Email   Print

'Omdat God fluistert'

Stil zijn betekent meer dan je lippen stijf op elkaar houden. Het betekent luisteren naar het zachtste, meest subtiele geluid: het geluid van je ziel.

Nee, dan de Balinezen... Die doen dat heel anders. De westerse ondernemers die ik hier ben tegengekomen, worden wanhopig van hun werknemers, die iedere dag wel een ceremonie lijken te hebben. We kunnen daar natuurlijk meewarig over doen en die arme Balinezen onpraktisch en improductief noemen, maar feit is dat het ze tot mooie mensen maakt.

De Italiaanse psychotherapeut Piero Ferrucci zou trots op hen zijn. Volgens hem is stille contemplatie een basisbehoefte. Tijdens een interview met hem, jaren geleden, zei hij: ‘Onze cultuur lijdt aan een overdosis actie en een tekort aan contemplatie. Ik zie contemplatie als een basisbehoefte, die je zelfs bij dieren ziet. Denk maar aan honden of katten – die zie je vaak gewoon een beetje in de verte staren. Dat is, denk ik, hun eigen vorm van meditatie, hun manier om de accu weer op te laden. Wij hebben die behoefte ook. Maar we ontkennen die basale, fysiologische behoefte – alsof een hele samenleving vergeet naar de wc te gaan. Dat is ernstig!’

In veel ‘ontwikkelde’ landen heeft de op hol geslagen machine van de moderne 24-uurs economie de strijd tegen mensen die de tijd nemen ruimschoots gewonnen. Niks geen stiltedagen, niks geen autoloze zondagen, niks geen kooploze zondagen. In veel landen is het letterlijk nooit meer stil. Enkele jaren geleden was er een Belgische radiojournalist die de opdracht had om ergens in Vlaanderen vijf minuten stilte op te nemen. De arme man is maandenlang in de weer geweest, zowel overdag als ’s nachts. Steeds weer werden zijn opnames verstoord door treinen, auto’s, vliegtuigen, radio’s, stemmen, sirenes... In heel Vlaanderen – zo moest hij uiteindelijk concluderen – waren geen vijf minuten stilte meer te vinden.

En dan is Vlaanderen nog heilig vergeleken bij een stad als Cairo. Recent onderzoek liet zien dat het geluidsniveau in die stad tussen zeven uur ’s morgens en tien uur ’s avonds gemiddeld op 85 decibel ligt. Dat is te vergelijken met het geluid van een grasmaaimachine die de hele dag staat te blèren of een goederentrein die op vijf meter afstand door je huis dendert.

Wat is er toch aan de hand met de moderne mens, dat hij er alles aan doet om de stilte te verdrijven? Is hij er soms bang voor? De zeventiende-eeuwse Franse filosoof Blaise Pascal kon zich dat wel voorstellen: ‘De eeuwige stilte van die oneindige ruimte beangstigt mij’, schreef hij ooit.

Ook Lama Drimed, boeddhistisch monnik van Amerikaanse afkomst, kan zich dat voorstellen: ‘Voor een labiele geest is stilte confronterend. Je kunt niet meer vluchten voor alle stemmen in je hoofd.’ Hij kan het weten, want hij leidt al twintig jaar stilteretraites en heeft zich meerdere malen voor perioden van drie maanden teruggetrokken om volledig stil te zijn. Het verbaast hem niets dat sommige instituten die stilteretraites organiseren hun deelnemers verplichten een psychologische test te ondergaan.

Natuurlijk is het eng om geconfronteerd te worden met al die stemmen in je hoofd. Het is niet leuk om stemmen van pijn, wanhoop of depressie te horen. Het punt is echter dat het nog veel enger is om deze stemmen niet te horen. Stilte mag eng zijn, geen stilte is veel enger. De mens die niet af en toe stil is om contact te maken met zijn diepere kern, hogere zelf, zuivere ziel, boeddhanatuur of hoe je dat ook wilt noemen, raakt ‘van God los’.

<< PREVIOUS   1 2 3 4 5 6 NEXT >>
view as a single page