Duurzame Top 17

Voor het derde jaar presenteert Ode de Duurzame Top, de internationale selectie van vernieuwende producten en bedrijven die aansluiten bij een verantwoord, modern leven.

Elbrich Fennema | 90 oktober 2006 issue

Wij zijn benieuwd naar de producten en bedrijven die u het meest inspirerend vindt. Laat het ons weten en misschien vindt u ze volgend jaar in onze nieuwe Duurzame Top! redactie@ode.nl

Arganolie
MAROKKO. Toen de beroemde Egyptische arts Ibn Al Baythar in 1219 de arganboom beschreef en de gastronomische toepassingen van de arganolie roemde, kon hij niet bevroeden dat de argannoot eeuwen later ook nog zijn diensten zou bewijzen voor de emancipatie van Berbervrouwen en voor het behoud van het Zuid-Marokkaanse landschap. Sinds de handgeperste, biologische arganolie van Argand’Or in 2005 tot ‘Product van het jaar’ is uitgeroepen op de Biofach, de toonaangevende internationale vakbeurs voor biologische producten, is het aantal coöperaties van Berbervrouwen die de arganolie produceren voor Argand’Or gestegen tot twintig, waar in totaal bijna duizend vrouwen aan het werk zijn.

In samenwerking met de lokale vereniging van vrouwencoöperaties in de Arganerie ziet het bedrijf erop toe, dat de toenemende vraag naar deze delicatesse niet ontwrichtend uitpakt voor de Berbergemeenschappen. De traditionele productiemethoden worden in stand gehouden en er wordt op toegezien dat duurzaam en ecologisch verantwoord wordt geoogst uit het door de Unesco beschermde arganwoud, dat uniek is in de wereld.

Voor de spijsolie van Argand’Or worden de zaden licht geroosterd. Dat geeft de olie een rijk geurpalet. De arganolie kan zich in gastronomisch opzicht dan ook meten walnotenolie of hazelnootolie. Argand’Or steunt projecten voor de aanplant van arganbomen, die behoort tot de weinige bomen die het op de rand van de Sahara uithouden en de oprukkende woestijn kunnen trotseren.

Een fles arganolie van 250 ml kost €29,80.
Verkrijgbaar in Duitsland, Engeland, Frankrijk, Japan, Luxemburg, NEDERLAND, Oostenrijk, Polen, Rusland, Spanje, Zuid-Korea, Zweden en Zwitserland.
Voor verkoopadressen in Nederland: Argand’Or, telefoon 0344 651 867, www.argandor.nl

Babyfooon
DUITSLAND. Elk elektrisch apparaat creëert, zodra het is aangeschakeld, elektrische en magnetische velden. In het geval van zendapparatuur en draadloze apparatuur ontstaat ook radiofrequente straling. De verzamelnaam voor dergelijke neveneffecten van elektrische apparatuur is ‘elektrosmog’. Tel de spullen met stekkers om je heen en je ziet: elektrosmog is alomtegenwoordig. Dat is niet zonder risico’s. Elektrosmog kan bij mensen de celwerking en hormoonhuishouding beïnvloeden en het immuunsysteem verzwakken, vooral als de bronnen zich vlakbij bevinden en wanneer het gaat om kwetsbare mensen, zoals kleine kinderen.

Het is dan ook een goede zet van de Duitse elektronicafabrikant Vivanco om een elektrosmogvrije babyfoon te ontwikkelen, als alternatief voor deze apparaten die doorgaans vlak bij het babyhoofdje, met zijn dunne schedeltje, worden neergezet. De Vivanco BM 440 Eco Plus-babyfoon creëert geen elektrische of magnetische velden en 95 procent minder radiofrequente straling dan een gewone babyfoon – en heeft toch een bereik van 75 meter. (Vivanco heeft ook elektrosmogvrije babyfoons met een groter bereik.)

Voor deze babyfoon – vrij van chloor en pvc, en door het Duitse consumententijdschrift Öko-Test beoordeeld als ‘zeer goed’ – is Vivanco overgeschakeld van de veelgebruikte Dect-technologie (ontwikkeld en toegepast om meeluisteren te voorkomen bij draadloze telefoons) op het gebruik van hertzgolven. Gepulseerde Dect-signalen zijn doorlopend onderbroken golven die reacties oproepen bij het menselijk immuunsysteem, dat wel een vreemde indringer registreert, maar niet weet hoe het zich ertegen moet wapenen. Hertzgolven daarentegen zijn ‘glad’ en geven geen aanleiding voor het immuunsysteem te ‘schrikken’.

