Email   Print

Het ideale dieet bestaat

... en alleen jij kent het geheim.

In de Verenigde Staten is het een rage: voeding met zo min mogelijk koolhydraten. Van low carb corn flakes tot low carb tandpasta, in de supermarkten is alles verkrijgbaar en voedselproducenten trachten elkaar op schreeuwerige wijze te overtreffen in de strijd tegen de koolhydraten. De rage kwam op gang onder invloed van een aantal dieetgoeroe’s die predikten dat het eten van te veel koolhydraten – de basis (pasta, brood aardappelen) van vrijwel elk dieet – schadelijk zou zijn voor de gezondheid. Koolhydraten worden in het lichaam immers omgezet in suiker. En dat suiker niet goed is; dat wisten we al. Maar het is de vraag of de ‘low carb trend’ een lang leven zal zijn beschoren. Op de cover van O (juli 2004), het tijdschrift van Oprah Winfrey, staat ‘Hét nieuws over koolhydraten waarop je zat te wachten’. Binnenin het blad wordt (deels) afgerekend met de visie dat koolhydraten schadelijk zouden zijn. Deskundigen die door O worden geraadpleegd, vergelijken de ‘low carb’ beweging met de eerdere ‘low fat’ trend die ook al van zijn kracht is ontdaan. Pasta mag weer, met mate. En dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat mensen altijd graan hebben gegeten. O graaft verder en wil weten waarom consumenten steeds weer het slachtoffer worden van nieuwe voedingstrends. Het blad vermoedt dat de paniek over voeding een veel groter probleem is dan de voeding zelf. Hoe komt het dat er volksstammen Italianen, Fransen en Spanjaarden bestaan die dagelijks van de heerlijkste gerechten genieten zonder hysterisch te doen? Al die mensen die – met name in de Verenigde Staten – dagelijks heen en weer worden geslingerd tussen Atkins en Fit-for-Life, Bodysense en Heller, het bloedgroepdieet en de Weight Watchers willen nog maar één ding: duidelijkheid! Volgens de Amerikaanse voedingsdeskundige en auteur van het boek Politically Incorrect Nutrition, Michael Barbee, zullen ze die duidelijkheid nooit krijgen. Althans niet van een arts of ‘expert’. Barbee denkt niet dat er zoiets bestaat als het ‘volmaakte dieet’. Een Duitser heeft nu eenmaal andere voedingsmiddelen nodig dan een Peruaan en een oeroud Indiaas Ayurvedisch dieet – gebaseerd op vier verschillende menstypen – werkt in India prima, omdat het een homogene bevolking is. In de smeltkroes van culturen die veel samenlevingen zijn geworden, werkt zo’n simplistische indeling niet. Volgens Barbee kun je alleen zelf het – voor jou – ideale dieet vinden. Hoe? Door naar je lichaam te luisteren. Hij constateert dat we het contact zijn verloren met ‘hoe onze biochemische individualiteit zich uit en hoezeer onze voeding daarop invloed heeft.’ Hij ziet dat lichaamssignalen keer op keer verkeerd worden geïnterpreteerd: je denkt honger te hebben, maar hebt feitelijk dorst. En als je dorst hebt, stil je die met frisdrank, waardoor je nog verder uitdroogt, dorst krijgt en weer frisdrank gaat drinken. Maar die zelfstandige ‘biochemische analyse’ maak je niet eenvoudig in een wereld waarin eten meer is dan dan alleen maar iets in je mond stoppen om de benodigde calorieën binnen te krijgen. In zijn boek Nourishing Wisdom zegt voedingsdeskundige Marc David: ‘Eten is een gigantisch niet-onderzocht gebied in de psychologie. In tegenstelling tot dieren, die voederen, eten mensen. Dat wil zeggen, dat eten voor een groot deel cultureel en psychologisch is, en niet instinctief.’ Barbee haalt in zijn boek verschillende voorbeelden aan die aantonen hoezeer de emotionele gesteldheid van de mens van invloed is op het verteren van voeding. Zo is er een beroemd onderzoek waarbij verschillende groepen konijnen een vet- en cholesterol rijk dieet kregen toegediend. Een van de groepen bleek bij vivisectie zestig procent minder last van dichtgeslibde aderen te hebben dan de andere groepen. Een raadsel, totdat bleek dat die groep konijnen dagelijks door hun verzorger uit de kooitjes werd gehaald om te worden geaaid en geknuffeld. Als emoties zoveel invloed hebben op de vertering van voedsel, is het duidelijk dat dezelfde voeding op verschillende mensen verschillende effecten zal hebben. Emoties als angst en schuld zijn misschien wel even belangrijk voor de spijsvertering als het gehalte aan vet, koolhydraten of suiker. Vandaar dat het nieuwste dieetadvies niet zo zeer over hoeveelheden en soorten voedsel gaat. Het is een dieet dat begint met een aantal vragen die iedereen voor zichzelf kan beantwoorden op het moment dat zij of hij op het punt staat iets te gaan eten: Heb ik honger? Zal dit voedsel mijn honger bevredigen? Wat zou mij op dit moment werkelijk bevredigen? Wil ik nog eten? Met een eerlijk antwoord op die vragen, heb je je eigen ideale dieet waarschijnlijk snel te pakken.