Email   Print

Dat de intensieve menshouderij moet stoppen

‘de intensieve menshouderij moet stoppen’

EH... BEDOELT U NIET INTENSIEVE VEEHOUDERIJ?
‘Nee hoor. Heeft u wel eens gezien hoe mensen in call centers opeen gepakt zitten? Precies, net kistkalveren! Die dieren hebben ook een soort headset op, waardoor ze verbonden blijven met de computer die uitrekent hoeveel voer ze nodig hebben. Boeren komen ook steeds minder in stallen en kijken voor de groei van hun dieren vooral op spreadsheets. Managers bestieren hun organisaties op dezelfde manier als in de moderne agrarische industrie... Vandaar.’

U VERGELIJKT PERSONEEL MET VEE?
‘Ja, sorry. Het personeel wordt uitgemolken en vervolgens afgedankt – preventief geruimd. Bedrijven willen alles controleren. Ze werken liever met leken die keurig procedures en protocollen afwerken, dan met vakmensen die zelf kunnen nadenken. Zo wordt alles in formats, procedures, regels en competentiemodellen gestopt, ook mensen.’

VOORBEELD?
‘Bij McDonald’s werkt geen enkele vakman, geen enkele kok die iets van voedsel weet. De centrale vraag voor de managers is: hoe sluit ik het toeval volledig uit? Alles moet voorspelbaar, efficiënt, berekenbaar en controleerbaar zijn.’

DAT HEEFT OOK Z’N VOORDELEN, TOCH?
‘Waar vakmanschap ontbreekt, wordt het steeds belangrijker alles te kunnen meten en in getallen uit te drukken. De gedachte “meten is weten” wordt abusievelijk vervangen door “weten is meten”. Dat is jammer, want kennis bestaat uit meer dan louter meetbare zaken. Neem de watertomaat. Die is snel rood en groot, maar dat zegt niets over de smaak.’

EN TOEN KWAM DE CHERRY-TOMAAT. VEEL LEKKERDER!
‘Precies. Vanuit een crisis ontstaat vernieuwing.’

HET MOET ALLEMAAL NOG ERGER WORDEN?
‘Kijk, iedere organisatie is deel van een groter, complexer systeem. De meeste mensen winden dat ingewikkeld en zij delen alles liever op in kleine stukjes. Dus krijg je experts op deelgebieden. Maar je kunt een organisatie of de samenleving niet zomaar opdelen. We verliezen dan ons gevoel voor samenhang. En zo vraag je je beste vriend op een gegeven moment: “Bij welke reorganisatie werk jij nu?” Het geheel wordt er niet beter van, maar we hebben het er intussen wel vreselijk druk mee.’

Jaap Peters is als partner verbonden aan Overmars Organisatie en schrijver van Intensieve menshouderij (Scriptum, 2005). Meer informatie: www.intensievemenshouderij.nl.