Email   Print

Share

Dat we minder moeten werken en meer moeten spelen

Wat is er zo slecht aan werk?
‘Door de calvinistische traditie van het “arbeidsethos” – volgens welke je een morele pluim krijgt als je willens en wetens toestaat dat je identiteit wordt ingeperkt door je werkgever – is het speelvermogen van de mens op wrede wijze beknot: letterlijk in een hoek met het stempel “triviaal” gedrukt.’

Wat is er zo goed aan spel?
‘Als je speelt, probeer je volledig in contact te komen met de wereld. Het betekent dat je bewust gebruikmaakt van zoveel mogelijk aspecten van je intelligentie en je talenten.’

Word je van te veel spelen niet lui? Ga je je niet vervelen?
‘Kijk maar naar al die digitale spelers – ik noem ze “Einspelgänger” – met al hun spelletjes, muziek, hacken en open-sourcing, file-sharing en online-activisme, hun weblogs en texting. Zie je luiheid of verveling als je die jonge volwassenen zich daarop ziet storten? Als je spel niet beschouwt als afleiding maar als inspanning, krijg je vanzelf een nieuw model voor een zinvol leven in de postmoderne maatschappij.’

Heeft een speelsere samenleving ook maatschappelijke voordelen?
‘In een samenleving van spelers gaan we op een nieuwe manier producten en diensten maken, onze openbare ruimte vormgeven, voor elkaar zorgen en op anderen reageren.’

Toch gaan we de andere kant uit, nu Frankrijk en andere landen zich afkeren van de kortere werkweek.
‘Het blijft van belang campagnes te steunen voor beter loon en een kortere werkweek. Dan krijg je tenminste de tijd en de middelen om na te denken – spel als vorm van mentale vrijheid. Maar bij de 35-urige werkweek van de Fransen wordt de huidige discussie veel meer gevoed door de wens het werkloosheidscijfer omlaag te brengen dan door de wens om het domein van echte vrijheid in het leven van de Franse burger uit te breiden. Ja, de Fransen hadden weliswaar meer tijd om hun hobby’s uit te leven en te spelen met hun kinderen – en om kinderen te maken, het leidde tot een babyboom! – maar dat is spel om louter te herstellen en vervolgens, hup, weer aan het werk te gaan. Geen spel dat een wereld schept – een nieuw soort actief, creatief burgerschap, waardoor je een ervaring krijgt waarmee je vervolgens je uitgebluste organisaties nieuw leven kunt inblazen en ze kunt veranderen.’

In de jaren tachtig en negentig was Pat Kane de helft van de populaire Schotse jazz-popgroep Hue & Cry. Hij treedt nog steeds op en is daarbij organisatiedeskundige, activist en de auteur van The Play Ethic: A Manifesto for a Different Way of Living. Zie zijn websites: www.patkane.com en www.theplayethic.com.