De Vivanco BM 440 Eco Plus-babyfoon kost €69.
Verkrijgbaar in België, Denemarken, Engeland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Hong Kong, Ierland, Iran, IJsland, Israël, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, NEDERLAND, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Rusland, Slowakije, Spanje, Syrië, Tsjechië, Turkije, Verenigde Arabische Emiraten, Zuid-Afrika, Zweden, Zwisterland. www.vivanco.com
Voor verkoopadressen in Nederland: Tjaden Woonbiologie, telefoon 023 5478 069, www.woonbiologie.nl

Koffie
VERENIGDE STATEN. Green Mountain Coffee Roasters – zeshonderd mensen in dienst, omzet van 161 miljoen dollar – begon precies 25 jaar geleden als een klein cafeetje dat zijn eigen koffie brandde. Misschien verklaren deze wortels als buurtcafé (in Waitsfield in de Amerikaanse deelstaat Vermont) de aandacht voor de naaste omgeving. En ‘omgeving’ kan hier worden opgevat in de ruimste zin van het woord: de koffiebonen, de koffieboeren, de kinderen van de koffieboeren, kredietfaciliteiten voor de koffieboeren, de opleiding van de koffieboeren, de scholing van de kinderen van de koffieboeren, maar ook de eigen medewerkers en de klanten. Eigenlijk komen alleen de aandeelhouders er een beetje bekaaid af; Green Mountain is genoteerd aan de Nasdaq-beurs, maar heeft nog nooit dividend uitbetaald en verwacht dat ook niet te doen in de nabije toekomst. Voorlopig wordt alle winst geïnvesteerd in de onderneming. Wel krijgen aandeelhouders – zeg maar: als troost – korting op de aankoop van koffie.

Een pak Green Mountain Coffee (ongeveer 280 gram) kost ongeveer €5,70.
Verkrijgbaar in de Verenigde Staten. www.greenmountaincoffee.com

Muis
CHINA. Bamboe is een sterk materiaal, afkomstig van een snelgroeiend gewas. Vanuit ecologisch oogpunt is het zinvol (en steeds meer gangbaar) bamboe toe te passen als alternatief van houtsoorten die traag groeien of niet duurzaam worden beheerd. Dat bamboe ook een prima vervanger van plastic kan zijn, blijkt uit deze optische muis van Shenguan Electronics Technologies in Hongkong. Dit jonge bedrijf ontwikkelt ecologische alternatieven voor de ‘IT-periferie’. Bijkomend voordeel van deze innovatie: de muis oogt fantastisch en voelt verrukkelijk.

De bamboemuis kost ongeveer 27 euro.
Wereldwijd verkrijgbaar via internet.
Verkrijgbaar in Nederland via www.nigelsecostore.com

Vitaminen
ENGELAND. In de voedingssupplementenbranche zijn kleinere bedrijven vaak meer toegewijd aan milieu en gezondheid dan de grotere. Doordat zij in kleinere volumes produceren, zijn zij vaak beter in staat de normen voor additieven en de herkomst van ingrediënten nog verder aan te scherpen. Een goed voorbeeld van zo’n kleine, vooruitstrevende onderneming is Viridian. Deze Britse onderneming houdt koppig vast aan haar uitgangspunt dat ze ‘gezondheid brengt voor iedereen, inclusief onze planeet’.

Viridian heeft een statiegeldsysteem voor de glazen verpakkingen. Styrofoam en plastic worden niet gebruikt in het verpakkingsmateriaal. De ingrediënten van de vitaminen- en mineralensupplementen zijn, waar mogelijk, biologisch geteeld. De helft van de winst gaat naar goede doelen en maatschappelijke organisaties die opkomen voor rechtvaardigheid, natuurbehoud en gezondheid. Het Engelse tijdschrift Ethical Consumer beoordeelde Viridian als ‘beste koop’ in haar voedingssupplementenonderzoek in 2004, boven bekendere, grotere merken als Solgar en Centrum.

