Email   Print

De echte conservatieven

Waarom ‘rechts’ radicaler is dan ‘progressief’.

Mijn hele volwassen leven ben ik verslaggever, maar ik vind het nog altijd grappig te zien hoe vaak de media belangrijke verhalen over het hoofd zien. Zodra ik merk dat wat ik om me heen zie in tegenspraak is met wat me wordt voorgeschoteld in kranten, televisiejournaals en – jawel – ook in tijdschriften, ben ik op zulke voorbeelden gespitst. Mijn journalisteninstinct wordt geprikkeld en ik weet dat er ergens een grote scoop ligt te wachten. Het verschijnsel viel me voor het eerst op toen ik nog op de academie zat en voor mijn brood recensies van popmuziek schreef voor het studentenblad. In die tijd was New Wave de grote mode, bejubeld als de authentieke stem van de Amerikaanse jeugd door recensenten van rockmuziek in de publicaties uit New York die ik aandachtig las. Maar in de bus in Minneapolis hoorde ik jongeren naar iets heel anders luisteren. De jonge inheemse Amerikanen in mijn buurt hadden op een of andere manier de rapmuziek eerder ontdekt dan de hippe muzieksmaakmakers van Manhattan, ook al was de rap juist in New York op straat geboren. Tegenwoordig weet bijna niemand meer wie The Knack, Joe Jackson of zelfs Blondie en de andere New-Wave-sensaties met hun strakke broeken waren, maar rap hoor je nog in alle uithoeken van de wereld. Hetzelfde gevoel heb ik nu ook bij de komende presidentsverkiezingen. Overal waar ik kom, hoor ik verhalen van mensen over hun moeders, buren, neven, collega’s – stuk voor stuk trouwe Republikeinen – die dit jaar niet op George W. Bush gaan stemmen. En toch komt deze enorme leegloop van de Republikeinse gelederen zelden ter sprake in het nieuws en is er ook niets van terug te vinden in de peilingen. Maar als je even bij het verschijnsel stilstaat – op een stil plekje, ver van het rumoer van de media – dan is het geen wonder dat een aantal Republikeinen de regering-Bush afwijst. Vier jaar geleden geloofden ze in de beloftes van ‘conservatisme met compassie’, maar wat ze te zien kregen, was uitgesproken harteloos – en al helemaal niet conservatief. ‘Conservatisme betekende in de Verenigde Staten van oudsher een voorkeur voor een kleine overheid, een sluitende begroting, een voorzichtig fiscaal beleid en grote terughoudendheid ten opzichte van overzeese avonturen’, schrijft Clyde Prestowitz, voormalig functionaris van de regering-Reagan en sinds lang actief als conservatief, in The Nation (31 mei 2004). ‘De regering die ik nu zie, is niets van dat alles.’ ‘Conservatief’ is eigenlijk wel het laatste woord waaraan je denkt bij de man die Amerika met de steun van maar een handjevol andere landen onbesuisd in een oorlog heeft gestort, die onbezonnen de belastingen voor de rijken heeft verlaagd zonder oog voor de effecten op de nationale begroting, die lichtzinnig internationale verdragen heeft geschrapt, en die dertig jaar van milieuwetgeving en zestig jaar van arbeidswetgeving overboord heeft gegooid. ‘Radicaal’ is het juiste woord voor die man. De echte ‘conservatieven’ van nu – mensen die natuurlijke hulpbronnen willen sparen en omzichtig te werk gaan in kwesties die onze gemeenschappen kunnen ontwrichten – zijn degenen die zich keren tegen een ongebreidelde economische globalisering, vernietiging van het milieu, corruptie in het bedrijfsleven en genetische manipulatie. Deze ‘conservatieven’ zien vooruitgang als iets dat gebaseerd is op lang gekoesterde waarden als mensenrechten, maatschappelijke stabiliteit en milieubehoud. Maar de meeste politieke leiders die zich vandaag de dag als conservatief afficheren – niet alleen Bush, maar ook vele anderen in de hele wereld – willen ongeteste technieken, ongebreideld kapitalisme en ongecontroleerd militarisme in volle hevigheid loslaten op ons leven, zonder aandacht voor de gevolgen. Ze zijn bereid alle menselijke tradities – hoe heilig of gekoesterd ook – overboord te gooien als er maar geld te verdienen valt. Maar steeds meer mensen, zowel conservatieven van de oude stempel als nieuwe, zien de rampzalige dwaasheid van die filosofie in. En mogelijk zal een onverwachte coalitie van die ‘conservatieven’ George Bush begin volgend jaar naar huis sturen, terug naar Texas.