Email   Print

Share

Dromen voor je gezondheid

Dromen houden een mens geestelijk en fysiek gezond. Zo kunnen dromen belangrijke informatie geven over je gezondheid. Het kan daarom nuttig zijn dromen te herinneren.

‘We kunnen niet van elkaar afblijven. Hij wil mij keer op keer horen zeggen hoezeer ik hem wil hebben, hoezeer ik hem nodig heb. Dan vermoordt hij een man en bovenop die man hebben we seks.’ Dat schrijft een heel gewone katholieke huisvrouw van 44 jaar. Zij is niet de enige die op internet haar intiemste dromen deelt. Op Dreamgate.com bijvoorbeeld, zijn niet alleen dromen te lezen, maar kun je ook een cursus in droomtechnieken volgen en lezen over de geschiedenis van het dromen. Psychiater en slaapexpert William Dement – what’s in a name? – vindt het een goed teken, dat gewone huisvrouwen morbide dromen: ‘Dromen houden ons geestelijk gezond. Zij stellen ons in staat veilig en ongezien iedere nacht van ons leven gek te worden.’
Dromen houden ons niet alleen geestelijk gezond, ze zijn ook in staat ons fysiek gezond te houden. Tot die conclusie komt psychologe Deirdre Barrett van de Harvard Medical School in Boston. In haar meest recente boek The Committee of Sleep (Crown, 2001), beweert ze, dat dromen ons waarschuwen voor naderende ziekten. In Natural Health (augustus 2002) legt zij uit, dat wij in onze slaap ‘luisteren’ naar ons onderbewustzijn. Niet gehinderd door prikkels van buitenaf of een (te) grote activiteit van de zintuigen, kunnen innerlijke verlangens of verborgen emoties omhoog komen.
Het lichaam kan ons eveneens belangrijke boodschappen sturen. Barrett geeft het voorbeeld van een vrouw die in haar droom wordt gewaarschuwd voor huidkanker. De vrouw heeft een plekje op haar gezicht. Voldoende reden om haar arts te bezoeken, maar die zegt dat het een ouderdomsverschijnsel is. Ze is opgelucht, maar toch blijft er iets knagen. Dan volgen nog meer dromen. In de eerste droom reist ze naar een ‘eindbestemming’. Ze hoort dat mensen ‘zomaar kunnen verdwijnen’. Deze en andere dromen maken haar bang, maar ze verbindt het niet met het plekje op haar gezicht. Dan krijgt ze dromen met duidelijke verwijzingen naar kanker. En in de laatste droom zegt een man haar, dat ze een ‘check’ nodig heeft. Wanneer ze niet naar hem wil luisteren, zegt hij onomwonden: ‘Je moet je binnenkort laten onderzoeken op kanker’. Als ze wakker wordt, maakt ze meteen een afspraak met de dermatoloog. Ook die denkt dat de vlek normaal is, maar nu eist ze een uitgebreid onderzoek. Het blijkt een beginstadium te zijn van huidkanker, nog goed te behandelen.
Het lijkt erop, dat de dromen haar leven hebben gered. Er is – met name in Rusland – uitgebreid onderzoek gedaan naar medische dromen. Verreweg de meeste dromers hebben geen letterlijke beelden van bijvoorbeeld een hartaanval, maar zien een fantasiebeeld, zoals een zwaard door de borst of een beest dat hen in de hartstreek bijt. Maar hoe weet je nu of je ‘gewoon’ een nachtmerrie hebt of een voorspellende droom? Barrett: ‘Honderd procent waterdicht is het niet, maar er zijn een aantal kenmerken die specifiek zijn voor medische dromen. Deze zijn zeer levendig en realistisch. Mensen vertelden mij dat “iets hen zei, dat deze droom anders was, realistischer”. Ook komen deze dromen vaak bij herhaling terug.’