Producten van Viridian zijn verkrijgbaar in Duitsland, Engeland, Griekenland, Ierland, IJsland, NEDERLAND, Servië en Zuid-Afrika. www.viridian-nutrition.com
Voor verkoopadressen in Nederland: Provisan Nutrition, telefoon 0229 296 669, www.provisan.nl

Niotiko
GRIEKENLAND. De geitenkaas op het Griekse eiland Ios wordt gemaakt volgens een procédé dat zo oud is, dat het goed mogelijk is dat Jason en zijn Argonauten zo’n kaas aan boord hadden op hun lange bootreis op weg naar het Gulden Vlies. Eén van de bijzondere eigenschappen van de kaas van Ios, de Niotiko, is namelijk dat hij zelfs bij hoge temperaturen opvallend lang goed blijft. Net als in mythische tijden lopen de geiten – die de melk voor de kaas leveren – met hun herders in kuddes over het eiland. Ze doen zich te goed aan wat er groeit in de bergen: wilde salie, tijm, pijnboomstruiken. Dat proef je terug in de Niotiko en ook in de mizitra, een soort ricotta die van de wei wordt gemaakt.

Om ervoor te zorgen dat deze traditionele manier van kaasmaken – en het landschap en de levensstijl die erbij horen – behouden kan blijven temidden van de opmars van toeristen, disco’s en bars op Ios, heeft Slow Food zich over de kaas ontfermd. Deze internationale organisatie – die in de hele wereld de regionale, traditionele keuken wil behouden – heeft de Niotiko bestempeld tot een soort ‘beschermde kaassoort’. De productie is nog altijd kleinschalig en dat is ook de bedoeling.

De beste kans om Niotiko of mizitra te proeven, is een reisje naar Ios.

Speelgoed
ENGELAND. Zoals iedereen weet die kinderen heeft, is er niets dat de fantasie zó prikkelt als een grote doos of verpakking. Dat gegeven vormt het uitgangspunt van Paperpod, een Engelse firma die stevige kartonnen speelgoed maakt waarin kinderen kunnen spelen. De speelhuisjes van Paperpod zijn gemaakt van gerecycled karton en kunnen na vele jaren speelplezier uiteindelijk bij het oud papier. De vormen van Paperpod zijn simpel en laten alle ruimte voor de kinderfantasie. Ze laten zich gemakkelijk opvouwen en opbergen voor een volgende keer.

Het vijfkantige huidje van Paperpod kost ongeveer €47 en heeft een kartonnen verpakking. Verkrijgbaar in Engeland. Wereldwijd verkrijgbaar via internet.
Verkrijgbaar in Nederland via de website:
www.paperpod.co.uk

Voetbal
PAKISTAN. Er zitten 697 naadjes in een handgestikte voetbal. Tot voor kort gebeurde dat stikwerk voornamelijk door kinderhandjes in Pakistan, waar drie van de vier voetballen ter wereld in elkaar worden genaaid. Een bal in elkaar stikken kost een kleine twee uur, waar veertig eurocent tegenover staat. Sinds de Wereldkampioenschappen voetbal van 1998 is er – met name dankzij de campagne Fair Play! Fair Pay? – aandacht voor de omstandigheden waaronder voetballen in elkaar worden gezet. Tegenwoordig garanderen de meeste grote merken dat hun ballen in grote ateliers onder redelijke omstandigheden worden gestikt. Op zich is dat goed nieuws, maar daardoor dreigden de thuisstikkers werkloos te worden, omdat het moslimvrouwen vaak niet is toegestaan met mannen samen te werken. Fairtrade-ballen worden in kleine ateliers in Sialkot in Pakistan gemaakt en de werkneemsters krijgen een fatsoenlijk loon, gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs voor hun kinderen en toegang tot microkrediet.

Fairtrade-voetballen zijn in Nederland verkrijgbaar bij Fair Trade Shops en wereldwinkels. Derbystar en Talon hebben ook fairtrade-voetballen die in de meeste sportwinkels verkrijgbaar zijn. Prijzen vanaf €9,95 voor een oefenbal tot €59,00 voor een wedstrijdbal.

Ragbag
INDIA/NEDERLAND. Vele prijzen sleepte de Ragbag al in de wacht. Zowel de vakjury als de kinderjury van de Ei van Columbus-prijs voor Duurzaamheid en Innovatie bekroonde deze kleurrijke tassencollectie. De jury noemde het een ‘uniek mondiaal project, waarbij er niet alleen een prachtig product wordt gemaakt dat inspeelt op de vraag van het modebewuste Westen, maar er ook zichtbaar wordt dat er gewerkt wordt op basis van gelijkwaardigheid en wederkerigheid en met een zakelijke insteek’. Ook de European Business Award in de categorie Milieu konden de makers van Ragbag in hun tas steken.

