Het geluid van stilte

Waar hoor je echte stilte? Berichten uit een dode kamer.

Marisa Taylor | 108 augustus 2008 issue

‘Het is alsof je in een kamer zit die aan alle kanten is bekleed met een laag stof van dertig centimeter dik’, legt Orfield uit. ‘De vloeren, het plafond, de wanden, er is gewoon niets wat weerkaatsing kan oproepen.’

Maar deze dode kamer is bijzonder en veel geluiddichter dan die van het onderzoekscentrum in Berkeley. Het zeskantige vertrek zweeft op een vering in een betonnen put, die omsloten wordt door een tweede kamer, die weer omgeven wordt door een betonnen constructie van ongeveer drie meter dik. Toen de bouwer van de kamer bij een geluidsmeting op min 9,64 decibel uitkwam, besloot hij contact op te nemen met Guinness en... Nou ja, de rest is bekend.

Orfield benadrukt dat naar technische begrippen de stilste plek op aarde eigenlijk niet stil is, net zomin als de symfonie van Cage. Het is eigenlijk gewoon een plek waar geluid niet kan nagalmen, het tegenovergestelde dus van bijvoorbeeld een kathedraal of een sportstadion. Maar toch, de Guinness-vermelding zorgt steevast voor bezoekers die even willen kijken.

Het is op zijn minst een experiment in zintuiglijke onthouding. ‘We bieden iedereen die er 45 minuten in het donker in wil zitten een krat Guinness aan,’ legt Orfield uit, ‘maar daar gaat nooit niemand op in. De mensen zijn bang voor die kamer.’

Zelfs Orfield doet het niet. ‘Als ik er een half uur in zou zitten, zou ik het benauwend vinden’, lacht hij. ‘Zelfs als ik het tien keer achter elkaar deed, zou ik het nog benauwend vinden.’

Ik heb Ervin Hafters tijdrecord dan wel gebroken, maar mijn angst voor de kamer was er niet minder om. Plus dat ik het licht aan wilde houden. Gerry Popelka, hoofd Audiologie van de medische faculteit aan Stanford University in Californië en uitvinder van het digitale hoortoestel, kan uitleggen waarom stilte zo griezelig is. De oren kennen geen fysieke aanpassing aan stilte, zegt hij. Mensen zijn daarentegen zo gewend aan een overmaat aan geluid dat ze het verblijf in een dode kamer, die nagalm en geluid van buitenaf uitschakelt, juist als vreemd ondergaan omdat niemand dat ooit ervaart.

‘We lopen rond in omgevingen die van nature lawaaiig zijn’, zegt Popelka. En naarmate we in een meer gemechaniseerde maatschappij leven, komt er nog meer lawaai. Neem je nu al dat geluid weg, dan krijg je een andere gewaarwording. Maar aan je oren is helemaal niets veranderd. Het idee dat je je eigen bloed door je aderen kunt horen stromen is eigenaardig. Maar het is alleen eigenaardig omdat je het nooit eerder hebt gehoord.’

‘Bovendien,’ vervolgt Popelka, ‘is er een emotionele en psychische reactie gekoppeld aan zo’n ingrijpende verandering in de zintuiglijke omgeving. Het is zoiets als bang zijn om naar de bovenste sport van een ladder te klimmen: als je het een flink aantal keren probeert, is het niet zo dat je botten minder broos zijn geworden door het oefenen, maar ben je gewoon minder bang geworden om te vallen en je te bezeren. Mijn systeem kreeg dus een shock door het feit dat ik niet aan deze vorm van stilte gewend ben.’

<< PREVIOUS 1 2 3 4 5 NEXT >>
view as a single page

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief
Save/Share:

Comments