Email   Print

Pijl en boog

De deugden van een boogschieter zijn volgens Paulo Coelho een levensles

Van de laatste vijftien jaar herinner ik me maar enkele keren een allesoverheersende passie beleefd te hebben. De eerste was toen ik een computer kocht, waardoor ik de schrijfmachine voor altijd kon laten staan en veel meer vrijheid kreeg. (Ik zit nu in een Frans stadje te schrijven, gebruikmakend van iets dat minder dan anderhalve kilo weegt, tien jaar van mijn beroepsleven bevat en waarop ik binnen vijf seconden kan vinden wat ik nodig heb.) Een meer recente bevlogenheid heeft niets met technologische vooruitgang te maken. Het gaat om de pijl en boog. In Brazilië heb ik een schietschijf geïnstalleerd in mijn flat. In de Franse bergen ga ik elke dag op stap om het te beoefenen en ik ben er al twee keer door in het ziekbed beland – met onderkoelingsverschijnselen, aangezien ik meer dan twee uur vertoefde in de vrieskou. Aan het World Economic Forum in Davos heb ik begin dit jaar deelgenomen met behulp van forse pijnstillers. Ik had namelijk twee dagen tevoren, wegens een verkeerde positie van mijn arm, een pijnlijke spierontsteking opgelopen. Waar komt die fascinatie vandaan? Ik had een boek gelezen, A Arte Cavalheiresca do Arqueiro Zen (in het Nederlands verschenen bij Uitgeverij De Driehoek als Zen in de kunst van het boogschieten). In het boek beschrijft Eugen Herrigel zijn spirituele weg door middel van deze sport. Dat boek maakte indruk, en op een dag, in de Pyreneeën, leerde ik een boogschieter kennen. We raakten aan de praat, hij leende mij zijn materiaal en vanaf toen kon ik niet meer leven zonder het schijfschieten vrijwel dagelijks te beoefenen. Er zit niets praktisch in het schieten met pijl en boog, een wapen dat teruggaat tot dertigduizend jaar voor Christus. Maar Herrigel, die mijn passie daarvoor heeft gewekt, wist waarover hij het had. En hij wist dat de ridderlijke deugden van de zenboogschieter zijn toe te passen op verschillende activiteiten in het dagelijkse leven. Hierna volgen enkele stukken uit zijn boek. ‘Mijn leermeester gaf mij een heel stugge boog. Ik vroeg hem waarom hij direct begon mij les te geven alsof ik een professional was. Hij antwoordde: “Wie met makkelijke dingen begint, wordt niet voorbereid op grote uitdagingen. Je kunt beter meteen weten wat voor soort moeilijkheden je op je weg zult tegenkomen.”’ ‘Heel lang schoot ik zonder dat het me lukte de boog helemaal te spannen, totdat de meester me op een dag een ademhalingsoefening leerde en alles gemakkelijker ging. Ik vroeg waarom hij zolang had gewacht met mij te corrigeren. Hij antwoordde: “Als ik je vanaf het begin de ademhalingsoefeningen had aangeleerd, zou je ze niet nodig hebben gevonden. Nu zul je geloof hechten aan wat ik je zeg en het uitvoeren alsof het werkelijk belangrijk was. Wie verstand heeft van opvoeden, pakt het zo aan.”’ ‘Toen ik na vier jaar in staat was de boog te beheersen, feliciteerde mijn meester mij. Ik was blij en zei dat ik nu de helft van de weg had afgelegd. “Nee”, antwoordde mijn leraar. “Om niet in verraderlijke hinderlagen te vallen, kun je beter dát punt als de helft van de weg beschouwen dat je hebt bereikt als je negentig procent van de weg hebt afgelegd.”’ Overigens, een kleine waarschuwing: het gebruik van pijl en boog is gevaarlijk. In sommige landen wordt het als wapen aangemerkt. Het boogschieten kan pas worden uitgeoefend worden wanneer u in bezit bent van een vergunning – en dan alleen maar op uitdrukkelijk toegestane plaatsen.