De Ragbag ontstond toen de Nederlandse industrieel ontwerper Siem Haffmans in New Delhi in India het recyclebedrijf Conserve ontdekte, een initiatief van een lokale NGO voor armoedebestrijding en recycling. In New Delhi werken zo’n 50 duizend ragpickers, mensen die plastic afvalzakken verzamelen en verkopen aan opkopers. Bij Conserve worden plastic tassen op kleur gesorteerd, waarna ze worden gewassen en er platen van worden geperst, waarvan vervolgens tassen worden gemaakt. Leuk initiatief, vond Haffmans, maar hij oordeelde dat het ontwerp van die tassen veel beter kon.

Met Ellen Sillekens maakte Haffmans het ontwerp voor de Ragbag. Die is nog maar een jaar op de markt en al een groot succes. De collectie omvat inmiddels schoudertassen, rugzakken, boodschappentassen, organisers en portemonnees. Daarmee genereert Ragbag inkomen voor zo’n honderd Indiase plasticzakkenrapers. Zo heeft Ragbag zowel een positieve invloed op de levens van mensen aan de andere kant van de wereld als op het milieu. En verder vrolijken de uitbundige tassen overal waar ze worden gezien het leven op.

Een schoudertas van Ragbag kost €46.
Verkrijgbaar in Australië, Duitsland, NEDERLAND, de Verenigde Staten. Wereldwijd verkrijgbaar via internet.
Voor verkoopadressen in Nederland: Ragbag, telefoon 020 421 7085, www.ragbag.nl

Rijstdrank
VERENIGDE STATEN. Het succes voor RiceDream begon in 1984 toen Imagine Foods – destijds nog een klein bedrijf met zijn wortels in St.Louis in de Amerikaanse staat Missouri – op een beurs een experimenteel alternatief voor zuivel presenteerde. Voor de toenemende aantallen kinderen met een koemelkallergie bleek deze rijstdrank een fantastisch alternatief. Uiteraard, sojamelk is een prima vervanger van melk in het pannenkoekenbeslag, maar recht uit het pak smaakt sojamelk wel wat rauwig.

RiceDream is juist mild en zoet, precies wat je ’s ochtends over je cornflakes wilt gieten. Bovendien is RiceDream – en daar volgt de riedel van het bedrijf – glutenvrij, koosjer, vrij van genetisch gemodificeerde ingrediënten, geschikt voor veganisten, geschikt voor mensen met een soja-intolerantie en geschikt voor mensen met een allergie voor pinda’s of maïs.

Een literpak RiceDream kost €2,39. Verkrijgbaar in Australië, België, Denemarken, Duitsland, Engeland, de Filippijnen, Finland, Frankrijk, Hongarije, Ierland, Israël, Italië, Japan, Kroatië, NEDERLAND, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Singapore, Spanje, Tsjechië, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Zweden. www.tastethedream.com
Voor verkoopadressen in Nederland: Natudis, telefoon 0341 464 211, www.natudis.nl

Persoonlijke verzorging
ZWITSERLAND. De basis van Weleda gaat terug op de ontmoeting in de jaren twintig van de vorige eeuw tussen Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, en Ita Wegman, een Nederlandse arts in Zwitserland die de eerste zalfjes brouwde voor toepassing volgens het antroposofische gedachtegoed. Hierop voortbouwend ontstond het farmaceutische bedrijf Weleda, dat inmiddels ruim tachtig jaar medische zelfzorgmiddelen en lichaamsverzorgingsproducten maakt van de hoogste kwaliteit. De producten worden hoog gewaardeerd en vallen met grote regelmaat in de prijzen. Op de Biofach, ’s werelds meest toonaangevende beurs voor biologische producten, werd de kindertandpasta al eens Product van het Jaar (1997), kreeg zonnebrandcrème ‘Edelweiss’ de innovatieprijs (2004) en werd de Berken Cellulitisolie de verkoophit van het jaar (2005).

