Email   Print

Superschimmels

Het werk van Paul Stamets.

De toekomst van de mensheid zou wel eens steeds meer kunnen gaan afhangen van de nieuwe technologieën ‘mycoremediation’ en ‘mycofiltration.’ Als deze termen je onaangenaam futuristisch in de oren klinken of je doen denken aan griezelige sciencefictionverhalen, kunnen we je geruststellen. We hebben het hier namelijk over paddestoelen. Deze termen verwijzen naar het recent ontdekte vermogen van paddestoelen om giftige stoffen om te zetten in ongevaarlijke natuurlijke chemische verbindingen. Paul Stamets, een voormalig Amerikaanse houthakker die tegenwoordig als onderzoeker werkt, gelooft dat deze eenvoudige schimmels ons gezond kunnen houden, giftige stoffen veilig kunnen afbreken, natuurlijke en veilige bestrijdingsmiddelen kunnen produceren en ons zelfs kunnen beschermen tegen chemische wapens. Stamets drijft een kleine handel in eetbare en medicinale paddestoelen in de Amerikaanse staat Washington, prachtig gelegen in de schimmelvriendelijke vochtigheid van het Olympic rainforest. Stamets heeft eigenzinnige boeken geschreven over het kweken van paddestoelen. Daarnaast heeft hij met zijn echtgenote Dusty Yao een hypermodern onderzoekscentrum gebouwd, waar zij werken voor onwaarschijnlijke klanten als het ministerie van defensie, de medische faculteit van de universiteit van Arizona en het ministerie van transport van de staat Washington. Jane’s Defence Weekly, een vooraanstaand defensietijdschrift, publiceerde een artikel over Stamets experimenten om met paddestoelen dodelijk zenuwgas zoals Sarin en VX te neutraliseren. De paddestoelen die hij gebruikte om dit te bereiken, groeien in oude bossen in het noordwesten van de Verenigde Staten. Op basis van zijn resultaten stelt Stamets: ‘We zouden onze oude bossen moeten sparen met het oog op de verdediging van ons land’. In een ander verrassend experiment kreeg Stamets van het Ministerie van transport van de staat Washington opdracht om grond te neutraliseren die enorm was vervuild door diesel. Stamets zette oesterzwammen in en zag kans in acht weken tijd 95% van de koolwaterstoffen af te breken, waarna de grond weer veilig genoeg werd bevonden om snelwegen op aan te leggen. Stamets, die twee compleet nieuwe soorten paddestoelen heeft ontdekt, schrijft hun verbazingwekkende eigenschappen toe aan het feit dat deze schimmels eigenlijk enorme en complexe ondergrondse netwerken zijn. De paddestoelen die we in onze achtertuin of in het bos zien verschijnen, zijn slechts het ‘fruit’ van een uitgebreid organisme dat de naam mycelium draagt en dat maar liefst 813 hectare kan beslaan. En net als de paddestoelen zelf kan het baanbrekende onderzoek van Stamets naar de neutraliserende eigenschappen van paddestoelen ook slechts het topje van de schimmel zijn. Vooraanstaande farmaceutische onderzoekers verkennen de gebruiksmogelijkheden van schimmels in antiretrovirale medicijnen en – met het oog op het wijdverbreide probleem van resistentie tegen antibiotica – in nieuwe antibiotica. Op dit moment onderzoekt Stamets of een bepaalde schimmel de verspreiding van malaria kan tegengaan.