Email   Print

De hele wereld blogt

Kracht van weblogs is als invoering van algemeen kiesrecht

‘Ik hoef mij niet af te zetten tegen de gevestigde orde’, verklaart Matt Stoller, een bekende progressieve blogger op de populaire website MyDD.com. ‘Wij wórden de gevestigde orde!’ Tegenwoordig hoor je overal voorspellingen dat bloggers de wereld radicaal gaan veranderen – zelfs in de traditionele media die daardoor van hun voetstuk zouden vallen als de meest invloedrijke bron van nieuws. (Voor iedereen die de afgelopen jaren op een onbewoond eiland heeft gezeten: blogs, of eigenlijk weblogs, zijn dagboeken op internet waarin mensen hun mening geven over uiteenlopende onderwerpen, van hun favoriete popsterren tot de wereldpolitiek.) Niemand weet precies hoeveel blogs er zijn in de ‘blogosfeer’. Volgens Technorati.com, een website die blogs opspoort, wordt er iedere seconde een nieuwe geopend. De meeste zijn niet bijster interessant als je de blogger niet persoonlijk kent; een typische blogger is een tiener die de wereld eens per week op de hoogte houdt over wat er is gebeurd tijdens de wiskundeles of op het schoolfeest. Maar onderschat de macht van blogs niet. Drie voorbeelden uit de Verenigde Staten. Eén: nieuwslezer Dan Rather moest met vervroegd pensioen nadat een blogger van FreeRepublic.com had aangetoond dat hij valse documenten had gebruikt in een verhaal over de militaire dienst van George W. Bush. Twee: Trent Lott werd als leider van de Republikeinen in de Senaat afgezet nadat bloggers uitgebreid aandacht hadden besteed aan de racistische opmerkingen die hij had gemaakt op een verjaardagsfeestje. Drie: Eason Jordan, hoofd nieuwsgaring van CNN, raakte zijn baan kwijt nadat een blogger op het Wereld Economisch Forum in Davos de aandacht vestigde op zijn opmerking dat journalisten doelwit zouden kunnen worden voor de Amerikaanse troepen in Irak. Maar blogs kunnen meer dan de machtigen der aarde ten val brengen. Ze kunnen ook de aandacht vestigen op voorheen onbekende mensen die iets belangrijks te zeggen hebben. Vier voorbeelden uit de wijde wereld: * Salem Pax, een 29-jarige architect in Bagdad, is onder het pseudoniem Bagdad Blogger gaan behoren tot de bekendste stemmen van het Iraakse volk. Zijn verslagen van de oorlog zijn aangehaald in kranten over de hele wereld en hij is inmiddels gecontracteerd voor een boek en een film. Het tijdschrift Foreign Policy (november/december 2004) verklaarde niet voor niets: ‘Als de Eerste Golfoorlog het “CNN-effect” in de wereld introduceerde, was de Tweede Golfoorlog de introductie van het bloggen.’ * Juan Cole, een historicus aan de Universiteit van Michigan die drie talen uit het Midden-Oosten spreekt, kon de interesse van hoofdredacteuren niet wekken voor zijn commentaren over de moslimwereld, totdat hij begon met zijn gezaghebbende blog, Informed Comment (JuanCole.com). Nu is hij geregeld te horen op nieuwszenders en het Amerikaanse Congres heeft hem als getuige gehoord. * Markos Moulitsas Zuniga, een immigrant uit El Salvador, is één van de toonaangevende progressieve stemmen in Amerika geworden dankzij zijn blog DailyKos.com. Het linkse opinieblad In These Times (6 februari 2006) schrijft dat veel progressieve bloggers geloven dat zij dit jaar zullen zorgen voor een opleving van de Democratische Partij tijdens de verkiezingen voor het Congres, op dezelfde manier als talk radio dat deed voor de Republikeinen in 1994 en kerkelijke netwerken voor de Republikeinen in 2002. * Sina Motallebi, een vooraanstaande Iraanse blogger, heeft in de gevangenis gezeten ‘voor het ondermijnen van de nationale veiligheid door “culturele activiteiten”’, aldus het recent verschenen boek, We Are Iran [zie een bespreking in de vorige Ode]. Maar hij kreeg zijn vrijheid terug dankzij Iraanse en internationale bloggers die de aandacht vestigden op zijn situatie. Blogs worden gebruikt als een effectieve manier om ontevredenheid uit te drukken over het onderdrukkingsregime in Iran. Dat is misschien een verklaring voor het feit dat Farsi – de officiële taal in Iran – op de vierde plaats staat als populairste taal voor blogs. Bloggers bezorgen autoriteiten over de hele wereld kopzorgen. De Chinese regering probeert paal en perk te stellen aan dit nieuwe medium voor vrije meningsuiting. Een 23-jarige psychologiestudente die spottend commentaar leverde op de Communistische Partij, heeft zelfs een gevangenisstraf gekregen. Ze werd vrijgelaten na een internationale protestactie van bloggers, maar vervolgens werden verscheidene van de organisatoren gearresteerd. Noord-Korea lijkt de enige plek op aarde waar bloggers met succes in bedwang worden gehouden, omdat gewone burgers er geen toegang hebben tot internet. Maar volgens Foreign Policy maakt de website NKZone.org van een voormalige CNN-journaliste het voor de dictatuur toch een beetje ongemakkelijk door van buitenaf informatie te verzamelen over wat er in het land gebeurt. Blogs zijn ontegenzeglijk een machtig wapen, maar sommigen waarschuwen tegen een al te uitbundig ‘blogtriomfalisme’: overdreven aanspraken dat blogs de traditionele journalistiek zullen omverwerpen, een nieuwe fase in de democratie op gang brengen en de wereld radicaal veranderen. Zoals Ana Marie Cox, van het gezaghebbende politieke weblog Wonkette.com, opmerkt: ‘Voor een revolutie moeten mensen hun huis uit komen.’ En In These Times signaleert dat de bekende bloggers, ook de progressieve, ‘meestal jong zijn, hoogopgeleid, afkomstig uit de middenklasse, man en blank’. Volgens het blad praten ze tot nog toe voornamelijk tegen elkaar. Er is weinig kans op grote politieke veranderingen zonder de deelname van mensen met een laag inkomen en een laag opleidingsniveau. Het grootste deel van de wereldbevolking heeft immers niet eens toegang tot een computer. ‘Technologie is zo revolutionair als de mensen die het gebruiken, en de progressieve “blogosfeer” is tot dusver het domein van de bevoorrechten – dat is een zwakke schakel die op de lange duur wel eens fataal kan zijn.’ Blogs zijn een heel krachtig medium, en die kracht zal ongetwijfeld alleen maar toenemen. Iedereen die een computer kan aanschaffen en een website kan bijhouden, heeft de macht om journalist en uitgever tegelijk te worden. Het is een democratische doorbraak in het informatietijdperk, niet zo hevig als de uitvinding van de drukpers – wat je blogtriomfalisten vaak hoort roepen – maar beter te vergelijken met de invoering van het algemeen kiesrecht, waardoor niet alleen rijke grondeigenaren konden stemmen, maar álle burgers. Het ware succes van bloggen is pas bereikt als dit eenentwintigste-eeuwse democratische instrument ook beschikbaar wordt voor arme buurten, arbeidersenclaves en afgelegen dorpen over de hele wereld.