Voor de plantaardige grondstoffen maakt Weleda zoveel mogelijk gebruik van de biologische landbouw, of de ‘strengere’ variant: de biologisch-dynamische landbouw die is geïnspireerd op de antroposofie. De dierlijke grondstoffen (wolwas, bijenwas) stammen uit gecertificeerde wildverzameling. De producten – gegarandeerd dierproefvrij – zijn geparfumeerd zonder synthetische geur- en kleurstoffen, maar met natuurlijke etherische oliën. Kortom, een voorbeeldig bedrijf.

Producten van Weleda zijn verkrijgbaar in Argentinië, Australië, België, Brazilië, Canada, Chili, Denemarken, Duitsland, Engeland, Estland, Finland, Frankrijk, Israël, Italië, Japan, NEDERLAND, Nieuw-Zeeland, Oekraïne, Oostenrijk, Peru, Spanje, Taiwan, Tsjechië, de Verenigde Staten, Zuid-Korea, Zweden en Zwitserland.
Voor verkoopadressen in Nederland: Weleda, telefoon 079 363 1313,
www.weleda.nl

Accu
ENGELAND. De mobiele telefoon, digitale camera, spelcomputer, iPod, GPS: ze zijn compact, kunnen overal mee naartoe en ze kunnen dingen die we jaren geleden voor onmogelijk hielden. Er is maar één zwakke schakel: stroom. Zodra we niet meer in de buurt zijn van een stopcontact, zullen onze favoriete gadgets er op den duur de brui aan geven. Tenzij je een Solio bij je hebt: een compacte oplader op zonne-energie die dingen kan die we jaren geleden evenmin voor mogelijk hielden. De Solio is een draagbare accu die gewoon in een stopcontact kan worden opgeladen, zodat je een extra dosis stroom bij je draagt.

Wat de Solio bijzonder maakt, zijn de opklapbare vleugeltjes waarin zonnepaneeltjes zitten, zodat je ook bij daglicht je Solio kunt opladen en vervolgens je mobieltje, camera, spelcomputer, iPod, GPS en andere elektrische apparaten van stroom kunt voorzien. De Solio is het eerste geesteskind van Better Energy Systems, een Brits bedrijf dat het gat tussen hernieuwbare energie en de consument wil dichten door milieuvriendelijke producten te ontwikkelen die function and fashion combineren. Medewerkers van het Rode Kruis zijn inmiddels uitgerust met Solio-opladers, zodat zij in rampgebieden kunnen blijven communiceren op plaatsen zonder stroom.

Een accu van Solio kost €89,95. Verkrijgbaar in Australië, Canada, Denemarken, Duitsland, Engeland, Fiji, Frankrijk, Griekenland, Italië, Japan, NEDERLAND, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Zwitserland. Wereldwijd verkrijgbaar via internet.
In Nederland onder meer verkrijgbaar bij Apple-winkels en via www.solio.com

Leem
NEDERLAND. Leem is één van de oudste bouwmaterialen ter wereld en heeft een aantal geweldige kwaliteiten: leem bevat geen chemicaliën, is warmte-en vochtregulerend, in alle vormen te verwerken, recyclebaar, brandvertragend en geluiddempend. Helaas zijn slechts weinigen zo bevoorrecht dat ze hun eigen muren kunnen optrekken van klei die ze van hun eigen grond kunnen opgraven.

Dankzij Leembouw Nederland, dat leemproducten ontwikkelt onder de merknaam Tierrafino, is dit materiaal nu beschikbaar voor moderne toepassingen – leemstuc bijvoorbeeld, die op gipsplaat kan worden gestuukt, en leemverf, voor als stuken onmogelijk is. De nieuwste loot aan de boom zijn in leem verwerkte radiatoren: een logische combinatie, omdat leem de warmte langzaam afgeeft zonder de lucht op te warmen.

Doordat de verwerking enige deskundigheid vergt, leidt Leembouw Nederland stukadoors op en organiseert het workshops voor particulieren en vaklui. Dankzij hun pionierswerk is leem als materiaal voor bouw en interieur aan een terugkeer begonnen. Het leem voor Tierrafino wordt gedolven in kleigroeves in Europa. De zes verschillende kleuren leem van Tierrafino laten zich moeiteloos mengen tot een onwaarschijnlijk groot scala aan natuurlijke en weldadige kleuren.

