Email   Print

Geef mij maar tulpen

De allereerste investeringsluchtbel uit de geschiedenis draaide om tulpen. In de Nederlanden van de zeventiende eeuw werden nieuwe tulpensoorten verhandeld voor prijzen die twintig keer hoger lagen dan het jaarinkomen van een ambachtsman. Het verhaal gaat dat iemand zelfs vijf hectare land betaalde voor een speciale tulpenbol. De luchtbel spatte uiteen, zoals dat sindsdien nog vaak is gebeurd.

Jurriaan Kamp | 111 november 2008 issue

De allereerste investeringsluchtbel uit de geschiedenis draaide om tulpen. In de Nederlanden van de zeventiende eeuw werden nieuwe tulpensoorten verhandeld voor prijzen die twintig keer hoger lagen dan het jaarinkomen van een ambachtsman. Het verhaal gaat dat iemand zelfs vijf hectare land betaalde voor een speciale tulpenbol. De luchtbel spatte uiteen, zoals dat sindsdien nog vaak is gebeurd.

We zijn geneigd te denken dat luchtbellen slecht zijn, maar ze hebben een belangrijke functie: ze financieren creativiteit, mogelijkheden en economische groei. De tulpenmanie van de Hollandse Gouden Eeuw zorgde voor de ontwikkeling van veel schitterende bloemen. In de negentiende eeuw werd een hoop geld verdiend – en later weer verloren – met de bouw van de spoorwegen die de noodzakelijke infrastructuur voor de industriële revolutie leverden. Zonder spoorwegluchtbel geen industriële revolutie. Nog niet zo lang geleden, in 2000, waren we getuige van de implosie van de internetluchtbel. Weer verloren veel mensen veel geld nadat anderen kapitalen hadden verdiend. Toch legde die luchtbel de basis voor de digitale infrastructuur waar de huidige economie op drijft.

De afgelopen maanden hebben we weer een luchtbel uiteen zien spatten. Het lijkt het oude liedje, maar dat is het niet. Allereerst zijn de verliezen veel groter dan bij de internet-crash. De huizencrisis tast het fundament aan van het hele internationale financiële stelsel. En dan is er nog iets: het is niet duidelijk wat de positieve kant is van deze luchtbel. Toegegeven, meer Amerikanen dan ooit hebben een eigen huis. Maar het huizenbezit is in de afgelopen tien jaar niet bijzonder toegenomen, slechts met een paar procentpunten. Die toename vormt geen verklaring voor de enorme bedragen die nu worden verloren. De huizenluchtbel is een consumptieluchtbel. De Amerikanen hebben een biljard dollar meer geleend dan ze in de afgelopen tien jaar hebben verdiend. En dat geld is ook uitgegeven. Niet aan spoorwegen of digitale infrastructuur, laat staan aan projecten voor duurzame energie, maar aan consumptiegoederen, die nu voor het grootste deel inderdaad zijn opgeconsumeerd. Het tragische van de huidige luchtbel is dus dat er weinig meer te vieren valt als het stof is opgetrokken en de balans in de markt is hersteld. Het feest is gewoon voorbij.

Het is fascinerend, maar ook angstaanjagend te zien hoeveel creativiteit en intelligentie is geïnvesteerd in geld verdienen met geld in plaats van geld verdienen met nieuwe, zinvolle goederen en diensten. Misschien zal de huidige luchtbel de geschiedenis ingaan als het toonbeeld van wat hebzucht kan aanrichten. Financieel manager Woody Tasch pleit in dit nummer voor Slow Money: geld dat traag maar gestaag werkt. Tasch wil geld weer ‘binden’ – niet aan de gouden standaard van vroeger, maar aan de bodem. Investeringen moeten in het voordeel werken van de aarde waarop we leven. In zijn visie is dat de ontbrekende schakel tussen individuen en het doel van een duurzame aarde. Het is een verfrissende boodschap die op het juiste moment komt. En daarmee is de cirkel rond: Tasch zou vast en zeker een voorstander zijn van het investeren in tulpen.

P.S. Ga naar mijn blog op ode.nl/jurriaankamp voor een ‘intelligent-optimistische’ kijk op het nieuws.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief Save/Share:

Comments

Post a comment