Email   Print

Zeg eens nee

Om je dromen waar te maken, moet je grenzen kunnen stellen. En je daaraan houden.

Als je je erop toelegt dat werk te doen dat je met hart en ziel wilt doen, is 'nee' zeggen een van de belangrijkste dingen om te leren. De meesten van ons zijn er niet bepaald gek op, maar als je geen grenzen stelt, zul je veel dromen nooit waar kunnen maken. Ik leerde dat uit de eerste hand, toen ik fictie begon te schrijven. Ik had toen maar weinig tijd, met lange tussenpozen, om te schrijven. Concentratie was dus geboden. Ik was echter net ingetrokken bij de man met wie ik kort daarop zou trouwen en een paar essentiële grenzen lagen nog open. Telkens als ik ging zitten om te schrijven, onderbrak hij me. 'Sorry dat ik je stoor,' zei hij dan, 'maar schrijf je nu pannekoek of pannenkoek?' Dan sprong ik op, de hulpvaardigheid zelve, en voorzag hem meteen van het antwoord. Maar wanneer ik weer aan het werk toog, had ik er geen flauw benul meer van waar ik was gebleven of waarover ik wilde schrijven. Zo ging het een tijdje door, tot het onvermijdelijke gebeurde: ik ontplofte. Daar voelde ik me dan weer schuldig over en dan bracht ik weer tien minuten door met excuses maken. Toch leerde mijn geliefde al snel te respecteren dat mijn tijd om te schrijven me heilig is. Eerst onderbrak hij me nog maar af en toe, toen helemaal niet meer. De laatste keer dat hij me kwam storen, was omdat er brand was in de woonkamer.

Het is echt de moeite waard om gehoor te geven aan je behoeften, ook als ze betrekking hebben op zoiets vormloos als je droom om alternatieve geneeswijzen te beoefenen, smartlappen te zingen of tuinarchitect te zijn. Je kan het zo zeggen: 'Eerst zorg je voor jezelf, dan voor je gezin en daarna voor je werk.' Dat heeft wel wat weg van de financiële wijze raad om elke maand 'eerst jezelf te betalen' door geld op je spaarrekening te zetten. Stel het voeden van je innerlijk en je dromen voorop en je hebt een grotere reserve om uit te putten als het tijd is om alle anderen te helpen. Praktisch gesproken kan dat betekenen, dat je je baas vertelt dat je om vijf uur 's middags vertrekt om naar die cursus te gaan waar je al zo lang naartoe wilde, of dat je je wekker om vijf uur 's ochtends zet om vroeg op te staan en aan je roman te schrijven voor je naar je werk gaat. Het kan betekenen, dat je uit al die commissies moet stappen waar je altijd actief in bent geweest, of dat je een bordje 'Niet storen' aan de deur naar de kelder moet hangen, zodat je in alle rust kunt schilderen zonder door je gezin te worden gestoord. Je droom in alle ernst nastreven betekent, dat je van de mensen om je heen vraagt dat ook zij je droom respecteren. Zie jezelf als de moeder of vader en je droom als je kwetsbare baby die voortdurend je liefde en zorg nodig heeft. Je grootste verantwoordelijkheid is je droom te beschermen en al het nodige te doen om dat geesteskind te laten groeien. In het begin kan dat moeilijk zijn of zelfs belachelijk lijken en kunnen er allerlei tegensputterende stemmetjes door je hoofd gaan: 'Je moet de carnavalskostuums voor je kinderen nog in elkaar zetten. Iemand anders doet het niet hoor!', 'Je kunt niet om vijf uur van je werk vertrekken; dat betekent je ontslag!'

Leer inzien dat die kreten en protesten niet meer zijn dan je angst die van zich doet spreken en je zoals altijd probeert af te leiden. Als je in plaats daarvan naar de stille wijsheid van je droom luistert, zal die je precies vertellen waar je naartoe gaat en wat je te doen staat, en hoe je in alle rust de grenzen kunt stellen die je moet stellen. Als je de eerste vlaag van paniek en verzet eenmaal achter je hebt gelaten, vind je aan de andere kant van de medaille pure vreugde en het onvermijdelijke van je eigen groei. Je volledig en compleet overgeven aan de weg die je droom voor je plaveit, geeft je de moed om onaardige dingen te doen. Hoe kon Gandhi zijn leger er anders van overtuigen geen wapens te dragen, of hoe kon burgerrechtenactiviste Rosa Parks anders weigeren om achter in die bus te gaan zitten? Als je er eenmaal op vertrouwt dat je droom je veilig en wel zal opvangen, dan zal 'nee' zeggen of een relatie beëindigen geen pijnlijke, intimiderende uitdaging meer lijken, maar simpelweg een van die momenten van spirituele overgave zijn, die je verder helpen op je weg. Niet alleen zul jij doen wat je in dit leven is gegeven om te doen, maar anderen kunnen tegelijk ook van jouw zoektocht leren. Het is goed denkbaar dat je hen, door 'nee' te zeggen, lessen leert die van wezenlijk belang zijn voor hun eigen groei. En je kunt hen ertoe inspireren zelf ook een paar grenzen te stellen bij het nastreven van hun eigen dromen. Dat is de kracht van leven in waarheid: eraan denken dat je eigen behoeften op de eerste plaats komen. Suzanne Falter-Barns

Met toestemming bewerkt en overgenomen van New Age (september/oktober 2000). Voor informatie over abonnementen: New Age, P.O. Box 1949, Marion OH 43305-1949, USA.


[

[Grenzen stellen in het kort

1. Kies het juiste tijdstip om je behoeften in levenden lijve te bespreken. Stel je grenzen niet midden in de nacht, tijdens een ruzie of wanneer je in alle drukte op je werk de ene knoop na de andere moet doorhakken.
2. Stel eerst de bekommernissen van de ander aan de orde. Bijvoorbeeld: 'Ik weet dat je de laatste tijd een hoop hachelijke termijnen hebt moeten halen.'
3. Zeg duidelijk en zonder omhaal wat je behoeften zijn en laat alle dramatiek achterwege. Wees direct. Gebruik geen zinnen als 'Ik zou het echt op prijs stellen als je mij de kans zou geven om…' of 'Als jij het ermee eens bent, dan…', maar 'Ik zou graag twee keer per week om vijf uur naar huis gaan', bijvoorbeeld.
4. Stel een concrete aanpak voor en bied een stukje compensatie aan ('Ik begin die dagen met alle plezier wat eerder om ervoor te zorgen, dat alles op rolletjes loopt').
5. Luister naar wat de ander te zeggen heeft en blijf vooral kalm. Denk eraan dat je hierin niet alleen staat. Je droom heeft je hier immers naartoe geleid.
6. Wees bereid ook een beetje op je standpunt in te leveren als dat nodig is. Je zult nog versteld staan van de steun die je van je werkgever en je gezin krijgt.
7. Als je met een bijzonder kregelige persoon of netelige situatie te maken hebt, schrijf dan eerst op wat je wilt zeggen of vraag een vriend om de situatie eerst levensecht met je te repeteren.
8. Houd vol tot je krijgt wat je voor ogen staat, ook als daar ingrijpende veranderingen voor nodig zijn. Het gaat hier per slot van rekening om je innerlijke groe