Email   Print

Wie draagt de toorts?

Hoe we maatschappelijk verantwoorde investeringen op het juiste spoor kunnen houden.

Illustration: Neil Webb

Terwijl ik dit schrijf, reist de Olympische toorts de wereld over, op weg naar de Spelen in Peking. Voor de hardlopers die de toorts dragen en voor vele anderen die van plan zijn in Peking deel te nemen, vertegenwoordigen de toorts en de spelen zelf de zuiverheid van de sportieve competitie, die boven de politiek staat – of zou moeten staan. Maar anderen zien de Olympische Spelen als een kans voor het gastland om zijn imago op te poetsen en misstanden onder het tapijt te vegen. Demonstranten die vrijheid voor

Tibet willen of zich tegen schending van de mensenrechten in China keren, hebben op de toorts gereageerd met geschreeuw en protestborden en soms met ongeregeldheden.

De meningen over de beste manier om naleving van de mensenrechten in China en elders te propageren lopen sterk uiteen – maar dat is niet het onderwerp van deze column. Wat men ook voor standpunt mag innemen over de Olympische Spelen van deze zomer, de toorts zelf is een krachtig symbool voor de morele kwesties waarmee we elke dag worden geconfronteerd. En het belangrijkste wat opvalt aan dit symbool is dat het niet stilstaat. Het is in beweging.

Wat de uitbuiting in sweatshops en de opwarming van de aarde betreft, zijn er al krachtige trends in beweging. We kunnen ons niet langer onttrekken aan beslissingen over de grote kwesties van deze tijd. Geen besluit nemen is je ? ten goede of ten kwade ? laten meevoeren door de golf van beslissingen die door anderen worden genomen.

Zelfs zoiets alledaags als het eten dat je op tafel zet, heeft verstrekkende gevolgen. Ook als investeerders komen we voor vragen te staan die stuk voor stuk vereisen dat we besluiten ons óf te laten meevoeren door de heersende stroming óf een andere weg in te slaan.

Diegenen onder ons die zichzelf als een ethisch belegger beschouwen, willen geen winst maken op producten en praktijken die de menselijke waardigheid ondermijnen of het milieu schaden. Het lijkt ons ook redelijk te geloven dat we ons, door ondernemingen te kiezen met een positieve staat van dienst op sociaal en milieugebied, verre kunnen houden van die bedrijven die het meest te maken krijgen met stakingen, boycots en overheidssancties, en kunnen profiteren van een toekomstgerichte bedrijfsvoering die zich op de lange termijn zal vertalen in sterke financiële prestaties.

De impuls om ons te onttrekken aan het internationale geldwezen is sterk, want dat geldwezen lijkt niet bepaald een manier te presenteren om een betere toekomst dichterbij te brengen. Maar dat is onmogelijk, want in de vorm van ons spaargeld voor een studie of pensioen zijn onze dromen en verwachtingen ingebed in datzelfde internationale geldwezen. Het is onze ver­ant­woordelijkheid de macht van ons be-

slissingsvermogen aan te wenden om de koers te veranderen voor het te laat is.

De ‘grote leugen’ die inherent is aan traditionele beleggingsadviezen is dat dit allemaal onze zaak niet is. Dat is het wel en het is onze gemeenschappelijke toekomst. We moeten niet alleen traditionele normen hanteren, zoals de verhouding tussen kosten en baten, tussen investering en winst, maar ook de nog traditioneler normen van goed en kwaad – en uitzoeken welke ondernemingen aan die normen voldoen.

Die informatie achterhalen betekent vragen stellen en niet alleen passief de gebruikelijke bedrijfsrapporten analyseren. Soms kan het stellen van de juiste vragen een directie tot een andere aanpak bewegen of het gesprek op gang brengen over de manier waarop ondernemingen zich dienen te gedragen.

Deze manier van investeren – bewust, met verantwoordelijkheidsbesef ten aanzien van de invloed van ons geld op de wereld – kan de eerste stap betekenen naar bewustwording in elk aspect van ons leven en de bereidheid om de beslissingen te nemen die de vorm van onze wereld gaan bepalen. Langzamerhand, maar vrijwel elke dag iets meer, beginnen we een nieuwe horizon te ontwaren.