Volunteers, Michele Gran en Bud Philbrook, op uit zijn: iets anders doen dan de toerist uithangen. Nu internationaal vrijwilligerswerk steeds populairder wordt, waarschuwt Gran voor de toename van onbetrouwbare organisaties en groepen die meer gericht zijn op reizen dan op dienstverlening. Met tegenzin accepteert ze de term ‘vrijwilligersvakantie’, maar ze heeft bezwaren tegen het ook vaak gehoorde ‘vrijwilligerstoerisme’. ‘Gebruik dat woord alsjeblieft niet’, smeekt ze. ‘Het legt de nadruk op toerisme en maakt niet direct duidelijk wat ons doel is. Bij ons heb je tijd over voor toerisme, maar het is niet onze hoofdactiviteit.’

Cutchins begrijpt het standpunt van Gran, maar voor hem geldt: als de term het bewustzijn vergroot en de beweging blijft populair, dan is dat des te beter. ‘Als mensen het doen omdat het in is, en vijf jaar later zijn ze vrijwilliger bij het Peace Corps, dan is dat geweldig’, zegt hij. ‘Niemand zal later zeggen: “Ik wilde dat ik niet met die kinderen in dat weeshuis had gespeeld in plaats van naar het strand te gaan.” Het is onmogelijk dat het je niet beïnvloedt.’

Diane Daniel schreef in het juli/augustusnummer 2008 over de One Square Inch of Silence.

BOEKEN

Transitions Abroad,www.transitionsabroad.com, startpagina voor verantwoord reizen; met veel tips en reizen.

Ethical Volunteering, www.ethicalvolunteering.org, richtlijnen voor verantwoord vrijwilligerswerk van de Britse deskundige Kate Simpson.

World Volunteer Web,www.worldvolunteerweb.org beheerd door het Vrijwilligersprogramma van de Verenigde Naties; links naar mogelijkheden voor vrijwilligerswerk.

International Volunteer Programs Association ,www.volunteerinternational.org

Catholic Network of Volunteer Service, www.cnvs.org, uitgebreid bestand van katholieke en andere christelijke mogelijkheden voor vrijwilligerswerk.

Action Without Borders,www.idealist.org, uitwisselingsplek voor 46.000 non-profitorganisaties over de hele wereld; bevat links naar stages, vrijwilligerswerk en banen

Cross-Cultural Solutions ,www.crossculturalsolutions.org, erkend marktleider op het gebied van internationaal vrijwilligerswerk; pjojecten aangaande gemeenschapsontwikkeling, onderwijs, ontwikkelingsstoornissen en vrouwenzaken.

Earthwatch Institute, www.earthwatch.org, sinds lange tijd pionier in historisch, archeologisch en wetenschappelijk vrijwilligerswerk; in 49 landen.

Ecovolunteer Program, www.ecovolunteer.org, Nederlandse organisatie; biedt wereldwijd projecten op het gebied van natuurbescherming te land en ter zee, en wetenschap.

Global Volunteers, www.globalvolunteers.org, een van de eerste, meest gezaghebbende stemmen in wereldwijd vrijwilligerswerk.

Volunteer South America, volunteersouthamerica.net, opsomming van gratis en goedkope vrijwilligersmogelijkheden in Zuid- en Centraal-Amerika.

Meer weten? www.ode.nl/slowmoney

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief Save/Share: