Email   Print

De hemel op aarde

Tijn Touber vraagt zich af: Wie heeft ons wijsgemaakt dat je moet sterven om te leven?

In vrijwel iedere spirituele of religieuze traditie staat het begrip ‘onthechting’ centraal. Bij veel tradities, zoals het boeddhisme, is het zelfs het voornaamste doel. Ook ik heb zestien jaar lang iedere dag uren gemediteerd en mij losgemaakt van aardse verlangens, zoals spullen, drank, drugs, seks en vertier. En dat voor iemand die ooit dacht dat ‘rock-n-roll’ zijn religie – de enige religie – was. De gedachte achter onthechting is deze: je moet (eerst) sterven om te kunnen leven. Boeddhisten noemen het de ‘kleine dood’: steeds opnieuw moet je loslaten, afstand doen, tolereren, slikken en sterven, totdat je ego (je kleine ik) uiteindelijk het loodje legt en je vrij bent om vanuit je goddelijke zelf (of boeddha natuur, of hogere zelf, of eeuwige bewustzijn) te leven. Wie nu sterft voor het aardse leven, wordt een beter leven in het vooruitzicht gesteld, of – afhankelijk van je denkrichting – helemaal geen leven meer, maar een permanente verlossing uit het rad van leven en dood, uit de cyclus van lijden. Onlangs ben ik van mijn meditatiekussen opgestaan – een stuk wijzer, dat wel – omdat ik me ineens realiseerde dat ik helemaal niet moet sterven om te leven. Ik moet léven om te leven. Waar anders dan hier kan ik de goddelijke eigenschappen ontwikkelen die mij naar een eventuele hemel gaan voeren? Waar anders dan hier kan ik zulk goed ‘karma’ creëren dat ik wellicht niet meer hoef terug te komen? Waar anders dan hier op aarde kan ik leren om mijn medemens met compassie tegemoet te treden? Nu denk ik: je sterft zoals je hebt geleefd. (Hindoes zeggen dat je laatste gedachte je naar je bestemming zal leiden.) Als ik nu goed leef, sterf ik straks ook goed. Als ik goed sterf, zal ik (uitgaande van reïncarnatie) weer goed leven, of – wie weet? – misschien wel niet meer hoeven terugkeren. Een plekje in een eventueel hiernamaals, een Nirwana of een Gouden Tijd stel je volgens mij niet veilig door er vurig naar te verlangen. Je komt niet in de hemel door er over de dood heen op te wachten. Je komt er niet door – klein of groot – te sterven. Je komt er door te leven alsof de hemel al is aangebroken. Alsof je al volmaakt gelukkig bent. Alsof je nu al niet meer hoeft te lijden. Alsof alles nu al goed is. De eerste natuurwet, die zowel in de materiële als in de spirituele wereld geldt, is de wet van oorzaak en gevolg: op iedere actie volgt een gelijkwaardige reactie. Boeddhisten en hindoes noemen het karma. Christenen zeggen: wat je zaait, zul je oogsten. Overeenkomstig deze natuurwet is de beste manier om in de hemel te komen, te leven alsof je er al bent. Te leven dus, en niet te sterven. Zou dat het geheim van leven zijn: gewoon te leven? Is het moeilijk om te leven? Alleen als je denkt dat je moet sterven. Is het moeilijk om gelukkig te zijn? Alleen als je gewend bent aan lijden. Is het moeilijk vrij te zijn? Alleen als je je verbeeldt dat je gevangen bent. Is het moeilijk vredig te zijn? Alleen als je geconditioneerd bent dat je straks pas vrede zal kennen en dat je nu hard moet werken om dat doel te bereiken. Wie – of wat – heeft ons ooit wijsgemaakt dat sterven (en lijden) het hoogste doel zou zijn om voor te leven?