Email   Print

Straks is alles beter..

... of stevenen we toch af op een duistere periode?

Hoe ziet onze nabije toekomst eruit? Een overvolle wereld die kampt met schaarste, armoede, ziekte en vervuiling? Of een moderne, hightech samenleving die oplossingen heeft gevonden voor de wensen en verlangens van alle wereldburgers? Muziekblad Rolling Stone (maart 2005) is uitgesproken pessimistisch. Journalist James Howard Kunstler mag pagina’s lang uitleggen hoe wij, nu de olievoorraden snel opraken, op weg zijn naar een duister tijdperk, letterlijk en figuurlijk. Alternatieve energiebronnen – zoals wind, zon, biomassa en waterstof – zijn volgens hem nooit in staat de tekorten aan te vullen, laat staan te vervangen. Kunstler raadt u aan zich voor te bereiden op ‘een historische periode van potentieel grote instabiliteit, turbulentie en ontberingen.’ De enige manier om het tij te keren: downscalen, ofwel minder consumeren, minder reizen, minder produceren et cetera. Er zijn ook andere geluiden. Intellectueel Michael Lind beweert in het Britse Prospect (juli 2004) dat alle bewoners van de wereld – ook als dat er straks negen miljard zijn – een comfortabel leven kunnen leiden. Zijn visie is interessant, ook al stapt Lind gemakkelijk over de mogelijke politieke en sociale tegenwerkingen. Volgens Lind is de technologie beschikbaar om alle uitdagingen het hoofd te bieden. Machines worden steeds goedkoper, zodat steeds meer mensen er toegang toe hebben. Meer machines betekent meer uitstoot en meer afval, maar niet – weet Lind – als we de natuurlijke recycle-mechanismen van de biosfeer kopiëren. Goed, de opwarming van de aarde is een door technologie gecreëerd probleem, maar juist daarom zijn er ook technologische oplossingen voor: petroleum, gas en kolen dienen in specifieke locaties te worden verbrand (voor de productie van waterstof), zodat de uitstoot kan worden opgevangen. Waar Kunstler in Rolling Stone een toekomst voorspelt waarin zelfs de auto niet meer zal rijden, ziet Lind een toekomst met privé-vliegmachines. NASA zou al bezig zijn met luchttaxi’s. Verder zou iedere bewoner van de aarde comfortabel kunnen wonen met groen om zich heen als het land zou worden herverdeeld. Lind rekent het voor en concludeert dat er meer dan genoeg ruimte is, mits we bereid zijn de onevenredig grote stukken land die nu verloren gaan aan landbouw terug te eisen. Lind: ‘Een wei en een koe zijn een extreem inefficiënte methode om aarde, water en zonlicht om te zetten in een biefstuk.’ Zijn oplossing: het klonen van weefsel, zodat we – in plaats van dieren te houden – onze biefstukjes ‘groeien’. Extreem? Wellicht, maar uiteindelijk diervriendelijker – én, gezien de ruimtewinst, mensvriendelijker – dan de manier waarop wij nu in onze vleesbehoefte voorzien. Wie een glimp van de toekomst trouwens al wil zien, kan zich wenden tot China. Gezien de snelle economische groei aldaar, vroeg Wired (april 2005) zich af waar 1,3 miljard mensen straks in gaan rijden. Het antwoord van de Chinese overheid: in auto’s met een schone verbrandingsmotor. De Aspire is een voorbeeld van een in China ontwikkelde auto op waterstof, met een GPS (Global Positioning System) en een fiets (!) aan boord. De auto’s zijn compact en licht, niet bedoeld om hard in te rijden. De prijs – momenteel rond de 12 duizend dollar – kan alleen maar zakken, zodat steeds meer Chinezen er één zal kunnen kopen. Overigens, wie er nog steeds vanuit gaat dat er steeds meer Chinezen komen en dat de wereldbevolking almaar zal toenemen, moet Newsweek (27 september 2004) er nog even op naslaan. Precies het tegenovergestelde dreigt te gebeuren: als in 2050 de wereld 9 miljard mensen telt, wordt de vrije val ingezet. Nu al worden over de hele wereld steeds minder kinderen geboren. Sinds 1972 is het gemiddeld aantal kinderen per vrouw van 6,0 gedaald naar 2,9. In Europa bijvoorbeeld ligt dat cijfer op 1,4: minder dan nodig is om de bevolking op peil te houden. Frankrijk en Ierland zitten op 1,8, Italië en Spanje op 1,2. Dat is eerder een bevolkings-implosie. Wie zei dat ook alweer: alles wordt anders – en dat zal altijd wel zo blijven?