Email   Print

Opleiding to verantwoord burger

Kinderen zijn voldoende nieuwsgierig uit zichzelf; die kun je gerust hun gang laten gaan. Met andere ouders stonden Hanna en Daniel Greenberg aan de wieg van een school met een radicaal nieuwe visie op onderwijs.

Toen hun kinderen naar school moesten – halverwege de jaren zestig – waren Hanna en Daniel Greenberg niet gerust. Ze wantrouwden de conventionele school. Hun kinderen zouden niet mogen bepalen wat ze gingen doen, maar ze zouden worden geleerd gehoorzaam te zijn. In Boston bleken de Greenbergs niet de enige jonge ouders die klaagden over de weinig modieuze principes van de school. Met een groep anderen bedachten ze een alternatieve school waar kinderen zouden opgroeien tot verantwoordelijke volwassenen. Vijfendertig jaar later is de Sudbury Valley School het inspirerende bewijs dat vrijheid en vertrouwen de beste garanties zijn voor verantwoordelijkheid (zie Ode 53, februari 2003). Het voorbeeld is gevolgd door dertig scholen in landen van Canada tot Australië en Nederland tot Israël. Op het prachtige landgoed aan de rand van Boston brengen tweehonderd leerlingen tussen vier en achttien jaar hun doordeweekse dagen door. Hoe ze die tijd invullen, mogen ze zelf bepalen. Zit iedereen dan de hele dag te spelen? Ja, soms, erkent Daniel Greenberg. ‘Maar er komt een moment dat ze willen rekenen, dat ze willen lezen. Omdat ze het andere kinderen zien doen. Omdat ze beseffen dat ze er iets aan hebben in het leven. Het heeft geen zin dat op te leggen omdat een kind een bepaalde leeftijd heeft bereikt, maar er niet klaar voor is. Dat kost alleen maar veel energie en frustratie.’ Het mixen van leeftijden is het geheime wapen van de Sudbury Valley School. Wat heeft het immers voor zin om kinderen van dezelfde leeftijd bij elkaar te zetten, vroegen de oprichters zich af. Door dit uitgangspunt helpen kinderen elkaar, wat hun eigenwaarde enorm stimuleert. ‘Leerlingen die van de school naar de universiteit gaan, hebben misschien geen cijferlijst omdat wij daar niet aan doen, ze hebben wél zelfvertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel,’ vindt Greenberg. En is dat niet waarvoor een school bestaat?