Een zak Tierrafino leemfinish van 25 kilo (goed voor 6 vierkante meter) kost €44,70.
Verkrijgbaar in België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Engeland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongkong, Ierland, Liechtenstein, NEDERLAND, Noorwegen, de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Zwitserland.
Voor verkoopadressen in Nederland: Leembouw Nederland, telefoon 020 689 2515, www.tierrafino.nl

Wijn
ZUID-AFRIKA. Er zijn wereldwijd een handjevol wijnhuizen met een fairtrade-keurmerk en Stellar Organics Winery is daar één van. In de wijngaarden – zo’n driehonderd kilometer ten noorden van Kaapstad – wordt niet alleen volgens de richtlijnen van Max Havelaar gewerkt, maar ook volgens de biologische principes voor wijnteelt: geen chemische onkruid- en insectenverdelgers. Om de druiven te laten groeien zonder kunstmatige bescherming lopen bijvoorbeeld eenden tussen de druivenstokken door om de slakken op te eten. Op de Biofach-vakbeurs voor de natuurvoedingsbranche wordt dit wijnhuis al jarenlang bedolven onder de prijzen. Door Nicolaas Klei, schrijver van de beroemde, jaarlijkse Supermarktwijngids, is de chenin blanc van Stellar Organics vorig jaar uitgeroepen tot de beste Zuid-Afrikaanse witte wijn; bij de rode wijnen werd de pinotage van Stellar Organics de beste. Naast serieuze, duurdere wijnen maakt Stellar ook lekkere wegdrinkertjes om biologische wijn breed beschikbaar te maken. Onder het merk Vinez is biologische, fairtrade wijn ook verkrijgbaar in enkele grote supermarkten.

Een fles wijn van Stellar Organics Winery kost tussen de €5 en €12.
Verkrijgbaar in Angola, België, de Cariben, China, Denemarken, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Ierland, Ivoorkust, Japan, de Kanaaleilanden, Namibië, NEDERLAND, Oostenrijk, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Zweden en Zwitserland.
Voor verkoopadressen in Nederland: Lovian, telefoon 0575 549 113, www.lovian.nl

Frisdrank
AUSTRALIË. Geen kleurstoffen, geen smaakstoffen, geen conserveermiddelen, geen genetisch gemanipuleerde ingrediënten. Wel echte citroen, gember, laurier, kamille en nog veel meer puur natuurlijke smaken van biologische teelt. Plus: het onvermijdelijke koolzuur dat een frisdrank tot een echte frisdrank maakt. Het Australische Wort Organics brengt deze vriendelijke opfrissers in verschillende smaken.

Vier flesjes frisdrank van Wort (à 330 ml) kost €5,98.
Verkrijgbaar in Australië, België, Engeland, Duitsland en NEDERLAND. www.wortorganic.com
Voor verkoopadressen in Nederland: Compagnons, telefoon 0341 350 186

Schoenen
CANADA. Natúúrlijk zijn hun gympies gemaakt van biologisch geteelde katoen en gerecyclede rubberbanden. En natúúrlijk worden ze geproduceerd in een fabriek met nette arbeidsomstandigheden. Maar dat maakt de Blackspotsneaker nog niet uniek. Wat deze schoenen wél uniek maakt, is dat je bij aankoop ogenblikkelijk aandeelhouder bent van de Blackspot Anticorporation.

Een antibedrijf? Jazeker, deze onderneming is een uitvloeisel van Adbusters, het internationale netwerk (bekend van het gelijknamige tijdschrift) dat bruist van creatieve weerzin tegen reclame, consumentisme en onverantwoord ondernemen. Na jaren van ludiek protest werd op het Canadese hoofdkwartier het idee geboren om de grote merken te raken waar het het meeste pijn doet: in hun markt. Zo ontstond het boegbeeld van ‘anti-ondernemerschap’: de Blackspot Anticorporation, die mens- en milieuvriendelijke producten wil maken waarnaar werkelijk vraag is en die je niet krijgt opgedrongen door eindeloze, schreeuwerige reclames. De Blackspotsneaker is dan ook pas in productie genomen toen dat op grond van voorintekening wenselijk en rendabel bleek.

