Email   Print

...'religie goed is voor de economie.'

Paola Sapienza over het nieuwe opium van het volk.

Kopen gelovigen meer spullen?
'Dat hebben we níet onderzocht. Maar mensen die gelovig zijn opgevoed, verschillen in hun houding ten aanzien van de staat en markt. Uit ons onderzoek blijkt, dat gelovigen meer vertrouwen hebben in de markt en in concurrentie dan mensen die niet geloven. Kerkgangers zijn ook eerder geneigd te denken dat hard werken je leven verbetert. Dat is een heel andere opvatting dan die van atheïsten, die denken dat succes het gevolg is van geluk.'

Maar kerkgangers zijn misschien minder enthousiast over werkende vrouwen.
'Klopt. Ze zijn minder tolerant. Daar staat tegenover dat christenen meer vertrouwen in andere mensen hebben. Dat schept voorwaarden voor een succesvolle markteconomie. Grote ondernemingen kunnen ook niet goed functioneren zonder vertrouwen. Moslims en boeddhisten hebben ook zo'n sterk vertrouwen in mensen. Bij hindoes ligt dat iets anders. Hun kastesysteem gaat uit van verschillen. Ongelijke inkomens zijn daar bij bijvoorbeeld vanzelfsprekend. Die visie ondermijnt de economische potentie van vertrouwen.'

Hoe staan gelovigen tegenover de overheid?
'Ze hebben meer vertrouwen in de overheid dan ongelovigen, waarschijnlijk omdat ze vanuit hun geloofsovertuiging gewend zijn aan hiërarchie. Het betekent dat gelovigen in hogere mate de wet gehoorzamen. Ze zullen dus minder snel de belastingdienst belazeren en ze betalen keurig voor hun buskaartje.'

Als religie zo goed is voor de economie, moeten overheden dat dan niet stimuleren?
'Eh… zo ver zou ik niet durven te gaan. Religie is gunstig voor onze houding naar de markt en er zijn meer positieve gevolgen voor de economie, maar ons onderzoek was niet bedoeld als een aanbeveling.'

Welke religie is het best voor de economie?
'Moeilijk te zeggen. Moslims wantrouwen de markt en concurrentie, maar hebben een sterk vertrouwen in elkaar. Dat is toch ook wat waard? Christenen gaan in ieder geval het verst in hun ideeën over de successen van de markt en concurrentie.'