Email   Print

Toen alles ophield

Schrijfster Isabel Allende geeft aan wat ze heeft geleerd van de dood van haar dochter. ‘Ik vind het nu veel prettiger om te geven dan om te ontvangen.’

Ik heb hartstochtelijk en haastig geleefd, in een poging te veel dingen te bereiken. Ik had nooit tijd om na te denken over mijn overtuigingen, tot mijn 28-jarige dochter Paula ziek werd. Ze lag een jaar in coma en ik verpleegde haar thuis, tot ze in december 1992 in mijn armen stierf. Tijdens dat jaar van lijden en het jaar van rouw erna hield voor mij alles op. Er viel niets te doen, alleen maar huilen en herinneringen ophalen. Dat jaar bood me echter ook de gelegenheid na te denken over mijn levensreis en mijn principes. Ik ontdekte dat er consistentie bestaat in mijn overtuigingen, in mijn boeken en in de manier waarop ik mijn leven leid. Ik ben niet veranderd, ik ben nog steeds het meisje dat ik vijftig jaar geleden was, en dezelfde jonge vrouw die ik in de jaren zeventig was. Ik voel nog steeds een intense levenshonger, ik ben nog steeds extreem onafhankelijk, ik hunker nog steeds naar rechtvaardigheid en ik word nog steeds snel waanzinnig verliefd. Mijn verlamde en zwijgend in bed liggende dochter Paula leerde me iets wat nu mijn mantra is: het enige wat je hebt, is wat je geeft. Je word rijk door jezelf te geven. Paula leidde een dienstbaar leven. Ze werkte als vrijwilligster in de hulpverlening aan vrouwen en kinderen, acht uur per dag, zes dagen per week. Ze had nooit geld, maar ze had ook heel weinig nodig. Toen ze stierf, had ze niets en had ze niets nodig. Tijdens haar ziekte moest ik alles loslaten: haar lach, haar stem, haar gratie, haar schoonheid, haar gezelschap en ten slotte haar geest. Ik dacht dat ik alles kwijt was toen ze stierf. Maar toen besefte ik dat ik nog steeds de liefde bezat die ik haar had gegeven. Ik weet helemaal niet of ze wel in staat was die liefde te ontvangen. Ze kon op geen enkele manier reageren, haar ogen waren donkere poelen die geen licht reflecteerden. Maar ik was vol liefde, en die liefde blijft maar groeien en zich vermenigvuldigen en vrucht dragen. De pijn die ik leed toen ik mijn kind verloor, vormde een louterende ervaring. Ik moest alle onnodige bagage overboord gooien en uitsluitend behouden wat wezenlijk is. Dankzij Paula klamp ik me nu nergens meer aan vast. Ik vind het nu veel prettiger om te geven dan om te ontvangen. Ik ben gelukkiger wanneer ik bemin dan wanneer ik bemind word. Ik ben dol op mijn man, mijn zoon, mijn kleinkinderen, mijn moeder, mijn hond – en ik weet eerlijk gezegd niet eens of ze mij wel leuk vinden. Maar wat maakt het uit? Van hen houden geeft mij vreugde. Geven, geven, geven. Wat heb ik aan ervaring, kennis of talent als ik ze niet weggeef? Wat heb ik aan verhalen als ik ze niet aan anderen vertel? Wat heb ik aan rijkdom als ik deze niet met anderen deel? Ik ben niet van plan om met ook maar iets ervan te worden gecremeerd! Juist door te geven, verbind ik mij met anderen, met de wereld en met het goddelijke. Door te geven, voel ik de geest van mijn dochter in me, als een zachte aanwezigheid. Isabel Allende is de Chileense schrijfster van meerdere romans, waaronder Het huis met de geesten en Zorro, dat dit jaar is verschenen. Over haar periode aan het ziekbed van haar dochter schreef ze in Paula. Deze tekst is overgenomen van This I Believe, een mediaproject dat mensen uitnodigt te omschrijven welke principes en overtuigingen hun dagelijkse leven vormgeven. Essays worden onder meer uitgesproken op de Amerikaanse National Public Radio, zoals ook het essay van Isabel Allende. Meer informatie: http://www.npr.org/thisibelieve.