Email   Print

Dat een leraar geen cijfers moet geven

Geen cijfers? Maar hoe beoordelen leraren dan de resultaten van hun leerlingen? ‘Ik kijk of mijn studenten iets hebben opgestoken van wat ik hun wilde leren. Ik geef creatief schrijven; ik heb een lijst van criteria van wat goed schrijven is en mijn studenten kennen die criteria. Als ze er niet aan voldoen, straf ik hen niet. Ik vraag of ze hun tekst willen herschrijven, terwijl ik hun opnieuw probeer uit te leggen wat ik bedoel, zodat ze uiteindelijk toch aan de criteria voldoen. Iedere leraar kan dat doen. Heb je wel eens bedacht dat leraren heel veel tijd steken in onderwijzen en heel weinig in evalueren?’ Wat is er eigenlijk op tegen om cijfers te geven? Hele generaties zijn er mee opgegroeid. ‘Als een leraar een cijfer op papier zet, suggereert hij dat het werk af is. Leerlingen weten nog niet hoe het kan worden verbeterd. Een cijfer kan een student het idee geven dat hij klaar is met leren. Ik wil niet dat mijn studenten het gevoel krijgen dat ze klaar zijn. Ik vind dat we situaties moeten creëren waarin studenten kunnen leren hart te hebben voor het werk dat ze doen. Dit betekent dat we betekenisvol, belangrijk werk moeten creëren dat de studenten graag doen. Het geven van cijfers is niet de manier om dit te bewerkstelligen, want dat is “loon” dat studenten verdienen met hun prestaties.’ Voelen uw studenten zich niet ongemakkelijk als ze geen cijfers krijgen? ‘Studenten die alleen maar werken voor een cijfer wel, ja. Zij zoeken in een cijfer de bevestiging dat ze de beste van de klas zijn. Degenen die iets minder goed zijn, die gewoonlijk in het nadeel zijn, hebben er minder moeite mee. Uiteindelijk begrijpen ze allemaal dat iedereen er voordeel van heeft, want ze krijgen allemaal tips over hoe ze hun prestaties kunnen verbeteren.’ Maar er zit geen systeem in. Je hebt toch een systeem nodig? ‘Ik geloof dat ik een tamelijk strak systeem heb: ik werk net zolang met mijn studenten tot ze kunnen schrijven. Stel je voor dat een basketballcoach tegen een speler zou zeggen: je hebt een fout gemaakt, bij de volgende wedstrijd speel je niet mee. Welnee! In de sport is het juist heel normaal om de wedstrijd terug te halen – op video – en te bekijken en analyseren wat er goed ging en wat fout, om te leren, om beter te worden. Dat is precies wat ook op scholen meer moet gebeuren. Studenten moeten begrijpen wat ze goed doen – zodat ze kunnen herhalen – en wat ze fout doen. Je moet ze de gelegenheid geven om zelf te ontdekken hoe ze beter kunnen worden.’ Linda Christen is coördinator creatief schrijven op een openbare school in Portland in de Amerikaanse staat Oregon. Zij geeft studenten pas een cijfer aan het eind van een semester – ze moet wel, want ze werkt aan een staatsschool – máár: aan de hand van een eigen puntensysteem.