Doen we er goed aan bij iedere droom die onheilspellende informatie over ons lichaam laat zien naar de dokter te rennen? Barrett raadt aan de informatie inderdaad serieus te nemen, maar voegt eraan toe, dat niet iedere arts openstaat voor het gegeven, dat deze informatie tot ons is gekomen in een droom. ‘Als je vermoed dat je arts er niet voor openstaat, zou je je allereerst kunnen afvragen of je een wat sympathiekere arts wilt. Je kunt er ook voor kiezen in algemenere termen je zorgen te beschrijven, bijvoorbeeld zeggen dat je sterk het gevoel hebt dat er iets mis is.’
Dat je het met harde wetenschappers inderdaad aan de stok kunt krijgen, blijkt uit recent onderzoek naar de betekenis van dromen. In Onkruid (augustus/september 2002) zegt de Amerikaanse droomonderzoeker Allan Hobson op basis van klinische proeven – onder meer met dieren waarbij stofjes en hersenactiviteit worden gemeten – dat een droom niets anders is dan een psychose: je ziet, hoort, voelt dingen die er niet zijn en je gelooft dat ze er wél zijn. Kortom, je hallucineert.
Hobson moet niet veel hebben van de klassieke freudiaanse droomduiding. Freud zag dromen als uiting van onbewuste wensen en verlangens, in symbolische vorm gegoten, omdat rechtstreekse expressie te schokkend zou zijn. De wensen zijn – volgens Freud – namelijk vooral seksueel. Dus een droomschoen staat voor een vagina, een droomsigaar voor een penis en als een patiënt droomt van een trein die een tunnel binnenrijdt, dan wist Freud wel hoe laat het was. Ook hersenonderzoeker Tom Balkin moet niets van Freud hebben. Hij is zelfs helemaal niet geïnteresseerd in de betekenis van dromen. ‘Als we ons een droom herinneren, plakken we daar achteraf een verhaaltje aan vast. Net zoals je van alles kunt zien in een inktvlek. Die vlek is niet belangrijk, je interpretatie wel.’
Harry Stroeken, psychoanalyticus en bijzonder hoogleraar godsdienstpsychologie aan de universiteit van Leiden, reageert in Onkruid: ‘Het is goed dat wetenschappers al die stofjes in de hersenen bestuderen. Maar de uitleg van dromen is iets anders dan de studie van hersengolven en diagrammen.’ Stroeken is ervan overtuigd, dat het goed is om te dromen en goed om ze te herinneren: ‘Dan heb je contact met wat in de diepte leeft.’
En dromen kunnen volgens hem wel degelijk oplossend werken. ‘Vietnamveteranen blijken vaak te dromen over de wreedheden die zij hebben begaan’, zegt Stroeken. ‘Dan dromen ze, dat zij zelf degenen zijn die de wreedheden ondergaan. Ze bewerken hun traumatische schuldgevoel en ontwikkelen het in de gewenste, wel leefbare richting. Als je doorzichtig droomt, coherent met je dagelijkse leven, ben je een gelukkig mens: psychisch niet conflictueus en dichtbij wie je werkelijk bent. Daarbij kunnen dromen helpen. Dromen kunnen niet liegen. Wij kunnen onszelf van alles wijsmaken, maar dromen zeggen de waarheid.’




Hoe kun je je dromen herinneren?
1. Houd een open geest ten aanzien van je dromen. Vertel jezelf, dat je dromen belangrijk en nuttig zijn.
2. Zorg ervoor dat je slaapkamer een rustige en vredige omgeving is. Zorg voor voldoende slaap en probeer zonder wekker wakker te worden.
3. Leg aantekenblok en pen naast je bed.
4. Schrijf op, even voor je gaat slapen: ‘Ik zal mijn dromen onthouden.’ Herhaal dit tegen jezelf, terwijl je in slaap valt.
5. Als je wakker wordt, blijf stil liggen en speel de beelden in je geest opnieuw af. Indien nodig, schrijf je een paar sleutelzinnen op.
6. Als je er aan toe bent je droom op te schrijven, wees er dan zeker van, dat je ieder detail noteert, ook al lijkt het triviaal of betekenisloos.