Email   Print

Spiripop

Stokoude Aziatische en Christelijke spiritualiteit tillen popmuziek naar een hoger niveau

In Londen kon het niet uitblijven: Indiase tabla's en sitars in combinatie met de hippe drum 'n' bass, hiphop, ambient en funkmuziek die disco's over de hele wereld deden zinderen. Logisch ook, want hoeveel kinderen waren niet opgegroeid met de filmmuziek en klassieke raga's die hun ouders speelden in een poging het moederland niet te vergeten? Het duurde alleen even, voordat de jongeren trots genoeg waren op hun roots om deze ook muzikaal te integreren. Maar inmiddels is het zover: een heuse golf die de wereld overspoelt. De golf heet Asian Underground en spoelde binnen de kortste tijd over New York, Parijs, Berlijn en Amsterdam. In Engeland wordt het imperium bestierd door Aki Nawaz en zijn hiphop-formatie Fun>da>mental. In Duitsland is het juist de funk die inspireert, getuige slagwerker Ramesh Shotham en zijn groep Madras Special. Wat niemand echter had verwacht, was dat de golf zover als New Delhi zou reiken. India Today (XXXXXX) portretteert jeugdvrienden Guarav Raina en Tapan Raj die samen het illustere duo MIDIval PunditZ vormen en de kar trekken van een nog veel grotere golf: Asian Massive.
Maar om bij het begin te beginnen: in Londen waren het halverwege de negentiger jaren deejay Talvin Singh, tabla virtuoos Ustad Sultan Khan en producer Bill Laswell die de crossover maakten en tabla-beats combineerden met de elektronische, door adrenaline aangejaagde dance ritmes van het Londense clubcircuit. Het verhaal begint natuurlijk nog eerder, met grootheden als tabla virtuoos Zakir Hussein, die destijds met drummer Buddy Rich en de Grateful Dead speelde, en niet te vergeten sitarspeler Ravi Shankar die onder meer de Beatles sterk beïnvloedde. Beiden zijn voorbeelden voor Talvin Singh en een hoos aan deejays, tablaspelers, bandjes en producers zoals Osmani, SoundZ, Equal-I, Somatik, Mukul en Cleveland Watkiss.
Nu India, samen met China wellicht, als een van de laatste bolwerken van verzet tegen de moderne westerse klanken 'om is', staat niets een grote muzikale smeltkroes nog in de weg. En zoals zo vaak, was ook hier het honderdste aap principe van toepassing. Ineens bleek de crossover op verschillende continenten te zijn voorgekookt. Zo heet de Amerikaanse 'Talvin Singh' Karsh Kale en de Algerijnse Cheb i Sabbah. Wat deze muzikanten, deejays en producers allemaal gemeen hebben, is hun voorliefde voor de muzikale en spirituele inspiratie van het mystieke India. Toch zal er nog heel wat water door de Ganges stromen, voordat de MIDIval PunditZ in eigen land het onthaal krijgen dat hen in het buitenland ten deel valt. In Bombay is het vrijwel alleen de Fire and Ice Club die deze klanken aandurft en radioliefhebbers moeten het vooral hebben van enkele moedige lokale privé radiostations. Tapan Raj weet wel hoe dat komt: 'Het is zo nieuw, dat niemand weet wat ze er mee aanmoeten. Je kunt het nergens mee vergelijken, nergens tegen afzetten.' De PunditZ vergelijken het maar met de introductie van de jazz, destijds: 'Ook dat vond zijn weg. En toen het eenmaal was geaccepteerd, was er geen houden meer aan.'
Niet alleen de Indiase mystiek blijkt een bron van muzikale inspiratie. Ook het christendom blijkt een vruchtbare bodem voor vernieuwende muziek. Volgens The Nation (13 januari 2003) is christelijke muziek het enige genre dat het afgelopen jaar de verkoopcijfers deed stijgen. Dit jaar gaat het vijftigmiljoenste exemplaar van dit genre over de toonbank. Volgens Rick Welke van het toonaangevende Amerikaanse blad Radio and Records gaat de reli-pop zelfs de country muziek van de troon stoten. Welke weet namelijk dat al bijna vijfhonderd christelijke bandjes een overeenkomst hebben met een van de grote platenmaatschappijen. En dan zijn er nog ontelbare onbekende garagebandjes die door de hele Verenigde Staten optreden. Het blijft een merkwaardig gezicht: jongens en meisjes met metalen armbanden, te witte haren die rechtop staan en gescheurde spijkerbroeken die foldertjes uitdelen tegen pornografie, masturbatie en abortus. Dat laatste hebben we vooral te danken aan Rock For Life, de organisatie van Bryan Kemper. Deze met hanenkam toegeruste rocker zag op een dag een vrouw op de operatietafel - klaar om een abortus te ondergaan. Kemper vatte het op als een signaal van de Heer: voortaan zou Kemper tegen dit grote onrecht ten strijde trekken. Inmiddels hebben meer dan honderdduizend Amerikaanse jongeren de Rock For Life gelofte om een einde aan abortus te maken, ondertekend.
Rock For Life komt tot leven tijdens de vele christelijke rockfestivals die Amerika rijk is. Toen organisator Bob Poe begin jaren tachtig de eerste festivals organiseerde, kreeg hij ternauwernood zeven of acht bandjes bij elkaar die bereid waren voor een klein publiek te relirocken. Tegenwoordig kan Poe makkelijk 125 bands op het podium krijgen en dan moet hij er nog eens evenzoveel teleurstellen. Wat ouders, leraren en politici vaak hebben opgegeven - het gedrag van de opgeschoten jeugd in goede banen leiden - lukt Poe wonderwel. Tijdens een groot festival vorige zomer kreeg een toeschouwer een astma-aanval. De zanger van de band stopte de show en riep alle veertigduizend aanwezigen op te bidden zodat zij haar adem terug zou krijgen. Het groepsgebed duurde vijfenveertig minuten zonder één klacht. Bob Poe: 'Onze festivals zijn geen politieke happenings, maar gedragshappenings.' {Our event isn't a political event but a behavioral event.}.
Na de shows worden jongeren uitgenodigd om met een van de bandleden te komen praten: 'Als jullie na afloop over iets dat je dwarszit willen praten, kom dan. We've been there!' roept zanger Kevin Murray van de band Now or Never. Hij weet: 'De meeste komen hier nadat zij dope hebben gebruikt, seks hebben gehad of depressief zijn geworden. Dan zien ze iemand als ik, die hen verteld dat ik het allemaal heb meegemaakt. En dat ik mij er doorheen heb geslagen. Het maakt niet uit of je een totaal onbekende bent of denkt dat je niet in God geloofd, of wat dan ook. Ik zal je de weg wijzen.'
Zouden John Lennon's woorden, dat een rockband groter dan Jezus Christus kan zijn, dan toch profetisch zijn?