Behalve een ‘antimerk’ is Blackspot ook een experiment in consumentendemocratie. Aandeelhouders kunnen meestemmen over de besteding van de winst. Die wordt deels gestoken in campagnes tegen het grote bedrijfsleven. Ook is besloten te investeren in de ontwikkeling van nóg een schoen: de Unswoosher, een parodie op het symbool van Nike. Dat is geen toeval. Nike is het merk dat Adbusters al sinds jaar en dag loves to hate. Dat Nike in een uur meer schoenen verkoopt dan de hele oplage van Blackspotsneakers bij elkaar mag de pret niet drukken.

De Blackspot Corporation is van plan ook in andere sectoren actief te worden. Muziek, restaurants, kleding – alles is mogelijk. Ondernemende ideeën om het bedrijfsleven te ondermijnen, kunnen worden ingediend bij de Blackspot Anticorporation, die daarover tijdens de volgende aandeelhoudersvergadering (via internet) zal stemmen.
Tot slot: wie de gympies niet wil, maar wel het gedachtegoed erachter wil steunen, mag eigenhandig het Blackspot-logo, een uit de hand getekende zwarte stip, aanbrengen op de neus van zijn huidige schoenen. Het levert geen stemrecht op, maar die swift kick in the brand die je ermee uitdeelt, is minstens zo belangrijk.

De Blackspotsneaker kost €98, de Unswoosher kost €115.
Wereldwijd verkrijgbaar via internet.
In Nederland verkrijgbaar bij Hemp Works, Nieuwendijk 13, Amsterdam, telefoon 020 4211 762, www.hempworks.nl, of via www.blackspotshoes.org

Honing
NEDERLAND. De middaglunch op de redactiezolder van Ode is een dagelijks feest met verse biologische groenten, fruit en gezonde sapjes. Eén lekkernij die nooit mag ontbreken, is de bloemenhoning van De Traay. Het Eko-keurmerk geeft onder meer de garantie dat de bijen (uit Midden- en Zuid-Amerika) hun nectar verzamelen in de ongerepte natuur waar geen spoortje van chemische bestrijdingsmiddelen is te vinden, met de dichtstbijzijnde verkeersweg of industriewerkzaamheden op ten minste zeven kilometer afstand, terwijl de raten van de bijenkasten uitsluitend bestaan uit bijenwas en zieke bijen worden behandeld met etherische oliën... Wij vinden de honing vooral lekker.

Een pot bloemenhoning (900 gram) van De Traay kost 6,95 euro.
Verkrijgbaar in NEDERLAND.
Voor verkoopadressen in Nederland: De Traay, telefoon 0320 282 928, www.detraay.com

Vruchtensap
SENEGAL/VERENIGDE STATEN. Toen Magatte Wade-Marchard na vele jaren haar thuisland Senegal weer eens opzocht, had ze zich verheugd op de vruchtensappen die ze zich herinnerde. Wat ze aantrof, was... Coca-Cola. Datzelfde colamerk had ook al de frustratie opgewekt bij Greg Steltenpohl, die in 1980 Odwalla had opgericht dat in de Verenigde Staten uitgroeide tot een grote speler in de wereld van natuurlijke vruchtensappen en dat in 2000 tot zijn verdriet door Coca-Cola werd opgekocht. Samen werden Wade-Marchard en Steltenpohl oprichter van Adina, dat nu vanuit Californië heerlijke vruchtensappen aanbiedt in een reeks van tropische smaken die doen verlangen naar Afrika. Enkele van de ingrediënten komen uit Senegal, waar vrouwencoöperaties een eerlijke prijs krijgen voor hun werk. Geen conserveringsmiddelen, geen kunstmatige toevoegingen – en bovenal: de vruchtensappen van Adina smaakt níet naar Coca-Cola.

Een literfles vruchtensap van Adina kost ongeveer 2,25 euro.
Verkrijgbaar in de Verenigde Staten. www.adinaworld.com

Noot van de redactie: Niet alle producten in onze Duurzame Top zijn in Nederland verkrijgbaar. En niet alle bedrijven zijn wereldwijd actief. Wij hebben gekozen voor een internationale selectie om te laten zien dat groen en duurzaam een krachtige mondiale trend vormen. Inspiratie laat zich nu eenmaal niet tegenhouden door landsgrenzen – grenzen die Ode nu ook overschrijdt met haar Engelstalige editie voor abonnees in ongeveer negentig landen. Briljante, innovatieve oplossingen van ondernemers kunnen anderen inspireren – waar dan ook in de wereld. We wensen ook u die inspiratie toe.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief
Save/Share:

Comments