Stilte, A.U.B.!

Geluidshinder kan de gezondheid schaden en de gemoedsrust verstoren. Wat zijn de meest notoire bronnen van lawaai en wat kunt u ertegen doen?

Ursula Sautter and Mary Desmond Pinkowish | 108 augustus 2008 issue

Het aantal klachten over geluidoverlast neemt sterk toe, volgens de Wereldgezondheidsorganisatie. In Europa heeft veertig procent van de bevolking overdag te maken met verkeerslawaai van meer dan 55 decibel – in technische termen: 55 dB(A) – en twintig procent moet dag in dag uit luisteren naar lawaai van boven de 65 dB(A). Ter vergelijk: 60 dB(A) is ongeveer het geluidsniveau van een doorsnee-vaatwasser. Uit de gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt ook dat dertig procent van de Europeanen moet slapen in een omgeving waar het geluidsniveau iedere nacht hoger is dan 55 dB(A), terwijl bekend is dat de slaap daardoor wordt verstoord. Volgens schattingen van de Europese Federatie voor Transport en Milieu wordt 44 procent van de Europeanen, meer dan 200 miljoen mensen, blootgesteld aan geluidsniveaus die schadelijk zijn voor de gezondheid.

Het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) stelt dat mensen in een periode van 24 uur aan niet meer dan 70 dB(A) omgevingsgeluid mogen worden blootgesteld, anders kan gehoorschade ontstaan. Maar de EPA erkent dat geluid van meer dan 55 dB(A) buitenshuis en 45 dB(A) binnenshuis al storend is bij werk of gesprekken, en irriterend werkt. Die irritatie wordt steeds sterker. Van alle deelnemers aan de Amerikaanse volkstelling van 2000 klaagde bijna eenderde over lawaai. Meer dan tien procent vond het lawaai hinderlijk en daarvan beweerde veertig procent te willen verhuizen wegens de herrie.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is vervoer – over de weg, het spoor of door de lucht – de belangrijkste bron van geluidshinder. In de afgelopen paar duizend jaar is er weinig veranderd. De oude Romeinen hadden al zoveel last van karren die met hun ijzeren wielen over met keien geplaveide wegen ratelden, dat het gebruik ervan bij wet werd geregeld. Het is een probleem waar Rome nog steeds mee te kampen heeft. In haast ieder commentaar op een Romeins hotel wordt vermeld hoeveel verkeerslawaai de gast kan verwachten.

‘Het is van belang effecten als gehoorverlies te onderscheiden van effecten als hoge bloeddruk, want het gaat daarbij om twee verschillende geluidsbronnen’, verklaart Wolfgang Babisch, senior onderzoeker bij het Duitse Umweltbundesamt (rijksbureau voor milieuzaken) in Berlijn. ‘Enerzijds heb je industrieel lawaai en lawaai van vrijetijdsbestedingen – zoals popconcerten, disco’s en iPods – die gehoorverlies en/of tinnitus [hardnekkig gesuis in de oren, red.] in verschillende gradaties kunnen veroorzaken. Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat een geluidsniveau van over de 100 dB(A) tegenwoordig normaal is op de dansvloer, waardoor jongeren vaak over gehoorproblemen klagen. Anderzijds heb je het zogeheten omgevingslawaai, veroorzaakt door weg- en luchtverkeer. Omdat het geluidsniveau in die gevallen lager ligt, is er meestal geen sprake van gehoorschade. Maar die geluiden kunnen stressreacties opwekken die effect hebben op het hele lichaam.’

Auto’s en vrachtwagens produceren twee soorten lawaai. De motor maakt lawaai en het contact met het wegdek veroorzaakt lawaai. Bij een snelheid van meer dan veertig kilometer per uur is het weglawaai sterker dan het motorlawaai. Treinen en andere vormen van vervoer per spoor maken ook veel herrie. Het ijselijke gepiep van de wielen doet zich voor als een trein een scherpe bocht maakt, wat in de stad vaak gebeurt. Treinstations zijn rumoerig door de draaiende motoren, het gefluit en de omgeroepen mededelingen. Hogesnelheidstreinen, die harder gaan dan 250 kilometer per uur, kunnen het akoestische effect van een laag overkomende straalvliegtuig benaderen.

Nu we het toch over straalvliegtuigen hebben: niet alleen het lawaai is storend, maar ook de vibratie en de dreun die ze op lage hoogte veroorzaken. Een eerder dit jaar in het Journal of Occupational and Environmental Hygiene gepubliceerd onderzoek wijst uit dat mensen die binnen een straal van een kilometer van een luchthaven wonen, vier keer zoveel lawaai te verwerken krijgen als mensen die er 7,5 kilometer vandaan wonen. Van degenen die onder de aanvliegroute wonen, zei 55 procent last te hebben van het lawaai.

Maar op luchthavens heb je niet alleen vliegtuigen: ze trekken ook wegverkeer aan, en nog meer mensen (63 procent) zeiden last te hebben van verkeerslawaai op de toegangswegen van het vliegveld. Het gemeten geluid in dit onderzoek kwam neer op ‘een geluid dat ongeveer als twee keer zo hard werd ervaren als een min of meer constant achtergrondgeluid in huis’, aldus Beverly Cohen, hoogleraar aan het Nelson Institute of Environmental Medicine van de medische faculteit van de universiteit van New York, en tevens een van de medewerkers aan het bewuste onderzoek.

Geluiden van bouwwerkzaamheden vormen vooral in dichtbevolkte stedelijke gebieden een bron van geluidshinder met hun pneumatische hamers, drilboren, bulldozers, kiepauto’s en freesmachines. Een ziekenhuis kan net zo lawaaiig zijn als een bouwput en recent onderzoek van het Queen’s Medical Centre in Nottingham in Groot-Brittannië geeft aan dat je amper kunt verwachten dat mensen in een ziekenhuis kunnen herstellen. Volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie voor ziekenhuislawaai mag het geluidsniveau niet hoger zijn dan 40 dB(A).

<< PREVIOUS 1 2 3 4 5 NEXT >>
view as a single page

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief
Save/Share:

Comments